Το ξέρετε ότι έχει ξεκινήσει επιτέλους (με καθυστέρηση 10 ετών τουλάχιστον) η αναθεώρηση των Τοπικών Σχεδίων;
Ξέρετε ότι είναι η μοναδική ίσως διαδικασία λήψης αποφάσεων από την διοίκηση αυτής της χώρας κατά την οποία δίνεται η ευκαιρία στο κοινό να υποβάλει τις δικές του απόψεις από την αρχή μέχρι το τέλος της διαδικασίας; Βέβαια για να το κάνει πρέπει πρώτα και κύρια να αναγνωρίζει την καθοριστική σημασία των Τοπικών Σχεδίων στη ζωή μας.
Αν αφήσουμε κατά μέρος -επι του παρόντος- το θέμα των παρεκκλίσεων, θυμίζω ότι στο Τοπικό Σχέδιο καθορίζονται οι περιοχές που προορίζονται για κατοικία, για εμπορικούς σκοπούς, βιομηχανία, πράσινο κοκ σε μια πόλη. Καθορίζονται οι συντελεστές των οικοδομών (κάλυψη, δόμηση, ύψος, όροφοι), οι χώροι στάθμευσης, από πού θα περάσουν οι αυτοκινητόδρομοι, ποια μνημεία, κτήρια ή χώροι πρασίνου προστατεύονται και με ποιο τρόπο κοκ.
Χωροθετούνται οι τοποθεσίες των νοσοκομείων, των σχολείων, των πανεπιστημίων, των γηπέδων και των άλλων αθλητικών εγκαταστάσεων, των εμπορικών κέντρων κλπ.
Δεν θέλουμε να έχουμε άποψη για όλα αυτά; Θέλουμε να πάρουν άλλοι τις αποφάσεις για όλα αυτά, χωρίς εμάς, την ώρα που κοιμόμαστε; Δεν θέλουμε να κάνουμε την πόλη μας καλύτερη;
Ξέρω, θα μου πείτε για τις παρεκκλίσεις(πρόσφατη περίπτωση το Mall στον Αγ. Αθανάσιο Λεμεσού). Θα μου πείτε ότι τις τελικές αποφάσεις τις παίρνει το Πολεοδομικό Συμβούλιο κι όχι οι πολίτες.
Ξέρουμε επίσης ότι μέσω της διαδικασίας της αλλαγής πολεοδομικών ζωνών κάποιοι “έχοντες και κατέχοντες” έχουν αποκομίσει αμύθητα κέρδη αδήλωτα και νομιμοφανή, λειτουργώντας παρασκηνιακά και μέσω εν κρυπτώ διαδικασιών. Έχουμε πικράν πείρα.
Ακριβώς όμως αυτοί- και άλλοι ίσως λόγοι- πρέπει να κάνουν τους πολίτες πιο συμμέτοχους και πιο διεκδικητικούς. Κι όχι μόνο για το προσωπικό τους συμφέρον (πχ «να γίνει οικιστική η ζώνη εκεί που έχω το χωράφι μου», «να αυξηθούν οι όροφοι στο οικόπεδό μου» ή «να μην αυξηθούν οι όροφοι στην γειτονιά μου» κλπ).
Ας ζητήσουμε καταρχάς ενημέρωση και γνήσιες ανοικτές διαδικασίες. Μέχρι τον Οκτώβριο οι πολίτες μπορούν να υποβάλουν προτάσεις και απόψεις ΜΟΝΟ -λέει- μέσω της εφαρμογής Ιππόδαμος. Μια διαδικασία καθόλου φιλική για όλους, ιδιαίτερα για όσους δεν έχουν εξοικειωθεί με την ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Κάτι πρέπει να γίνει γι αυτό κύριε υπουργέ, έτσι?
Την ίδια περίοδο οι δημοτικές αρχές με την βοήθεια ειδικών επιστημόνων καταρτίζουν τις δικές τους προτάσεις για αλλαγές στο Τοπικό Σχέδιο, υποτίθεται πάλιν με την συμμετοχή του κοινού.
Σε ότι αφορά την τροποποίηση του Τοπικού Σχεδίου Λευκωσίας-το οποίο παρακολουθώ συστηματικά- δεν βλέπω να κινητοποιείται δραστικά η κοινωνία. Βρίσκω πολύ χλιαρή την προσπάθεια των δημοτικών αρχών να εμπλέξουν τους πολίτες. Κάποιοι διοργάνωσαν άρον άρον μια δημόσια συγκέντρωση έδωσαν λίγες μέρες στο κοινό να τοποθετηθεί, και το έκλεισαν για διακοπές (δήμος Λακατάμιας Τσερίου).
Άλλοι όπως ο δήμος Λευκωσίας δεν έκαναν ακόμα τίποτα.
Τις προάλλες στο δήμο Στροβόλου έγινε η πρώτη δημόσια συζήτηση. Θα ακολουθήσουν κι άλλες είπε ο δήμαρχος. Φάνηκε να συμφωνεί επίσης με την πρόταση μας να υπάρξει διαφάνεια στις διαδικασίες που θα ακολουθήσει ο δήμος Στροβόλου (δηλ. να δημοσιευτεί ποιος προτείνει και ποιες αλλαγές), να εξασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει σύγκρουση συμφέροντος σε επίπεδο πολιτικών και τεχνοκρατών που συμμετέχουν στην διαδικασία και να διευκολυνθούν οι πολίτες στη χρήση της εφαρμογής του Ιππόδαμου (πχ με την λειτουργία γραφείου εξυπηρέτησης του κοινού).
Είπαμε κι ακούσαμε πολλά ενδιαφέροντα στην πρώτη συνέλευση πολιτών στον Στρόβολο. Όμως το κοινό ήταν περιορισμένο. Ισως λόγω ζέστης, λόγω διακοπών ή έλλειψη ενημέρωσης και ελλειπής κινητοποίηση.
Γι αυτό εγώ εισηγούμαι πιο δυναμική καμπάνια ενημέρωσης και πρόσκλησης του κοινού σε συμμετοχή από τις δημοτικές αρχές. Επίσης ας δοθεί παράταση στην υποβολή των απόψεων και προτάσεων από φυσικά και νομικά πρόσωπα. Δέκα χρόνια καθυστέρησης λόγω της ολιγωρίας πολιτικών και τεχνοκρατών, δεν χάθηκε ο κόσμος για λίγες μέρες παραπάνω για τους πολίτες.
Γιατί για να έχουμε καλύτερες πιο πράσινες, βιώσιμες, κλιματικά ουδέτερες και προσιτές πόλεις, πρέπει να συμμετέχουμε στον σχεδιασμό τους όταν μας δίνεται έστω και η ελάχιστη ευκαιρία. Εκ των υστέρων, πολύ λίγα μπορούν να διορθωθούν.
Όσον αφορά τις περίφημες πολεοδομικές παρεκκλίσεις θα μιλήσουμε σύντομα αφού ήδη τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση η τροποποίηση του Κανονισμού των Περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας (Παρεκκλίσεις). Και υπάρχουν πολλά ενδιαφέροντα να πούμε για αυτό το θέμα.
* Πρώην βουλευτής
