Έναν περίπατο που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει μέσα από τις μνήμες και τις αφηγήσεις όσων τη γνώρισαν, επιχειρεί να ανασυνθέσει η εκδήλωση «A Cascade of Messages for Ruth», αφιερωμένη στη Ρουθ Κεσισιάν (1944-2025).

Η βραδιά θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου στη Στέγη Χορού Λευκωσίας, με φίλους και συνεργάτες της να μοιράζονται ιστορίες, σκέψεις και βιώματα, σε μια συλλογική περιπλάνηση στη μνήμη ενός ανθρώπου που ταυτίστηκε επί δεκαετίες με το βιβλιοπωλείο Moufflon.

Η ιδέα ξεκίνησε από μία από τις τελευταίες συζητήσεις της Ρουθ με τη Γιάννα Τσολάκη, η οποία έχει τη σύλληψη και την επιμέλεια της εκδήλωσης. Οι δύο γυναίκες σχεδίαζαν να περπατήσουν στον Άγιο Ανδρέα, μια γειτονιά της Λευκωσίας στην οποία είχαν ζήσει σε διαφορετικές περιόδους, αναζητώντας τις προσωπικές και συλλογικές μνήμες που συνδέονται με τον τόπο. Ο περίπατος δεν πρόλαβε να πραγματοποιηθεί. Η ιδέα του, ωστόσο, αποτελεί σήμερα τον πυρήνα της συνάντησης.

Για την Τσολάκη, το περπάτημα είναι κι ένας τρόπος επαναπροσέγγισης του χώρου και της ιστορίας του. Ο Άγιος Ανδρέας, σημαδεμένος από τη διαίρεση της Λευκωσίας, τη γραμμή κατάπαυσης του πυρός και τις ιστορικές μετατοπίσεις που διαμόρφωσαν την πόλη, γίνεται πεδίο διερεύνησης της μνήμης, της ταυτότητας και της σχέσης των ανθρώπων με τον τόπο. Η κίνηση μέσα στον χώρο αποκτά έτσι και μια διάσταση αντίστασης, μια έμπρακτη επαναδιεκδίκηση της σχέσης με τη γη απέναντι στη διαίρεση, τον αποκλεισμό και τις αποικιακές κληρονομιές.

Στο «A Cascade of Messages for Ruth», φίλοι της Ρουθ ανταποκρίνονται στο κάλεσμα της επιμελήτριας και συμμετέχουν σε έναν κοινό, υποθετικό περίπατο. Καθένας μεταφέρει τη δική του ανάμνηση, τη δική του εμπειρία και τη δική του οπτική, συνθέτοντας σταδιακά μια συλλογική αφήγηση. Ο τόπος γίνεται φορέας ιστορίας και απώλειας, αλλά και ανθεκτικότητας· η περιπλάνηση μετατρέπεται σε μια αναζήτηση όσων εξακολουθούν να υπάρχουν στους ανθρώπους και στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τον κόσμο γύρω τους.

Στην εκδήλωση συμμετέχουν φίλοι και συνεργάτες της Ρουθ, καθώς και άνθρωποι από τον χώρο του πολιτισμού, των τεχνών και των γραμμάτων όπως η Αριάννα Οικονόμου, ο Βασουχάν ΒΧ, ο Γαβριήλ Κουρέας, ο Γκάρο Κεχεγιάν, ο Κρις Κονναρής, η Μαίρη Πλαντ, η Νάτια Αναξαγόρα, η Σεβίνα Φλωρίδου, η Στέλλα Ευαγγελίδου, ο Στέφανος Στεφανίδης, η Χουρίγκ Τοροσιάν, η Νουρίτσα Ματοσιάν, ο Χάρης Πελλαπαϊσιώτης, ο Κωνσταντίνος Οικονομίδης και η Νταϊάνα Γουντ Κονρόι.

Την εκδήλωση συμπληρώνουν φωτογραφίες του Ανδρέα Δρουσιώτη και μουσική του Τάσου Παπαμιχαήλ.

Η Ρουθ και το Moufflon

© Ανδρέας Δρουσιώτης

Η ιστορία του βιβλιοπωλείου Moufflon ξεκίνησε το 1967, όταν το ίδρυσε ο αδελφός της Ρουθ, Ζιραΐρ Κεσισιάν. Μετά τον θάνατό του, η Ρουθ επέστρεψε στην Κύπρο από το Εδιμβούργο, όπου σπούδαζε και εργαζόταν, και ανέλαβε το βιβλιοπωλείο το 1995, μαζί με τους γονείς της.

Με βιβλία σε πολλές γλώσσες και μια ιδιαίτερα σημαντική συλλογή νέων και μεταχειρισμένων εκδόσεων για την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο, το Moufflon εξελίχθηκε σε σημείο αναφοράς για αναγνώστες, ερευνητές, αρχαιολόγους, ακαδημαϊκούς και ανθρώπους του πολιτισμού. Στα ράφια και στις στοίβες του βρίσκονταν και εκδόσεις εκτός κυκλοφορίας, που συχνά ήταν δύσκολο να εντοπιστούν αλλού.

Η σχεδόν εγκυκλοπαιδική γνώση της Ρουθ για την ιστορία και τη λογοτεχνία της Κύπρου, καθώς και η ικανότητά της να κατευθύνει τους επισκέπτες προς βιβλία και πηγές που αναζητούσαν, αποτελούσαν αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας του βιβλιοπωλείου.

Παράλληλα, το Moufflon ανέπτυξε εκδοτική δραστηριότητα με 26 εκδόσεις κυπριολογικού ενδιαφέροντος, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων: από τη λογοτεχνία, την αρχαιολογία και την ιστορία έως τη βυζαντινολογία, τη μουσειολογία, τη μεσαιωνική Κύπρο, το αρχαίο θέατρο και τις εικαστικές τέχνες. Στις εκδόσεις του περιλαμβάνονται επίσης μεταφράσεις κυπριακών έργων στα αγγλικά. Το βιβλιοπωλείο υπήρξε ακόμη πρωτοπόρο στον τομέα των Artists’ Books στην Κύπρο, αναθέτοντας έργα σε Κύπριους δημιουργούς και αναζητώντας πρώιμα δείγματα της δουλειάς σημαντικών καλλιτεχνών και ποιητών.

Η είδηση του θανάτου της Ρουθ συνοδεύτηκε από μηνύματα που αποτύπωναν όχι μόνο την προσφορά της στον χώρο του βιβλίου, αλλά και τη σχέση που είχε αναπτύξει με τους ανθρώπους που περνούσαν το κατώφλι του Moufflon. Η εκδήλωση της 22ας Οκτωβρίου επιχειρεί να δώσει χώρο σε αυτές τις προσωπικές μαρτυρίες, συνδέοντας τη μνήμη της με τη μνήμη μιας γειτονιάς και μιας πόλης που εξακολουθούν να αναζητούν τρόπους να αφηγηθούν την ιστορία τους.

Πού και πότε

  • Λευκωσία, Στέγη Χορού, Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, 7μ.μ. Είσοδος ελεύθερη 99573420