Η αμερικανική επενδυτική τράπεζα, χρησιμοποιώντας μαθηματικά μοντέλα, δημοσίευσε ειδική έκθεση στην οποία παρουσιάζει τα φαβορί της διοργάνωσης.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 απέχει ακόμη λίγες ημέρες από τη σέντρα του, όμως οι προβλέψεις έχουν ήδη αρχίσει να κατακλύζουν το διαδίκτυο, τα πρακτορεία στοιχημάτων και τις αθλητικές εκπομπές. Ανάμεσα στους οργανισμούς που επιχειρούν να προβλέψουν τον επόμενο παγκόσμιο πρωταθλητή βρίσκεται και ένας μάλλον απρόσμενος παίκτης: η Goldman Sachs.
Η αμερικανική επενδυτική τράπεζα, γνωστή περισσότερο για τις οικονομικές αναλύσεις και τις προβλέψεις της για τις αγορές παρά για το ποδόσφαιρο, δημοσίευσε ειδική έκθεση στην οποία παρουσιάζει τα φαβορί της διοργάνωσης, χρησιμοποιώντας μαθηματικά μοντέλα, στατιστικές προσομοιώσεις και δεδομένα από δεκαετίες διεθνών αγώνων.
Σύμφωνα με την ανάλυση της Goldman Sachs, η μεγαλύτερη πιθανότητα κατάκτησης του τροπαίου ανήκει στην Ισπανία. Οι οικονομολόγοι της τράπεζας εκτιμούν ότι οι «Φούρια Ρόχα» διαθέτουν πιθανότητες 26% να αναδειχθούν παγκόσμιοι πρωταθλητές, ποσοστό που τις τοποθετεί στην κορυφή της λίστας. Ακολουθεί η Γαλλία με 19%, ενώ η κάτοχος του τίτλου Αργεντινή συγκεντρώνει 14%.
Η επιλογή δεν προκαλεί έκπληξη
Η επιλογή της Ισπανίας δεν προκαλεί ιδιαίτερη έκπληξη. Η εθνική ομάδα βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε φάση αναγέννησης, έχοντας συνδυάσει την εμπειρία με ένα νέο κύμα ταλέντων. Παίκτες όπως ο νεαρός αστέρας Lamine Yamal έχουν συμβάλει στην επαναφορά της χώρας στην κορυφή του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, ενώ οι επιτυχίες της τα τελευταία χρόνια ενισχύουν την εικόνα μιας ομάδας που εισέρχεται στη διοργάνωση με υψηλές προσδοκίες.
Η Goldman Sachs δεν βασίζεται σε διαισθήσεις ή ποδοσφαιρικές εκτιμήσεις αναλυτών. Το μοντέλο της συνδυάζει ιστορικές επιδόσεις, επιθετική αποτελεσματικότητα, πρόσφατη φόρμα, γεωγραφικούς παράγοντες και άλλες μεταβλητές που επηρεάζουν την πιθανότητα επιτυχίας μιας ομάδας. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη λεγόμενη «κατάρα του πρωταθλητή», ένα φαινόμενο που παρατηρείται συχνά στο ποδόσφαιρο και αφορά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κάτοχοι του τίτλου στην επόμενη διοργάνωση.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Αργεντινή, παρά την κατάκτηση του τροπαίου στο Κατάρ το 2022, δεν βρίσκεται στην κορυφή των προβλέψεων. Οι οικονομολόγοι της τράπεζας εκτιμούν ότι η ομάδα ενδέχεται να εμφανίσει χαμηλότερη απόδοση σε σχέση με το προηγούμενο τουρνουά, ακολουθώντας ένα μοτίβο που έχει επαναληφθεί αρκετές φορές στην ιστορία του θεσμού.
Οι πιθανότητες πρόκρισης και των 48 ομάδων
Η έκθεση εξετάζει επίσης τις πιθανότητες πρόκρισης όλων των 48 ομάδων που συμμετέχουν στο διευρυμένο Μουντιάλ. Για τις τρεις διοργανώτριες χώρες, οι εκτιμήσεις παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το Μεξικό συγκεντρώνει πιθανότητες 68% να προκριθεί στη φάση των «16», ο Καναδάς 50%, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες περιορίζονται στο 39%.
Παρά τη δημοσιότητα που συνοδεύει τις προβλέψεις, η ίδια η Goldman Sachs αναγνωρίζει τους περιορισμούς του μοντέλου της. Στην έκθεση επισημαίνεται ότι το ποδόσφαιρο παραμένει ένα άθλημα εξαιρετικά απρόβλεπτο, στο οποίο ένα τραυματισμός, μια αποβολή ή μια κακή βραδιά μπορούν να ανατρέψουν κάθε μαθηματική εκτίμηση.
Η ιστορία άλλωστε αποδεικνύει ότι ακόμη και τα πιο εξελιγμένα μοντέλα δυσκολεύονται να προβλέψουν με ακρίβεια τις εξελίξεις ενός Παγκοσμίου Κυπέλλου. Το 2018, η Goldman Sachs είχε πραγματοποιήσει περισσότερες από ένα εκατομμύριο προσομοιώσεις και είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Βραζιλία είχε περίπου 18% πιθανότητες να κατακτήσει το τρόπαιο. Σύμφωνα με εκείνη την ανάλυση, ο τελικός θα ήταν υπόθεση Βραζιλίας και Γερμανίας.
Η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ διαφορετική. Η Βραζιλία αποκλείστηκε στα προημιτελικά, η Γερμανία δεν κατάφερε καν να περάσει από τη φάση των ομίλων και τελικά η Γαλλία κατέκτησε το τρόπαιο νικώντας την Κροατία στον τελικό της Μόσχας. Η Goldman είχε μεν τοποθετήσει τη Γαλλία ανάμεσα στα φαβορί, αλλά δεν είχε προβλέψει την ακριβή εξέλιξη της διοργάνωσης.
Οι οικονομολόγοι της τράπεζας υπενθύμισαν τότε ότι το συγκεκριμένο Μουντιάλ ήταν «ιδιαίτερα συναρπαστικό και απρόβλεπτο», επισημαίνοντας πως τα μοντέλα επηρεάζονται από νέα δεδομένα που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης, όπως συνέβη με την εντυπωσιακή πορεία της διοργανώτριας Ρωσίας.
Για τη φετινή πρόβλεψη, η Goldman Sachs αξιοποίησε βάση δεδομένων που περιλαμβάνει σχεδόν 20.000 διεθνείς αγώνες από το 1978 μέχρι σήμερα. Μέσω αυτής της ανάλυσης επιχειρεί να εκτιμήσει όχι μόνο τα αποτελέσματα αλλά και τον αναμενόμενο αριθμό τερμάτων σε κάθε πιθανή αναμέτρηση.
Οι αθλητικές προβλέψεις έχουν πλέον ισχυρό ανταγωνισμό
Ωστόσο, αρκετοί ειδικοί επισημαίνουν ότι οι αθλητικές προβλέψεις έχουν πλέον ισχυρό ανταγωνισμό. Τα τελευταία χρόνια έχουν αναδειχθεί οι λεγόμενες «αγορές πρόβλεψης», διαδικτυακές πλατφόρμες όπου χιλιάδες ή ακόμη και εκατομμύρια χρήστες ποντάρουν χρήματα στις εξελίξεις πολιτικών γεγονότων, αθλητικών διοργανώσεων ή οικονομικών εξελίξεων.
Πλατφόρμες όπως η Polymarket και η Kalshi θεωρούνται από πολλούς αναλυτές πιο αποτελεσματικές στην αποτύπωση των πραγματικών πιθανοτήτων, ακριβώς επειδή ενσωματώνουν τη συλλογική γνώση και τις εκτιμήσεις τεράστιου αριθμού ανθρώπων.
Ο καθηγητής οικονομικών Βίκτορ Μάθεσον εξηγεί ότι οι αγορές αυτές λειτουργούν σαν μηχανισμοί απορρόφησης πληροφοριών. «Ενσωματώνουν σχεδόν όλα τα διαθέσιμα δεδομένα που σχετίζονται με έναν αγώνα ή μια διοργάνωση μέσα στην τιμή του στοιχήματος», αναφέρει.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τόσο η Polymarket όσο και η εταιρεία στοιχημάτων Bet365 δίνουν στην Ισπανία μικρότερες πιθανότητες κατάκτησης του τροπαίου σε σχέση με την Goldman Sachs, τοποθετώντας τες κάτω από το 20%. Αντίστοιχα, οι εκτιμήσεις για τη Γαλλία βρίσκονται σε παρόμοια επίπεδα με εκείνες της τράπεζας.
Παρόλα αυτά, ούτε οι αγορές πρόβλεψης θεωρούνται αλάνθαστες. Ο καθηγητής μηχανικής Τζάτσεκ Ντμόχοφσκι επισημαίνει ότι οι συμμετέχοντες συχνά υπεραντιδρούν σε ειδήσεις όπως οι τραυματισμοί ποδοσφαιριστών ή παρασύρονται από συναισθηματικές προκαταλήψεις υπέρ ή κατά συγκεκριμένων ομάδων.
«Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα ποιος θα σηκώσει το τρόπαιο το βράδυ του τελικού. Ακόμη και τα πιο εξελιγμένα μαθηματικά μοντέλα δεν μπορούν να προβλέψουν το απρόβλεπτο στοιχείο που κάνει το ποδόσφαιρο το δημοφιλέστερο άθλημα στον κόσμο. Αυτό που μπορούν να προσφέρουν είναι μια εικόνα των πιθανοτήτων», συνοψίζει το Bloomberg.
Πάντως, η Ισπανία μπαίνει στο Μουντιάλ του 2026 ως το μεγάλο φαβορί των οικονομολόγων της Goldman Sachs. Το αν θα δικαιωθούν ή αν η διοργάνωση θα επιφυλάξει νέες εκπλήξεις, όπως τόσες φορές στο παρελθόν, είναι κάτι που θα κριθεί στα γήπεδα των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καναδά και του Μεξικού.
