Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Πόσα μπορείς να πεις σε έναν φίλο χωρίς να κινδυνεύσει η φιλία σας; Και πόσα μπορείς να αποσιωπήσεις χωρίς να κινδυνεύσεις να χάσεις τον εαυτό σου;Το ερώτημα αφορά τις προσωπικές μας σχέσεις. Αφορά όμως και τις σχέσεις μεταξύ κρατών. Εκεί όπου η ανάγκη συνεργασίας συναντά τις αρχές που διακηρύσσουμε και όπου το «εθνικό συμφέρον» επιστρατεύεται συχνά ως απάντηση που υποτίθεται ότι τελειώνει τη συζήτηση.

Αφορμή ήταν δύο ντοκιμαντέρ για τη Γάζα. Το NAZA και το American Doctor. Το πρώτο φέρνει στο φως μαρτυρίες Ισραηλινών στρατιωτών ενώ το δεύτερο ακολουθεί τρεις Αμερικανούς γιατρούς που πηγαίνουν στη Γάζα για να περιθάλψουν τραυματίες. Υπάρχουν εικόνες που δεν τελειώνουν όταν κλείνει η οθόνη. Ένα κοριτσάκι πέντε χρονών στο χειρουργικό τραπέζι. Χρειάζεται να της ακρωτηριάσουν το πόδι, αλλά δεν υπάρχει αναισθητικό. Ο γιατρός περιγράφει πως εκείνος και η ομάδα του προσεύχονταν να λιποθυμήσει, για να μην αισθάνεται άλλο τον πόνο. Δεν λιποθύμησε. Κι εκείνοι έπρεπε να συνεχίσουν. Κι όταν επιστρέφουν στις ΗΠΑ, δεν μπορούν να αφήσουν τη Γάζα πίσω τους. Οι εικόνες τους στοιχειώνουν.

Το NAZA σε φέρνει αντιμέτωπο με τον τρόπο επιλογής των στόχων. Πλήγματα σε κατοικίες, ενώ ήταν γνωστό -και αποδεκτό- ότι θα σκοτώνονταν άμαχοι, ανάμεσα τους και παιδιά. Είναι σκέψεις που σε κρατούν ξύπνιο. Όχι μόνο επειδή οι αριθμοί είναι αδιανόητοι, αλλά επειδή οι εικόνες μας αναγκάζουν να αναρωτηθούμε τι σημαίνει να γνωρίζεις και να μην κάνεις αρκετά. Στις 4 Νοεμβρίου, η ανθρωπιστική υπηρεσία του ΟΗΕ κατέγραφε 74.618 νεκρούς στη Γάζα, ανάμεσα τους 21.976 παιδιά. Πίσω από κάθε αριθμό βρίσκεται ένας άνθρωπος που δεν θα επιστρέψει, μια οικογένεια που δεν θα είναι ποτέ ξανά η ίδια. 

Η Κύπρος δεν μπορεί να ασκεί εξωτερική πολιτική αγνοώντας τη γεωγραφία, τα συμφέροντα και τους συσχετισμούς της περιοχής. Χρειάζεται να ισορροπεί σε μια δύσκολη διεθνή σκακιέρα, να διατηρεί διαύλους επικοινωνίας και να οικοδομεί συνεργασίες που υπηρετούν την ασφάλεια και τη σταθερότητα της. Δεν είμαστε αφελείς. Μεταξύ κρατών δεν υπάρχουν φιλίες όπως τις εννοούμε στην προσωπική μας ζωή. Υπάρχουν συμφέροντα που συναντώνται και συνεργασίες που πρέπει να χτίζονται με διάρκεια. Γι’ αυτό και η σχέση Κύπρου-Ισραήλ χρειάζεται γερά θεμέλια. Να μην εξαρτάται από πρόσκαιρες συγκυρίες. Να βασίζεται στην αμοιβαία κατανόηση των συμφερόντων μας και στην ειλικρίνεια που κάνει μια σχέση πιο αξιόπιστη, όχι πιο αδύναμη.

Η ισραηλινή κυβέρνηση διαχειρίστηκε, κατά την άποψη μου, εγκληματικά την κρίση. Η βία γεννά βία. Μπορεί να επιφέρει καταστροφή και να εξοντώσει αντιπάλους, δεν μπορεί όμως να οικοδομήσει ασφάλεια πάνω στον φόβο, τον εκτοπισμό και την απώλεια μιας ολόκληρης κοινωνίας. Η τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς, οι δολοφονίες αμάχων και η ομηρία ανθρώπων είναι απολύτως καταδικαστέες. Δεν παρέχουν, όμως, άδεια συλλογικής τιμωρίας των Παλαιστινίων.

Οι φίλοι πρέπει να μπορούν να λένε ο ένας στον άλλο τη δύσκολη αλήθεια. Η ειλικρίνεια δεν είναι εχθρότητα. Και η σχέση μας με το Ισραήλ δεν πρέπει να απαιτεί από εμάς να κοιτάζουμε αλλού όταν βλέπουμε τη συντελούμενη καταστροφή. Αν μια στρατηγική συνεργασία δεν αντέχει την έντιμη διαφωνία, τότε τα θεμέλια της δεν είναι τόσο γερά όσο νομίζουμε.

Η Ευρώπη των αξιών δεν μπορεί να περιορίζεται σε διαπιστώσεις και καταδίκες. Χρειάζονται πρακτικά βήματα για να φτάσει η ανθρωπιστική βοήθεια, να μεταφερθούν προκατασκευασμένα σπίτια, να απομακρυνθούν τα ερείπια και να μπορέσουν οι άνθρωποι να ξαναστήσουν τη ζωή τους. Και χρειάζεται πολιτική πίεση ώστε αυτά να γίνουν άμεσα πράξη. Θα ακουστεί ξανά το ερώτημα: «Με ποιον είστε;» Η απάντηση -και σε αυτή την ερώτηση- είναι ότι είμαστε με τον άνθρωπο. Στηρίζουμε το δικαίωμα του Ισραήλ να υπάρχει σε ασφάλεια και να ευημερεί. Αυτό δεν μπορεί να προϋποθέτει τον αφανισμό των Παλαιστινίων. Η ασφάλεια του ενός δεν μπορεί να χτίζεται πάνω στην εξαφάνιση του άλλου.

Η εξωτερική πολιτική απαιτεί ισορροπία. Η ειλικρίνεια προς τους συμμάχους μας απαιτεί θάρρος. Και η ανθρωπιά δεν μπορεί να είναι το τίμημα κανενός από τα δύο.

*Διευθυντής Διοίκησης και Οικονονικών Πανεπιστημίου Κύπρου

*Σ.Σ. Οι απόψεις είναι προσωπικές