Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on GoogleΕίναι αργά, η κούραση έχει ήδη αρχίσει να γίνεται αισθητή και το πρωινό ξύπνημα πλησιάζει.
Παρ’ όλα αυτά, πολλοί άνθρωποι συνεχίζουν να παρακολουθούν τηλεόραση, να περιηγούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή να ασχολούνται με το κινητό τους, καθυστερώντας την ώρα που θα πάνε για ύπνο.
Η συμπεριφορά αυτή έχει απασχολήσει την επιστημονική κοινότητα και περιγράφεται με τον όρο bedtime procrastination, δηλαδή αναβολή της ώρας του ύπνου.
Πρόκειται για την καθυστέρηση της κατάκλισης, παρά την πρόθεση του ατόμου να κοιμηθεί νωρίτερα και ενώ δεν υπάρχουν εξωτερικές υποχρεώσεις που το εμποδίζουν.
Τι δείχνουν οι μελέτες
Συστηματική ανασκόπηση που παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο του 2025 στο European Journal of Public Health εξέτασε τη βιβλιογραφία σχετικά με την αναβολή του ύπνου και τις επιπτώσεις της.
Οι ερευνητές συμπεριέλαβαν 35 μελέτες, εντοπίζοντας συσχετίσεις μεταξύ της συμπεριφοράς αυτής και της μειωμένης διάρκειας ή ποιότητας του ύπνου.
Η ανασκόπηση ανέδειξε επίσης σημαντικές διαφορές στον τρόπο μέτρησης του φαινομένου, γεγονός που δυσκολεύει την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για το πόσο συχνά εμφανίζεται στον γενικό πληθυσμό.
Νεότερη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση του 2026, η οποία περιέλαβε 18 μελέτες και συνολικά 35.097 φοιτητές, εξέτασε τη σχέση της αναβολής του ύπνου με το άγχος, το στρες και τα καταθλιπτικά συμπτώματα.
Τα αποτελέσματα έδειξαν θετικές συσχετίσεις, με ισχυρότερη εκείνη που αφορούσε το αντιλαμβανόμενο στρες.
Ωστόσο, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα δεδομένα δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Γιατί το κάνουμε;
Η αναβολή του ύπνου μπορεί να σχετίζεται με δυσκολίες αυτορρύθμισης, την ανάγκη για χαλάρωση και την επιθυμία παράτασης του προσωπικού χρόνου.
Ένας άνθρωπος που έχει περάσει ολόκληρη την ημέρα εκπληρώνοντας επαγγελματικές ή οικογενειακές υποχρεώσεις μπορεί να αισθάνεται ότι οι βραδινές ώρες είναι η μοναδική ευκαιρία να ασχοληθεί με τον εαυτό του.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ώρα του ύπνου μετατίθεται όχι επειδή απουσιάζει η κούραση, αλλά επειδή η ανάγκη για προσωπικό χρόνο ανταγωνίζεται την ανάγκη για ξεκούραση.
Το κινητό τηλέφωνο και οι ψηφιακές πλατφόρμες μπορούν να διευκολύνουν αυτή τη συμπεριφορά, προσφέροντας συνεχώς νέο περιεχόμενο.
Πώς μπορεί να περιοριστεί
Η δημιουργία μιας σταθερής βραδινής ρουτίνας μπορεί να βοηθήσει στη μετάβαση από τις καθημερινές δραστηριότητες στον ύπνο.
Εξίσου χρήσιμη μπορεί να είναι η πρόβλεψη προσωπικού χρόνου νωρίτερα μέσα στην ημέρα, ώστε η χαλάρωση να μην μετατίθεται αποκλειστικά στις νυχτερινές ώρες.
Η απομάκρυνση του κινητού από το κρεβάτι και ο καθορισμός μιας ρεαλιστικής ώρας κατάκλισης αποτελούν πρόσθετες πρακτικές επιλογές.
Το σημαντικό είναι να αναγνωρίζουμε ότι η αναβολή του ύπνου δεν αποτελεί πάντοτε απλή έλλειψη πειθαρχίας. Μπορεί να συνδέεται με τον τρόπο που οργανώνεται η καθημερινότητα και με τις ψυχολογικές ανάγκες που παραμένουν ανικανοποίητες.
Πηγές: European Journal of Public Health, 2025. Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση για την αναβολή του ύπνου και την ψυχολογική δυσφορία, 2026, PubMed PMID