Πολλοί Κύπριοι ξοδεύουν περισσότερα για τη συντήρηση του αυτοκινήτου τους, παρά της οικίας τους
Υπάρχει ένα κυπριακό ρητό που λέει ότι «οι Κύπριοι τρώνε σαν να είναι το τελευταίο τους γεύμα και χτίζουν σαν να ζουν για πάντα». Αυτή είναι μια πραγματική αντανάκλαση της συμπεριφοράς της αγοράς.
Παρόλα αυτά, έχοντας κάποιος χτίσει σπίτι/κτήριο, δεν δίνει στη συνέχεια ιδιαίτερη προσοχή στη συντήρηση του κτηρίου. Ενώ όταν αγοράζουμε ένα αυτοκίνητο φαίνεται να το φροντίζουμε αρκετά καλά (σέρβις, συντήρηση, επισκευές κ.λπ.), για ένα κτήριο (π.χ. ένα σπίτι του οποίου η αξία/κόστος είναι 2-5 φορές μεγαλύτερη) δεν υπάρχει παρόμοια φροντίδα.
Αν πρόκειται να εξετάσουμε ένα αυτοκίνητο που κοστίζει ας πούμε €30.000, το κόστος συντήρησης / ασφάλισης / κυκλοφορίας κλπ είναι περίπου €2.000 ετησίως. Δηλαδή ±6 1/2% του αρχικού κόστους, με κάθε έτος απόσβεσης της αξίας του αυτοκινήτου. Αν πρόκειται να πάρουμε ένα σπίτι, με μέσο κόστος (διαμέρισμα) €200.000, το κόστος συντήρησης/ασφάλισής του κλπ είναι περίπου €600 ετησίως ή ±3%. Φαίνεται, λοιπόν, ότι τα ΙΧ αυτοκίνητα έχουν μεγαλύτερη σημασία για τους Κύπριους ιδιοκτήτες, αφού παρατηρούμε ότι η μεγάλη πλειοψηφία των κτηρίων δεν είναι καλά συντηρημένα, μειώνοντας την αξία τους και αυξάνοντας το πρόβλημα της μελλοντικής συντήρησης (επιπλέον η «κατάρα» των κοινόχρηστων τελών για τους κοινόχρηστους χώρους). Η έλλειψη διαθεσιμότητας μικρών εργολάβων (για συντηρήσεις, επιδιορθώσεις, κλπ) είναι επίσης ένα σημείο που χρήζει προσοχής.
Η χρήση ανθεκτικών υλικών είναι ένας τρόπος μείωσης του κόστους συντήρησης, αν και κοστίζουν περισσότερο από τα υλικά χαμηλότερου κόστους. Για παράδειγμα, η χρήση sprits για τις εξωτερικές επιφάνειες είναι πολύ μεγαλύτερης διάρκειας, σε αντίθεση με τη βαφή. Η εμφάνιση του sprits δεν είναι τόσο ελκυστική (αλλά διαρκεί 10-15 χρόνια) ενώ η βαφή απαιτεί συντήρηση κάθε 2-3 χρόνια και αν ξεφλουδίσει η μπογιά, δίνεται η εντύπωση της εγκατάλειψης ενός κτηρίου.
Κάτω από τον τίτλο Συντήρηση Κτηρίων, σας προτείνουμε να εξετάσετε τις διάφορες επιδοτήσεις (αρκετά γενναιόδωρες) που προσφέρονται από την Κυβέρνηση. Η εγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών και η βελτίωση της εξοικονόμησης ενέργειας με τη χρήση μονωτικών υλικών (δαπανηρή αλλά αξίζει τουλάχιστον μια εξέταση με τη χρήση μηχανολόγου/ηλεκτρολόγου μηχανικού) είναι μεταξύ αυτών.
Αυτές οι επιδοτήσεις μπορούν να προσφέρουν εξοικονόμηση ενέργειας/κόστους περίπου 30% του κόστους της επένδυσης, ενώ η «αγορά» ενέργειας από τρίτους είναι μια άλλη επιλογή.
Κάτω από την ίδια ενότητα συντήρησης, προτείνουμε τη χρήση συστημάτων ασφαλείας (όλων των ειδών), μερικά από τα οποία παρέχουν μια εσωτερική/εξωτερική κάμερα, την οποία μπορείτε να παρακολουθείτε από το κινητό σας τηλέφωνο. Καθώς η τεχνολογία βελτιώνεται, η υιοθέτησή της αποτελεί μέρος της βελτίωσης της συντήρησης, που προσθέτει στις προοπτικές και την αξία του ακινήτου.
Η συντήρηση αυξάνεται σε σημασία όσον αφορά τα κτήρια και ο νέος προτεινόμενος νόμος σχετικά με τους περιοδικούς ελέγχους από πολιτικό μηχανικό είναι ένα σημείο που πρέπει να επισημανθεί (παρόμοιο μέτρο με το Μ.Ο.Τ. για τα αυτοκίνητα). Εάν ενοικιάζετε το ακίνητο, βεβαιωθείτε ότι οι υποχρεώσεις του ενοικιαστή/ιδιοκτήτη σχετικά με τη συντήρηση αναφέρονται σαφώς στη σύμβαση. Κανονικά, η ασφάλιση, οι φόροι ιδιοκτησίας, η φθορά είναι ευθύνη του ιδιοκτήτη, αλλά τα υπόλοιπα είναι υποχρέωση του ενοικιαστή. Ωστόσο, εγκαταστάσεις όπως ο κλιματισμός, οι ανελκυστήρες, εμπίπτουν στην ευθύνη του ενοικιαστή ως προς τη συντήρηση, ενώ οι επισκευές είναι του ιδιοκτήτη.
Λάβετε υπόψη ότι για ετήσιες συμβάσεις ενοικίασης (ή μικρότερης διάρκειας), η σύμβαση πρέπει να φέρει τις υπογραφές δύο μαρτύρων ανά συμβαλλόμενο μέρος (δηλαδή 4 μάρτυρες), ενώ εάν αφορά περισσότερο από ένα έτος, ένας μάρτυρας ανά συμβαλλόμενο μέρος αρκεί.
Τέλος, εάν ένα ακίνητο ενοικιάζεται, δώστε ιδιαίτερη προσοχή όχι τόσο στο επίπεδο του ενοικίου που μπορείτε να επιτύχετε, αλλά περισσότερο στην ικανότητα του ενοικιαστή να ανταποκριθεί στην υποχρέωση ενοικίασης/μίσθωσης, αφού σύμφωνα με τους νόμους περί ιδιοκτήτη/ενοικιαστή της Κύπρου (βλ. ενοικιαστάσιο) και τις καθυστερήσεις εκδίκασης υποθέσεων στο δικαστήριο, είναι δυνατό ένας άτυχος ιδιοκτήτης ναμπλέξει σε περιπέτειες που θα του κοστίσουν αρκετές χιλιάδες ευρώ.
Αντώνης Λοίζου & Συνεργάτες ΕΠΕ – Εκτιμητές Ακινήτων, Πωλητές Ακινήτων & Διαχειριστές ΄Εργων Ανάπτυξης
