Η μελέτη «Το Κυπριακό, 1957-1963» της Νταϊάνας Μαρκίδη, ιχνηλατεί την πορεία που θα οδηγήσει στην κατάρρευση των Συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου.
To βιβλίο «Το Κυπριακό, 1957-1963» (εκδόσεις Ασίνη, Αθήνα 2026), μια αναθεωρημένη έκδοση της Νταϊάνας Μαρκίδη, παρουσιάζεται την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου στην Καστελλιώτισσα. Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο καθηγητής Αχιλλέας Αιμιλιανίδης, ο αναπληρωτής καθηγητής Πέτρος Παπαπολυβίου και ο φιλόλογος-επιμελητής Αλέξανδρος Μπαζούκης.
Η Νταϊάνα Μαρκίδη στη μελέτη της με αφορμή τις διαφωνίες για τη σύσταση χωριστών Ελληνοκυπριακών και Τουρκοκυπριακών Δήμων στις πέντε κυριότερες πόλεις της Κύπρου (Λευκωσία, Αμμόχωστο, Λάρνακα, Λεμεσό και Πάφο), ιχνηλατεί την πορεία που θα οδηγήσει στην κατάρρευση των Συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου τα Χριστούγεννα του 1963. Τι προηγήθηκε και τι ακολούθησε, ώστε να διαταραχτεί ανεπανόρθωτα η εύθραυστη ισορροπία που συνιστούσε η επίτευξη της κυπριακής ανεξαρτησίας; Ποια ήταν η αρχιτεκτονική της σύγκρουσης μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων και ποιο το ευρύτερο κάδρο της σύγκρουσης αυτής;
Μέσα από εκτεταμένη έρευνα σε βρετανικά, κυπριακά, ελληνικά και αμερικανικά αρχεία, η Μαρκίδη αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο ένα φαινομενικά τοπικό διοικητικό θέμα μετατράπηκε σε πεδίο άσκησης και επιβολής αντικρουόμενων στρατηγικών επιδιώξεων, εθνικών οραμάτων και διεθνών ανταγωνισμών. Η μελέτη φωτίζει τον ρόλο της Βρετανίας, της Ελλάδας και της Τουρκίας στη διαμόρφωση των Συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου, τις διαφορετικές αντιλήψεις για τη φύση του νέου κράτους και τις αντιπαραθέσεις που οδήγησαν στη συνταγματική κατάρρευση του 1963. Παράλληλα, διαφαίνονται με σαφήνεια οι φόβοι, οι καχυποψίες, οι παρερμηνείες και οι πολιτικές επιλογές κάθε πλευράς, που διαμόρφωσαν εν πολλοίς και την πορεία της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας.
Το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά το 2009 από τα «Ελληνικά Γράμματα» σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου, αλλά ήταν από καιρό εξαντλημένο. Στην πορεία των χρόνων προέκυψαν κάποια νεότερα στοιχεία για την υπό εξέταση περίοδο, όπως επίσης και η ανάγκη για μια νέα αναθεωρημένη έκδοση του βιβλίου στα ελληνικά.
Σε κάθε περίπτωση, το βιβλίο αποτελεί συχνά αντικείμενο αναφοράς σε ακαδημαϊκές μελέτες ή συζητήσεις γύρω από το Κυπριακό. Μάλιστα, δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι, με την πάροδο του χρόνου, η μελέτη της Μαρκίδη έχει καταστεί «απαραίτητο ανάγνωσμα» για όσους επιθυμούν να εντρυφήσουν σε βάθος στο Κυπριακό˙ και αυτό συμβαίνει διότι, όπως υποστηρίζει και η συγγραφέας στον πρόλογο της νέας έκδοσης, «το βιβλίο αυτό συμβάλλει όχι μόνο στην καλύτερη κατανόηση του παρελθόντος, αλλά και στην απαραίτητη συνειδητοποίηση της πολυπλοκότητας του παρόντος. Ως εκ τούτου, η διαπίστωση προ ετών του Κώστα Καρρά ότι το συγκεκριμένο βιβλίο πρέπει να το διαβάσουν όλοι οι Κύπριοι που ενδιαφέρονται για το παρελθόν, αλλά και για το μέλλον τους, αποκτά εκ νέου τη σημασία της».
Πού και πότε
- Λευκωσία, Αίθουσα Καστελλιώτισσα. Παρασκευή 23 Οκτωβρίου στις 7μ.μ.
