Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on GoogleΈνα μικρό αυτοκόλλητο που εφαρμόζεται στο δέρμα και χρησιμοποιεί υπερήχους για να επηρεάζει τη δραστηριότητα του εγκεφάλου ενδέχεται να ανοίξει νέους δρόμους στην αντιμετώπιση των διαταραχών του ύπνου.
Ερευνητές στις Ηνωμένες Πολιτείες ανέπτυξαν μια φορετή συσκευή, η οποία σε αρχική κλινική μελέτη βοήθησε τους συμμετέχοντες να εισέρχονται νωρίτερα στη φάση REM και να παραμένουν σε αυτή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, καθώς η τεχνολογία δεν απαιτεί τη χορήγηση φαρμάκων ή κάποια επεμβατική διαδικασία. Ωστόσο, βρίσκεται ακόμη σε πειραματικό στάδιο και απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες για να επιβεβαιωθούν η αποτελεσματικότητα και η μακροχρόνια ασφάλειά της.
Η συσκευή, που ονομάζεται NEUSLeeP, αναπτύχθηκε από ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Όστιν. Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications.
Τι έδειξαν τα πειράματα
Στην έρευνα συμμετείχαν 28 ενήλικες, μεταξύ των οποίων άτομα χωρίς προβλήματα ύπνου και άτομα που ανέφεραν συμπτώματα αϋπνίας.
Οι επιστήμονες συνέκριναν τις καταγραφές του ύπνου τους σε νύχτες κατά τις οποίες η συσκευή παρείχε υπερηχητική διέγερση και σε νύχτες χωρίς ενεργή διέγερση.
Συνολικά, η χρήση της τεχνολογίας συνδέθηκε με μείωση κατά περίπου 43 λεπτά του χρόνου που απαιτούνταν για την είσοδο στη φάση REM, καθώς και με αύξηση της διάρκειάς της κατά σχεδόν 16 λεπτά.
Η βελτίωση στη συνολική διάρκεια του ύπνου REM παρατηρήθηκε και στις δύο ομάδες, ενώ η μείωση του χρόνου εισόδου στη συγκεκριμένη φάση ήταν πιο εμφανής στους υγιείς συμμετέχοντες.
Οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν σημαντικές μεταβολές στα υπόλοιπα στάδια του ύπνου ή στη συνολική αποδοτικότητά του.
Πώς λειτουργεί το αυτοκόλλητο
Το NEUSLeeP είναι μια εύκαμπτη βιοηλεκτρονική συσκευή που εφαρμόζεται στο δέρμα και συνδυάζει δύο λειτουργίες.
Από τη μία, χρησιμοποιεί ειδικά ηλεκτρόδια για την παρακολούθηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Από την άλλη, εκπέμπει εστιασμένους υπερήχους χαμηλής έντασης, με στόχο συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου που συμμετέχουν στη ρύθμιση του ύπνου.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν στον υποθαλαμικό πυρήνα, μια περιοχή που εμπλέκεται σε νευρωνικά κυκλώματα σχετικά με τον έλεγχο του ύπνου.
Η δυνατότητα παρακολούθησης της εγκεφαλικής δραστηριότητας και ταυτόχρονης διέγερσης βαθύτερων εγκεφαλικών περιοχών αποτελεί το βασικό τεχνολογικό χαρακτηριστικό της συσκευής.
Σε αντίθεση με άλλες τεχνικές εγκεφαλικής διέγερσης, η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν απαιτεί χειρουργική τοποθέτηση ηλεκτροδίων.
Γιατί έχει σημασία ο ύπνος REM
Η φάση REM, από τα αρχικά των αγγλικών λέξεων Rapid Eye Movement, χαρακτηρίζεται από ταχείες κινήσεις των ματιών και έντονη εγκεφαλική δραστηριότητα.
Κατά τη διάρκειά της εμφανίζονται πολλά από τα πιο ζωντανά όνειρα, ενώ η συγκεκριμένη φάση συνδέεται με την επεξεργασία των συναισθημάτων, την εδραίωση της μνήμης και την προσαρμογή στο στρες.
Διαταραχές του ύπνου REM έχουν συσχετιστεί με προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως η κατάθλιψη, το άγχος και η διαταραχή μετατραυματικού στρες.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι επιστήμονες αναζητούν τρόπους να επηρεάζουν επιλεκτικά τη συγκεκριμένη φάση του ύπνου.
Στη μελέτη παρατηρήθηκε επίσης βελτίωση της μεταβλητότητας του καρδιακού ρυθμού σε υγιείς συμμετέχοντες, ενός δείκτη που σχετίζεται με τη λειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος και την απόκριση στο στρες.
Παράλληλα, οι απεικονιστικές εξετάσεις κατέγραψαν μεταβολές σε εγκεφαλικά κυκλώματα που συμμετέχουν στην επεξεργασία των συναισθημάτων.
Τα ευρήματα αυτά δημιουργούν προοπτικές για περαιτέρω έρευνα, χωρίς όμως να αποδεικνύουν ότι η συσκευή μπορεί ήδη να αντιμετωπίσει το άγχος ή άλλες ψυχικές διαταραχές.
Πότε θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η τεχνολογία θα μπορούσε μελλοντικά να αξιοποιηθεί για την παρακολούθηση και την αντιμετώπιση διαταραχών ύπνου, ακόμη και στο σπίτι.
Η συσκευή δοκιμάστηκε σε μικρό αριθμό συμμετεχόντων και οι δοκιμές πραγματοποιήθηκαν σε ελεγχόμενο ερευνητικό περιβάλλον.
Επομένως, δεν είναι ακόμη γνωστό εάν τα αποτελέσματα μπορούν να διατηρηθούν σε βάθος χρόνου ή εάν θα είναι εξίσου αποτελεσματικά σε μεγαλύτερες και διαφορετικές ομάδες ασθενών.
Η ερευνητική ομάδα έχει ήδη προχωρήσει σε αίτηση κατοχύρωσης ευρεσιτεχνίας και εξετάζει τις δυνατότητες εμπορικής αξιοποίησης της τεχνολογίας.
Προς το παρόν, το NEUSLeeP παραμένει μια πειραματική συσκευή, η οποία δείχνει ότι η στοχευμένη διέγερση του εγκεφάλου με υπερήχους μπορεί να αποτελέσει μια νέα κατεύθυνση στην επιστήμη του ύπνου.