Το 13ο Διεθνές Φεστιβάλ Αρχαιολογικού και Πολιτιστικού Ντοκιμαντέρ ΑΓΩΝ παρουσιάζεται στις 11 και 12 Ιουνίου στη Λευκωσία, προσφέροντας στο κοινό ένα διήμερο προβολών που συνδέουν την ιστορία, την αρχαιολογία, τη μνήμη και τον πολιτισμό μέσα από τον κινηματογραφικό φακό.
Ένας από τους σημαντικότερους θεσμούς στην Ελλάδα αφιερωμένους στο αρχαιολογικό και πολιτιστικό ντοκιμαντέρ κάνει φέτος την πρώτη του εμφάνιση στην Κύπρο.
Η διοργάνωση, που ίδρυσε το 1995 η Μέμη Σπυράτου, πραγματοποιείται από το Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο Λευκωσίας, τον Σύνδεσμο Φίλων του Λεβέντειου Δημοτικού Μουσείου Λευκωσίας και της Λεβεντείου Πινακοθήκης και το ΡΙΚ, φέρνοντας στην Κύπρο έναν θεσμό που εδώ και 13 χρόνια αναδεικνύει κορυφαίες παραγωγές από όλο τον κόσμο με επίκεντρο την πολιτιστική κληρονομιά.
Στο πλαίσιο της διοργάνωσης θα τιμηθεί ο Κύπριος σκηνοθέτης και κινηματογραφιστής Πασχάλης Παπαπέτρου, σε αναγνώριση της σημαντικής και διαχρονικής συμβολής του στον χώρο του πολιτιστικού ντοκιμαντέρ. Η τιμητική εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί τη δεύτερη ημέρα του φεστιβάλ και θα συνοδευτεί από την προβολή ενός από τα σημαντικότερα έργα του.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ταινίες από την Κύπρο, την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Αυστρία, τη Βραζιλία και το Ιράν, οι οποίες εξερευνούν διαφορετικές πτυχές της ανθρώπινης ιστορίας: από την προϊστορική τέχνη και τις χαμένες πόλεις μέχρι την αρχαιολογία του σώματος, τις θρησκευτικές παραδόσεις και τη συλλογική μνήμη.
Το Φεστιβάλ ΑΓΩΝ έχει καθιερωθεί διεθνώς ως χώρος συνάντησης ερευνητών, δημιουργών και κοινού γύρω από ζητήματα πολιτιστικής κληρονομιάς. Μέσα από τις ταινίες του αναδεικνύονται νέες αρχαιολογικές ανακαλύψεις, ιστορικές αφηγήσεις και πολιτιστικά τοπία που διαμορφώνουν τη συλλογική μας ταυτότητα.
Η πρώτη παρουσία του στην Κύπρο αποτελεί μια σημαντική πολιτιστική πρωτοβουλία, δίνοντας στο κοινό την ευκαιρία να γνωρίσει παραγωγές που συνδυάζουν επιστημονική τεκμηρίωση και κινηματογραφική αφήγηση υψηλού επιπέδου.
Πρώτη ημέρα: Από τον Βολταίρο στις χαμένες πόλεις
Η αυλαία ανοίγει την Πέμπτη 11 Ιουνίου στο Θεατράκι του ΡΙΚ στην Αγλαντζιά, με έξι διεθνείς παραγωγές που καλύπτουν ένα ευρύ θεματικό φάσμα.
Το πρόγραμμα ξεκινά στις 5μ.μ. με το γαλλικό ντοκιμαντέρ «Βολταίρος: Σε αναζήτηση του διασκορπισμένου σώματος» του Ντομινίκ Αντ, μια ιστορική έρευνα γύρω από την τύχη των λειψάνων του μεγάλου διαφωτιστή.
Ακολουθεί το «Σωβέ: Ταξίδι στις απαρχές της ανθρωπότητας» των Γκι Παντοβανί και Μαρκ Αζεμά, που οδηγεί τους θεατές στα περίφημα προϊστορικά σπήλαια της Σωβέ και στα πρώτα ίχνη καλλιτεχνικής έκφρασης του ανθρώπου.
Ξεχωρίζει επίσης το πολυβραβευμένο ελληνόφωνο ντοκιμαντέρ «Ο λόχος των εραστών» του Λευτέρη Χαρίτου, μια κινηματογραφική ανασύσταση του Ιερού Λόχου των Θηβών, της θρυλικής στρατιωτικής μονάδας της αρχαιότητας που αποτελούνταν από ζευγάρια εραστών.
Το κοινό θα παρακολουθήσει ακόμη το γαλλικό ντοκιμαντέρ «Χρυσές πόλεις, η μεγάλη παρανόηση» της Ζοζεφίν Ντουτέιγ, που επανεξετάζει τον μύθο των θρυλικών χρυσών πολιτειών της Λατινικής Αμερικής, καθώς και δύο μικρότερης διάρκειας παραγωγές από τη Βραζιλία και το Ιράν.
Δεύτερη ημέρα: Τιμητικό αφιέρωμα στον Πασχάλη Παπαπέτρου
Η δεύτερη ημέρα, Παρασκευή 12 Ιουνίου, μεταφέρεται στο αμφιθέατρο της εσωτερικής αυλής του Λεβέντειου Δημοτικού Μουσείου Λευκωσίας, στη Λαϊκή Γειτονιά. Η βραδιά θα ξεκινήσει στις 8μ.μ. με ποτό υποδοχής και θα ακολουθήσει η τιμητική εκδήλωση για τον Πασχάλη Παπαπέτρου.
Στη συνέχεια θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ «Το νερό στην Κύπρο – Θύμησες άλλων εποχών», ένα κινηματογραφικό ταξίδι στη διαχρονική σχέση του νησιού με το νερό, τους παραδοσιακούς τρόπους διαχείρισής του και τη συλλογική μνήμη των κυπριακών κοινοτήτων.
Η διοργάνωση ολοκληρώνεται με την προβολή του γαλλικού ντοκιμαντέρ του Ντομινίκ Αντ «Ραφαήλ: Τα μυστικά των λειψάνων», το οποίο εξερευνά ένα από τα μεγάλα μυστήρια της ιστορίας της τέχνης και της Αναγέννησης.
Πού και πότε
- Λευκωσία, Θεατράκι ΡΙΚ, Πέμπτη 11 Ιουνίου 2026, 5μ.μ.-10μ.μ.
- Λευκωσία, Αμφιθέατρο εσωτερικής αυλής Λεβέντειου Δημοτικού Μουσείου, Παρασκευή 12 Ιουνίου 2026, 7.30μ.μ.-10.30μ.μ.
Η είσοδος είναι ελεύθερη. Για τη δεύτερη ημέρα και τις προβολές στο Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο απαιτείται προκράτηση θέσεων στα 22661475, rsvp@leventismuseum.org.cy
