Το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού, που προωθεί με συνέπεια και πάθος το ντοκιμαντέρ στην Κύπρο, είναι έτοιμο να υποδεχτεί τους θεατές. Αυτά είναι τα ντοκιμαντέρ που θα παρακολουθήσουμε στη διάρκεια της φετινής διοργάνωσης, που θα διεξαχθεί από την 1 μέχρι και τις 8 Αυγούστου 2026 στο Ceronia Hall – Χαρουπόμυλος Λανίτη.
Φέτος το Φεστιβάλ ταξιδεύει στον κόσμο, αναζητώντας ιστορίες που συγκλονίζουν, προβληματίζουν ή και μας κάνουν να γελάμε. Ντοκιμαντέρ που παρουσιάζουν τις δραματικές, αλλά και τις κωμικές όψεις της σύγχρονης ζωής, που διερευνούν σημαντικά ζητήματα της παγκόσμιας πραγματικότητας, που εστιάζουν με ενσυναίσθηση και ευαισθησία στη διαφορετικότητα, κινηματογραφικές αφηγήσεις που ερεθίζουν δημιουργικά τους θεατές. Ντοκιμαντέρ βραβευμένα, σκηνοθέτες καθιερωμένοι, νέοι και πολλά υποσχόμενοι δημιουργοί από όλο τον κόσμο, αλλά και από την Κύπρο.
Η προσφυγική εμπειρία και ο πόλεμος
Το Φεστιβάλ ανοίγει με το One in a Million (Itab Azzam & Jack MacInnes), ένα συγκλονιστικό πορτραίτο μιας νεαρής Σύριας, αλλά και μια καταγραφή της διαδρομής της από τους δρόμους της Σμύρνης μέχρι τον τελικό προορισμό της, τη Γερμανία. Τα πολιτισμικά εμπόδια, οι προκλήσεις, οι εσωτερικές συγκρούσεις και οι διαφορετικές οπτικές μέσα στην ίδια την οικογένεια βρίσκονται στον πυρήνα αυτού του ντοκιμαντέρ. [Βραβείο Κοινού και Σκηνοθεσίας Sundance 2026]
Το A Fox Under A Pink Moon (Mehrdad Oskouei) έχει ως ηρωίδα μια 16χρονη πρόσφυγα από το Αφγανιστάν, που αναζητά μια καλύτερη ζωή. Οι φόβοι, οι ανησυχίες και η βία που υφίσταται ρίχνουν μια βαριά σκιά στη ζωή της. Η τέχνη, η ζωγραφική και η γλυπτική, είναι η διέξοδός της, η απελευθέρωσή της. [Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ IDFA 2025]
Μια συγκινητική ιστορία αγάπης με φόντο την ταραγμένη Μέση Ανατολή, βρίσκεται στο Birds of War (Janay Boulos & Abd Alkader Habak). Η Janay Boulos, λιβανέζικης καταγωγής, ζει στο Λονδίνο και είναι δημοσιογράφος που καλύπτει τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία, ενώ ο Abd Alkader Habak είναι Σύριος ακτιβιστής και εικονολήπτης. Η σχέση τους, εξ αποστάσεως και καθαρά επαγγελματική στην αρχή, σιγά-σιγά αλλάζει και αποκτά έναν άλλο βαθύτερο συναισθηματικά χαρακτήρα. [Ειδικό Βραβείο Επιτροπής Sundance 2026]
Εμπειρίες διαφορετικότητας
Πορτραίτο μιας τρανς νεαρής γυναίκας που αναζητά τον εαυτό της, αλλά και μια νέα ισορροπία, μακριά από την πατρίδα της είναι το γεωργιανό A Song Without Home (Rati Tsiteladze). Η Adelina, μετά από 11 χρόνια εγκλεισμού στη συντηρητική της πατρίδα, τη Γεωργία, αναζητά μια νέα αρχή στη ζωή της στην Βιέννη. Βρίσκει εργασία, ανακαλύπτει το χορό και κατακτά μια νέα ισορροπία. [Ειδική μνεία Mermaid Θεσσαλονίκη 2026]
Μια θρυλική ταινία θρίλερ της δεκαετίας του 80, το Cruising του William Friedkin είναι το θέμα του Mineshaft: The Cruising Murders (Jeffrey Schwarz). Με πρωταγωνιστή τον Al Pacino, η ταινία αφηγούνταν την έρευνα για μια σειρά από δολοφονίες με θύματα ομοφυλόφιλους. Όταν κυκλοφόρησε, δημιούργησε μια θύελλα αντιδράσεων, κυρίως για την απεικόνιση της γκέι σκηνής της Νέας Υόρκης. Το ντοκιμαντέρ εξετάζει τον αντίκτυπό της και επιχειρεί να αποκαταστήσει την αληθινή εικόνα τόσο των θυμάτων, όσο και της γκέι κοινότητας.
Στο In Hell With Ivo (Kristina Nikolova) ο Ivo Dimchev μεταναστεύει από τη συντηρητική Βουλγαρία στη Νέα Υόρκη, αναζητώντας ένα πιο ευρύχωρο τόπο. Μουσικός, χορευτής, ακτιβιστής και περφόρμερ, προκλητικός και ανήσυχος, πνεύμα αντιλογίας, αναζητά τη δημιουργικότητα του με κάθε καλλιτεχνικό μέσο. Ένα πολύχρωμο πορτραίτο ενός πολυδιάστατου καλλιτέχνη.
Τέχνες και δημιουργοί
Η Kαρδιά του Tαύρου (Εύα Στεφανή) είναι συναρπαστική καταγραφή της καλλιτεχνικής πράξης εν τω γίγνεσθαι, αλλά και μια σπουδή πάνω στις χορευτικές πρακτικές του Δημήτρη Παπαϊωάννου. Γυρισμένο σε μια περίοδο 2 χρόνων και σε διαφορετικές χορευτικές σκηνές -Παρίσι, Λονδίνο, στο Βίλνιους, Σαν Φρανσίσκο-, το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει τόσο την προετοιμασία, όσο και το τελικό αποτέλεσμα της παράστασης Εγκάρσιος προσανατολισμός.
Μια ιστορική συνάντηση μεγάλων μορφών της εναλλακτικής διανόησης και τέχνης των ΗΠΑ, βρίσκουμε στο Nova ’78 (Aaron Brookner, Rodrigo Areias). Το 1978 στο East Village της Νέας Υόρκης, συγκαλείται το Nova Convention αφιερωμένο στον συγγραφέα και “μεγάλο παρασκηνιακό ηγέτη” William S. Burroughs. Στην σύναξη αυτή συμμετέχουν μεταξύ άλλων και οι Frank Zappa, Allen Ginsberg, John Cage, Patti Smith, Philip Glass και Laurie Anderson. Το ντοκιμαντέρ, ένας ύμνος στη δημιουργική ελευθερία, καταγράφει αυτή την ερεθιστική συνάντηση της αμερικάνικης αβάντ-γκαρντ.
Σε μια θρυλική μορφή του πειραματικού και του queer σινεμά, στην Barbara Hammer (1939–2019), εστιάζει το Barbara Forever (Brydie O’Connor). Το πορτραίτο της που σχεδιάζει η σκηνοθέτις συντίθεται από τις εικόνες και το λόγο της ίδιας της δημιουργού: αποσπάσματα από ταινίες, υλικό αδημοσίευτο από το προσωπικό της αρχείο. Ωστόσο, η σκηνοθέτις προκρίνοντας το λόγο και τις εικόνες της Barbara Hammer μοιάζει ως να ανακαλύπτει (και να φανερώνει στους θεατές) μια κρυφή αυτοβιογραφία της.
Σύγχρονος κόσμος: αντιφάσεις και περιπλοκές
Σε συνεργασία με το The Island Club και σε επιμέλεια της Αντρούλας Καφά παρουσιάζεται το πρόγραμμα με τίτλο H Αστική Συνθήκη: Μια Διευρυμένη Προβολή. Συνδυάζοντας ένα ευρύ φάσμα έργων, από αρχειακό υλικό και ταινίες καλλιτεχνών έως μουσικά βίντεο, με ζωντανές μουσικές παρεμβάσεις, η προβολή λαμβάνει ως αφετηρία τη ραγδαία αναδιαμόρφωση και τον εξευγενισμό του αστικού τοπίου της Κύπρου.
Ένα θρίλερ με φόντο το χώρο των τεχνών είναι το The Oligarch and the Art Dealer (Andreas Dalsgaard). Κεντρικά πρόσωπα που συγκρούονται είναι ένας Ελβετός έμπορος τέχνης και ένας Ρώσος ολιγάρχης, ο δισεκατομμυριούχος Dmitry Rybolovlev ιδιοκτήτης του Σκορπιού. Χρήμα, εξουσία, εξαπάτηση, φιλοδοξία και χειραγώγηση είναι στο κέντρο του σκανδάλου που συντάραξε το καλλιτεχνικό σύμπαν.
Τον κίνδυνο καταστροφής ενός δάσους και τον αγώνα για τη διάσωσή του αφηγείται το A City in the Forest (Lev Omelchenko & Nolan Huber). Η τοπική κοινότητα αντιστέκεται δυναμικά στις επιδιώξεις της οργανωμένης εξουσίας. Διαδηλώσεις, διαμαρτυρίες, βίαιη καταστολή. Περιβαλλοντικός ρατσισμός, διαφθορά και βία των αστυνομικών δυνάμεων, ποινικοποίηση της διαφορετικής άποψης.
Ένα ταπεινό και ελάχιστα κινηματογραφικό θέμα βρίσκεται στο The History of Concrete (John Wilson). Ένα οικοδομικό υλικό που κυριαρχεί οπτικά στον αστικό χώρο, το τσιμέντο γίνεται η αφορμή για ένα ντοκιμαντέρ πνευματώδες, ευφυές, ανήσυχο, γεμάτο κωμικά στοιχεία. Ο σκηνοθέτης χρησιμοποιεί μια ελαφριά ψηφιακή κάμερα, αλλά και την κάμερα του κινητού του, κάτι που προσδίδει ένα ναΐφ ύφος, για να κάνει ένα σχόλιο για τη σύγχρονη ζωή.
Τον δικαστικό αγώνα για την απαγόρευση του TikTok, της εθιστικής πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης από την Κίνα αφηγείται το TikTok Never Dies (Hao Wu). Κεντρικά πρόσωπα 3 ινφλουένσερς που αποφασίζουν να αντιδράσουν στις κυβερνητικές προσπάθειες για την απαγόρευσή του στις ΗΠΑ. Με χιούμορ, γρήγορο αφηγηματικό ρυθμό και ευρηματικότητα, το ντοκιμαντέρ εστιάζει τόσο στη μετεωρική άνοδο, όσο και την επιρροή της πλατφόρμας στο πολιτισμικό πεδίο.
Ανθρώπινες τραγωδίες
Ένα τραυματικό γεγονός και οι απόηχοί του σημαδεύουν την ηρωίδα στο Filthy / Sucia (Bàrbara Mestanza & Marc Pujolar). Η Bàrbara Mestanza είναι ηθοποιός. Ο βιασμός της, πριν χρόνια, υπήρξε μια τραυματική εμπειρία που δεν έχει καταφέρει να διαχειριστεί. Τώρα αναζητά δικαιοσύνη και μια νέα ισορροπία. Τραύμα, ενοχή, ανασυγκρότηση, δικαιοσύνη, δημιουργία είναι τα σημεία γύρω από τα οποία περιστρέφεται η αφήγηση. [Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ Σέφιλντ 2026]
Την αγωνία ενός πατέρα, καθώς αναζητά τον χαμένο του γιο, συναντάμε στο Closure (Michał Marczak) από την Πολωνία. Όταν αυτός εξαφανίζεται χωρίς να αφήσει ίχνη, ο πατέρας αρνείται να αποδεχτεί αδιαμαρτύρητα το γεγονός. Η σκηνοθεσία εστιάζει στο πρόσωπό του, στην εμμονή και τη θλίψη του, στο διχασμό του ανάμεσα στο φόβο της απώλειας και την ελπίδα ότι μπορεί ο γιος να είναι ακόμα ζωντανός. [Χρυσός Αλέξανδρος Θεσσαλονίκη 2026 ]
Χιούμορ και μουσική
Έναν ετήσιο διαγωνισμό πόριτζ, χυλού βρώμης, που διεξάγεται σ’ ένα γραφικό χωριό της Σκοτίας, αφηγείται με χιούμορ και ελαφρότητα το The Golden Spurtle (Κωνσταντίνος Κωστή- Constantine Costi). Ο σκηνοθέτης εστιάζει τόσο στο χωριό και τους εκκεντρικούς κατοίκους του, όσο και στο διαγωνισμό και τους συμμετέχοντες και δημιουργεί μια σειρά πορτραίτα που χαρακτηρίζονται από συμπάθεια και θέρμη.
Χιουμοριστικό στον τόνο, το Still Pushing Pineapples (Kim Hopkins) έχει στο κέντρο ένα γερασμένο ποπ σταρ και τις προσπάθειες του για επιστροφή στο προσκήνιο. Ο Dene Michael υπήρξε κάποτε, τη μακρινή δεκαετία του ‘80, μια ποπ διασημότητα, μέλος των Black Lace, υπεύθυνος για τη μεγάλη επιτυχία Agadoo. Χιούμορ, συναίσθημα, μια νοσταλγική διάθεση, αλλά και ένας τόνος μελαγχολίας συνοδεύει αυτό το συγκινητικό στην επίγευσή του πορτραίτο.
Τόποι σε αναταραχή και οι ξεχασμένες εικόνες
Σε επιμέλεια των Μαρίνα Χριστοδουλίδου και Ελένη Τζιαλλή, το Translocal Solidarities ξεκινά με την παρουσίαση του Tokyo Reels από τη Subversive Films στον πρότζεκτ χώρο του φεστιβάλ. Εστιάζοντας στο αρχείο και το ντοκιμαντέρ ως πεδία ιστοριογραφίας, μνήμης και αλληλεγγύης, το Tokyo Reels αναδεικνύει τους αντιαποικιακούς αγώνες, τις διακρατικές σχέσεις αλληλεγγύης και τον κινηματογράφο ως πολιτική πρακτική. Το πρόγραμμα παρουσιάζεται σε συνεργασία με το Δημοτικό Κέντρο Τεχνών Λεμεσού – Αποθήκες Παπαδάκη.
To Do You Love Me (Lana Daher) είναι ένα χαοτικό, απολύτως προσωπικό, αλλά σαγηνευτικό ντοκιμαντέρ-πορτρέτο για μια πόλη, τη Βηρυτό. Κάποτε το Παρίσι της Μέσης Ανατολής, η πόλη έχει ένα ενδιαφέρον και περιπετειώδες παρελθόν και ένα συναρπαστικό παρόν. Σκηνές από ταινίες μυθοπλασίας, ντοκιμαντέρ, φωτογραφίες, τηλεοπτικά ρεπορτάζ, οικογενειακές ερασιτεχνικές ταινίες, εικόνες από διαφορετικές χρονικές στιγμές και εποχές, της ειρήνης και του εμφύλιου διχασμού, από τη δεκαετία του 60 μέχρι το σήμερα, δημιουργούν το τελικό αποτέλεσμα.
Η κυπριακή παρουσία
Το 2023, ο Στέφανος Στεφανίδης επισκέφθηκε ξανά τον ναό Kali στο Μπλέρμοντ, στην περιοχή Γουέστ Μπανκ Μπερμπίς της Γουιάνας, όπου το 1988 είχε γυρίσει τη ταινία Hail Mother Kali. Αποτέλεσμα αυτής της επιστροφής, το Remembering Mariamman, ένα ταξίδι όπου στο κέντρο βρίσκεται η θεά Mariamman στη Γουιάνα, την Ινδία, την Κύπρο και τις ΗΠΑ. Η Mariamman είναι η ινδουιστική θεά της βροχής, της υγείας και της γονιμότητας. Η ταινία, ένας ποιητικός στοχασμός πάνω στη θεραπεία και το θείο, εστιάζει στη μετανάστευση, το ξεριζωμό, την εργασία, την τελετουργία και την υπερωκεάνια μνήμη.
Ένα ξεχασμένο γεγονός της αποικιοκρατίας είναι το θέμα στο The Flycatcher (Khalil Betz-Heinemann, Johan Duchateau). Η Κύπρος υπήρξε η πρώτη χώρα στον κόσμο που η μαλάρια εξαλείφθηκε. Το ντοκιμαντέρ αφηγείται τον αγώνα για την καταπολέμηση της νόσου, μέσα από φωτογραφίες αρχείου, προφορικές ιστορίες και αναμνήσεις. Κεντρικό πρόσωπο ο Mehmet Aziz, ο επιθεωρητής υγείας που ηγήθηκε της εκστρατείας για την εξάλειψή της. Μια “ξεχασμένη ιστορία αλληλεγγύης και επιτυχίας” που υπερέβη τους εθνικούς διαχωρισμούς.
Το πρόγραμμα προβολών και όλες οι σχετικές πληροφορίες είναι διαθέσιμες στη σχετική ιστοσελίδα.
Το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού διοργανώνεται από τη Brave New Culture και επιχορηγείται από το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού. Το Φεστιβάλ στηρίζει το Ίδρυμα Ευαγόρα και Κάθλην Λανίτη.
Yπότιτλοι: Ελληνικοί, Αγγλικοί. Όλες οι ταινίες είναι για άτομα άνω των 18 ετών.
