Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη σημερινή της μορφή, δημιουργήθηκε ουσιαστικά το 1993. Με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, η τότε ΕΟΚ μετονομάστηκε και επίσημα σε Ευρωπαϊκή Ένωση, εισάγοντας την ευρωπαϊκή ιθαγένεια, την κοινή εξωτερική πολιτική και το πλαίσιο για το ενιαίο νόμισμα (ευρώ).

Από τότε πέρασαν 33 ολόκληρα χρόνια. Σήμερα, στην ΕΕ μετέχουν συνολικά 27 κράτη μέλη. Μεταξύ αυτών, η Γερμανία, η πολυπληθέστερη χώρα της Ευρώπης και τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, η Γαλλία, η μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαθέτει δικό της πυρηνικό οπλοστάσιο μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου και η Ιταλία, μια χώρα με αρκετές πρώτες θέσεις στη βιομηχανική παραγωγή και δεύτερη μεγαλύτερη μεταποιητική δύναμη της ΕΕ, μετά τη Γερμανία.

Γιατί η ΕΕ έμεινε εκτός

Η ΕΕ είχε όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί ακόμη και στην υπερδύναμη του πλανήτη. Ωστόσο, η προ ημερών ιστορική συνάντηση των τριών, δηλαδή των προέδρων των ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας, απέδειξε ότι η ΕΕ δεν υπολογίζεται καν ως ένας οργανισμός που μπορεί να διαδραματίσει κάποιο ρόλο στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Ακόμη και η Ρωσία, η οποία το 2026 βρισκόταν μόλις στην 8η θέση στην παγκόσμια οικονομία με βάση το ονομαστικό ΑΕΠ και μετά από τόσες κυρώσεις που της επιβλήθηκαν, κατάφερε να βρίσκεται στο τραπέζι, ως μια από τις τρεις παγκόσμιες υπερδυνάμεις του πλανήτη. Γιατί όμως συνέβη αυτό;

(1)      Οικονομία. Οι ΗΠΑ παραμένουν μακράν η μεγαλύτερη οικονομία στον πλανήτη, με τα πάνω τους και τα κάτω τους. Και θα παραμείνουν εκεί όσο έχουν το πετροδολάριο, όσο η Fed καθορίζει την πορεία των επιτοκίων ουσιαστικά σε όλο τον δυτικό κόσμο και φυσικά όσο η στρατιωτική τους ισχύ τούς επιτρέπει να καθορίζουν τις εξελίξεις και να αναπληρώνουν το χαμένο έδαφος στα οικονομικά τους (βλέπε πρόσφατο παράδειγμα με τη Βενεζουέλα).

Η Κίνα είναι η μοναδική χώρα μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου που διεκδικεί με αξιώσεις την πρωτιά όσον αφορά το κομμάτι της οικονομίας. Η τεχνολογική και εμπορική της ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια είναι εξωπραγματική. Ελέγχει ένα τεράστιο αριθμό λιμανιών σε ολόκληρο τον κόσμο και ως εκ τούτου ένα αντίστοιχο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου. Τεχνολογικά έχει ξεπεράσει ακόμη και τις ΗΠΑ, με εξαίρεση ίσως τους προηγμένους επεξεργαστές για την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ θεωρείται πλέον ο μεγαλύτερος επίσημος πιστωτής στον κόσμο, με εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο δανείων και πιστώσεων που ξεπερνά τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Η Ρωσία; Μετά τις τόσες κυρώσεις που δέχθηκε από ΗΠΑ και ΕΕ, αναμένεται να σημειώσει ανάπτυξη στην οικονομία της -έστω και μικρή- για το 2026, αφού κατάφερε να βρει νέες αγορές και να διοχετεύσει τις πρώτες ύλες της σε χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία.

Από την πλευρά της, τώρα, η ΕΕ, σύμφωνα και με δηλώσεις αρκετών αξιωματούχων εντός της ενωμένης ευρωπαϊκής αγοράς, έχει μείνει αρκετά πίσω, κυρίως από την Κίνα και τις ΗΠΑ, στο κομμάτι του ανταγωνισμού, της ανάπτυξης της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της μείωσης του κόστους στην παραγωγή. Παρόλο που στις τάξεις της ΕΕ βρίσκονται μεγάλες οικονομικές δυνάμεις, εντούτοις τα συμφέροντα τους δεν συνταυτίζονται πάντα, με αποτέλεσμα η λήψη αποφάσεων, είτε να καθυστερεί, είτε να περιορίζεται σε κινήσεις δευτερευούσης σημασίας, αφήνοντας έτσι τα μεγάλα ζητήματα στην άκρη.

(2)      Ισχύς. Εάν μια χώρα είναι πλούσια, έχει οικονομική ανάπτυξη και οι πολίτες της βρίσκονται σε ένα αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο είναι ένα θέμα. Εάν όμως μια χώρα έχει ισχύ και διεθνή επιρροή και ταυτόχρονα αυτή η ισχύ αναγνωρίζεται από τις υπόλοιπες χώρες, τότε είναι ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα. Η Νορβηγία, για παράδειγμα, είναι μια αρκετά πλούσια χώρα. Η ΕΕ είναι ένας οργανισμός με αρκετές οικονομικά ισχυρές χώρες. Η Ρωσία όμως είναι αυτή που βρέθηκε στο ίδιο τραπέζι με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Γιατί; Διότι η ισχύς της ανά το παγκόσμιο είναι αυτή που τη φέρνει στην ίδια θέση με τις υπόλοιπες υπερδυνάμεις. Το πυρηνικό της πρόγραμμα πλησιάζει σε αυτό των ΗΠΑ. Οι πόροι που διαθέτει σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο την καθιστούν βασικό «παίκτη» διεθνώς. Και η ηγεσία της έδειξε ότι είναι έτοιμη να υπερασπιστεί -όπως η ίδια το αντιλαμβάνεται- τα εθνικά της συμφέροντα. Κάτι που δεν φαίνεται να ισχύει για την ΕΕ. Οι Γάλλοι δεν πρόκειται να πολεμήσουν για τους Γερμανούς, ούτε οι Ισπανοί για τους Ιταλούς. Ως εκ τούτου, η ισχύς της ΕΕ ως ένας οργανισμός σε παγκόσμιο επίπεδο ουσιαστικά δεν υφίσταται, αλλά εξαρτάται από την κάθε χώρα μέλος ξεχωριστά και τα συμφέροντα που έκαστη θέλει να εξυπηρετήσει.

Οι … «Πρόθυμοι»

Μετά λοιπόν από την ιστορική συναντηση των τριών, ήρθε και η «αντι-σύνοδος» του Μερτς στο Βερολίνο, όπως χαρακτηριστικά την ονόμασαν οι ίδιοι οι αναλυτές της χώρας του. Η σύνοδος κορυφής της «Συμμαχίας των Προθύμων», που πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο και την οποία διοργάνωσαν από κοινού ο καγκελάριος Μερτς με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ, έστειλε το μήνυμα ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία, ότι καμιά λύση δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τους άμεσα εμπλεκόμενους και την ΕΕ, ενώ κάλεσαν και τον Ρώσο πρόεδρο να τερματίσει τον πόλεμο.

«Ένα σχήμα Γιάλτας δεν θα φέρει ειρήνη», δήλωσε ο κ. Μερτς μετά τη σύνοδο, αναφερόμενος στη συνάντηση των ηγετών της Κίνας, των ΗΠΑ και της Ρωσίας στη Σεντζέν. «Επρόκειτο απλώς για ένα ραντεβού για φωτογραφία, μια εκδήλωση αποκλειστικά για εικονολήπτες και φωτογράφους», είπε δηκτικά.

Να πω την αμαρτία μου. Οι τρεις ηγέτες (ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας) ενδεχομένως να μην μίλησαν καν για το θέμα της Ουκρανίας. Το πιο πιθανό είναι ότι έβαλαν κάτω το ενεργειακό, την ανάπτυξη της τεχνολογίας και δη της τεχνητής νοημοσύνης και καθόρισαν ορισμένους κανόνες, ώστε και οι τρεις να βγουν κερδισμένοι από την διεθνή γεωπολιτική και ενεργειακή αναταραχή που υπάρχει. Η Ουκρανία δεν πρόκειται να αποτελέσει αιτία πολέμου μεταξύ των υπερδυνάμεων. Και όσο η ΕΕ δεν το αντιλαμβάνεται αυτό θα συνεχίσει να παραμένει εκλιπούσα.