Με βαριά ατζέντα στην Αθήνα σήμερα ο Μάρκο Ρούμπιο: Στο φόντο τρεις συμφωνίες, άμυνα και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, αναμένεται το απόγευμα στην Αθήνα, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων, με τα μέτωπα στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία να παραμένουν ανοικτά.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις συνεχίζουν να ενισχύονται, με την ατζέντα να περιλαμβάνει την περιφερειακή και ενεργειακή ασφάλεια, την άμυνα, τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και την περαιτέρω ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας.

Χωρίς στάση στην Τουρκία

Ο Μάρκο Ρούμπιο δεν συνδυάζει αυτή τη φορά την επίσκεψή του στην Ελλάδα με επίσκεψη στην Τουρκία.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν παράλληλα να στηρίζουν το σχήμα 3+1, στο οποίο συμμετέχουν Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ, καθώς και έργα διασυνδεσιμότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση λόγω των εξελίξεων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, ενώ στο φόντο βρίσκονται και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Το State Department έχει εντάξει ρητά την περιφερειακή και ενεργειακή ασφάλεια, μαζί με την άμυνα, στις βασικές προτεραιότητες του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ.

Στο ενεργειακό σκέλος, αναμένεται να συζητηθούν ο Κάθετος Διάδρομος και ο ρόλος της Ελλάδας στη μεταφορά αμερικανικού LNG προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, καθώς και οι έρευνες για υδρογονάνθρακες και τα σχέδια ηλεκτρικών διασυνδέσεων.

Η παρουσία αμερικανικών εταιρειών σε ενεργειακά έργα προσθέτει ακόμη μία διάσταση στη διμερή συνεργασία, πέραν του αμυντικού τομέα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στις συνομιλίες αναμένεται να τεθούν και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, με την ελληνική πλευρά να παρουσιάζει στην Ουάσιγκτον την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί το τελευταίο διάστημα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η Αθήνα αναμένεται επίσης να επαναλάβει τη θέση της υπέρ του σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.

Στο επίκεντρο και η άμυνα

Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δοθεί στην αμυντική συνεργασία. Η Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας αποτελεί τη βάση των στρατιωτικών σχέσεων των δύο χωρών, οι οποίες έχουν διευρυνθεί τα τελευταία χρόνια.

Η Σούδα παραμένει κομβικό σημείο για τις αμερικανικές δυνάμεις, ενώ η Αλεξανδρούπολη απέκτησε αυξημένη σημασία μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, κυρίως για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού προς την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Στην αμυντική ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα και η προοπτική στενότερης συνεργασίας μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών των δύο χωρών.

Ξεχωριστή θέση έχει το πρόγραμμα των F-35, με την Ελλάδα να αναμένει την υλοποίηση της παραγγελίας της και την ένταξη της Πολεμικής Αεροπορίας στα μαχητικά πέμπτης γενιάς.

Το ζήτημα των F-35 και η Τουρκία

Την ίδια ώρα, στην Αθήνα παρακολουθείται στενά η συζήτηση στις ΗΠΑ για το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Ο Μάρκο Ρούμπιο έχει επισημάνει ότι, με τα σημερινά δεδομένα, η Τουρκία δεν μπορεί να επιστρέψει στο πρόγραμμα όσο διατηρεί το ρωσικό σύστημα S-400, λόγω των υφιστάμενων αμερικανικών νομοθετικών περιορισμών.

Η ελληνική πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε αλλαγή των υφιστάμενων δεδομένων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ισορροπίες ασφαλείας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Παράλληλα, παραμένει το ελληνικό ενδιαφέρον για την αποδέσμευση πρόσθετου αμερικανικού αμυντικού υλικού.

Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος

Την Τετάρτη θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα ο 6ος Γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, με τη συμμετοχή του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και του Μάρκο Ρούμπιο.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι δύο υπουργοί θα συναντηθούν στις 09:00 στο υπουργείο Εξωτερικών, ενώ στις 09:30 θα κάνουν δηλώσεις προς τον Τύπο. Στις 10:00 θα κηρύξουν την έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου.

Ακολούθως, ο Μάρκο Ρούμπιο θα έχει συνάντηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Ο Στρατηγικός Διάλογος καλύπτει ευρύ φάσμα θεμάτων, μεταξύ των οποίων οι περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις, η ασφάλεια, η ενέργεια, η ναυτιλία, η τεχνολογία, το εμπόριο και οι επενδύσεις.

Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης θέματα άμυνας και η περαιτέρω ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των δύο χωρών.

Τρεις συμφωνίες στο τραπέζι

Στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου προβλέπεται η υπογραφή τριών συμφωνιών και κειμένων συνεργασίας.

Θα ανανεωθεί το Μνημόνιο Συνεργασίας για την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε συγκεκριμένες κατηγορίες αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού έως τον 15ο αιώνα μ.Χ.

Παράλληλα, Ελλάδα και ΗΠΑ θα υπογράψουν Επιστολή Προθέσεων για τη δημιουργία συνεργασίας μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα.

Επιπλέον, θα υπογραφεί Μνημόνιο Κατανόησης για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, βάσει της Διεθνούς Σύμβασης STCW του 1978.

Η συμφωνία αποσκοπεί στη διευκόλυνση της απασχόλησης των ναυτικών και στην ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας και ΗΠΑ στον τομέα της ναυτικής εκπαίδευσης.

Ρούμπιο: «Η Ελλάδα είναι πολύ σημαντικός σύμμαχος»

Λίγο πριν αναχωρήσει από τη βάση Σεντ Άντριου στο Μέριλαντ για την περιοδεία του στην Ευρώπη, ο Μάρκο Ρούμπιο αναφέρθηκε στις σχέσεις ΗΠΑ–Ελλάδας, χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα «πολύ σημαντικό σύμμαχο» των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Η Ελλάδα είναι ένας πολύ σημαντικός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών. Είναι μια χώρα όπου δεν έχουμε μόνο στρατιωτική παρουσία, αλλά και ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς. Επομένως, είναι μια ευκαιρία να την επισκεφτούμε», δήλωσε.

Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η επίσκεψη Ρούμπιο και η διεξαγωγή του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου αποτυπώνουν την πρόθεση των δύο πλευρών να διευρύνουν περαιτέρω τη συνεργασία τους, σε μια περίοδο σημαντικών γεωπολιτικών εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή.