Ολοκληρωμένο στρατηγικό πλάνο για την πρόληψη και αντιμετώπιση των πυρκαγιών ενόψει της νέας αντιπυρικής περιόδου ετοίμασε η Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας. Με κεντρικό σύνθημα ότι η πυροπροστασία αποτελεί συλλογική ευθύνη, ο Έπαρχος Ανδρέας Χατζηπάκκος, υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο των Κοινοτικών Συμβουλίων που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.
Σύμφωνα με τον Έπαρχο, η πρόληψη και αποτελεσματική αντιμετώπιση των πυρκαγιών αποτελεί συλλογική ευθύνη, στην οποία όλοι έχουν σημαντικό ρόλο. Ωστόσο, σημειώνει, ο ρόλος των Κοινοτικών Συμβουλίων είναι ιδιαίτερα καθοριστικός, καθώς βρίσκονται στην πρώτη γραμμή τόσο στη λήψη προληπτικών μέτρων, όσο και στη διασφάλιση της ετοιμότητας για άμεση ανταπόκριση.
Όπως εξήγησε ενόψει της αντιπυρικής περιόδου, είναι απαραίτητο να ληφθούν έγκαιρα όλα τα αναγκαία μέτρα, ώστε να αποφευχθεί ή να περιοριστεί στο ελάχιστο το ενδεχόμενο πρόκλησης πυρκαγιών και να διασφαλιστεί η ετοιμότητα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση τους.
Μια από τις σημαντικότερες πτυχές της νέας νομοθεσίας (Ν25(Ι)/2025) αφορά τη δυνατότητα του Επάρχου ή της Αστυνομίας να απαιτήσουν τη διάθεση ιδιωτικών οχημάτων και μηχανημάτων (τρακτέρ, εκσκαφείς κ.α.) για την κατάσβεση πυρκαγιών.
Η Επαρχιακή Διοίκηση διατηρεί επικαιροποιημένο μητρώο ιδιωτών που μπορούν να συνδράμουν για την κατάσβεση των πυρκαγιών. Τα Κοινοτικά Συμβούλια οφείλουν να αποστείλουν τους καταλόγους εθελοντών κατόχων γεωργικών ελκυστήρων ή άλλων μηχανημάτων εντός 15 ημερών.
Η άρνηση συνδρομής χωρίς εύλογη αιτία συνιστά αδίκημα με πρόστιμο έως €1.000. Αντίστοιχα, για τη χρήση των μέσων καταβάλλεται αγοραίο ενοίκιο στους ιδιοκτήτες.
Για την άμεση ανταπόκριση, οι δυνάμεις κατάσβεσης έχουν πλέον το δικαίωμα χρήσης νερού από οποιαδήποτε ιδιωτική δεξαμενή ή πηγή χωρίς προηγούμενη συγκατάθεση. Σε μια σημαντική προπαρασκευαστική κίνηση, έχουν εντοπιστεί κατάλληλες ιδιωτικές γεωτρήσεις σε κοινότητες, όπου έχουν ήδη εγκατασταθεί ειδικοί σύνδεσμοι (couplings) για την άμεση πλήρωση των πυροσβεστικών οχημάτων.
Σε περίπτωση που οι κοινοτάρχες εντοπίσουν οποιοδήποτε σημείο εντός των διοικητικών ορίων της κοινότητας, το οποίο εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους πρόκλησης πυρκαγιάς και αδυνατούν να προβούν στη λήψη μέτρων, καλούνται να ενημερώσουν την Επαρχιακή Διοίκηση ή άλλη αρμόδια κρατική Υπηρεσία/ Τμήμα (Αστυνομία, Πυροσβεστική Υπηρεσία, Τμήμα Δασών) ανάλογα, προκειμένου να ληφθούν έγκαιρα μέτρα πρόληψης.
Ο Έπαρχος Λευκωσίας αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα παραδείγματα για τον υπολογισμό των αποζημιώσεων προς τους ιδιώτες που συνδράμουν:
Βυτιοφόρο: Για διαδρομή 38 χλμ., (€3,60 ανά χλμ.) 2 ώρες αναμονής (€12,80/ώρα) και 1 ώρα εργασίας (€39,20), η συνολική αποζημίωση ανέρχεται στα €201,60.
Γεωργικό τρακτέρ: Για 4 ώρες αναμονής (€10,40/ώρα) και 5 ώρες εργασίας (€26/ώρα), το σύνολο είναι €171,60.
Προωθητής γης (125 αλόγων): Για 4 ώρες αναμονής (€13,50/ώρα) και 6 ώρες εργασίας (€46,80/ώρα), η αποζημίωση φτάνει τα €388,80.
Ενέργειες κοινοτικών συμβουλίων
Τα κοινοτικά συμβούλια επωμίζονται συγκεκριμένες ευθύνες στο πλαίσιο της πυροπροστασίας:
• Καθαρισμός ξηράς βλάστησης σε δημόσιους χώρους και δρόμους, καθώς και δημιουργία/καθαρισμός αντιπυρικών λωρίδων.
• Υποχρέωση ειδοποίησης ιδιοκτητών για καθαρισμό των οικοπέδων τους. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης εντός 15 ημερών, το Συμβούλιο προβαίνει στον καθαρισμό και χρεώνει τον ιδιοκτήτη.
• Συντήρηση κοινοτικών πυροσβεστικών οχημάτων και έλεγχος λειτουργίας όλων των υδροστομίων και πυροσβεστικών φωλιών.
• Διασφάλιση ότι οι εθελοντικές ομάδες είναι εκπαιδευμένες από την Πυροσβεστική ή το Τμήμα Δασών και διαθέτουν τον απαραίτητο προστατευτικό εξοπλισμό.
Η συνδρομή του Υπουργείου Εσωτερικών
Ο κ. Χατζηπάκκος παρουσίασε επίσης τα μέτρα ενίσχυσης από το Υπουργείο Εσωτερικών. Παραχώρηση ποσού πέραν των €4 εκατ. για τη φετινή χρονιά, για σκοπούς καθαρισμού και δημιουργίας αντιπυρικών ζωνών σε όλες ανεξαιρέτως τις Κοινότητες. Η δημιουργία των αντιπυρικών ζωνών γίνεται με την καθοδήγηση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, μέλη της οποίας έχουν επισκεφθεί τις Κοινότητες και έχουν επεξηγήσει στους Κοινοτάρχες τον τρόπο που θα υλοποιήσουν το μέτρο.
Χρηματοδότηση καθαρισμών: Διατίθενται περίπου €1,96 εκατ. για το 2026, εκ των οποίων €818.000 αφορούν 30 Συμπλέγματα Υπηρεσιών Κοινοτήτων της Λευκωσίας για καθαρισμό εγκαταλελειμμένης γης και περιοχών γύρω από τις κοινότητες.
Ενίσχυση εξοπλισμού: Πρόγραμμα ύψους €1 εκατ. για αγορά πυροσβεστικών οχημάτων από κοινοτικά συμβούλια, με αυξημένο ποσοστό επιχορήγησης 80% υπό προϋποθέσεις.
Ενίσχυση επιχειρησιακής ετοιμότητας: €1,2 εκατ. για την εκμίσθωση και στρατηγική τοποθέτηση προωθητών γαιών και βυτιοφόρων κατά την περίοδο Ιουνίου – Σεπτεμβρίου.
Ο Έπαρχος τόνισε ότι η Επαρχιακή Διοίκηση θα βρίσκεται σε διαρκή επιφυλακή, διαθέτοντας ήδη 4 επανδρωμένα οχήματα πυρόσβεσης, ενώ προωθείται ο εξοπλισμός άλλων 8 οχημάτων. Παράλληλα, η Επαρχιακή Διοίκηση προωθεί προκήρυξη διαγωνισμού για προμήθεια μονοκάμπινων πυροσβεστικών οχημάτων για τα κοινοτικά συμβούλια που εξασφάλισαν σχετική έγκριση από το Υπουργείο Εσωτερικών και τα οποία ανέρχονται μέχρι στιγμής σε 14.
Απαγορεύεται με διάταγμα η χρήση οξυγονοκόλλησης και σμυρίλιου
Με το Διάταγμα (Κ.Δ.Π. 195/2026), το οποίο δημοσιεύτηκε χθες στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, η χρήση εργαλείων που προκαλούν σπινθήρες ή θερμότητα καθίσταται πλέον ποινικό αδίκημα υπό συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες, με τις ποινές να αγγίζουν μέχρι και τα πέντε έτη φυλάκισης. Η απαγόρευση τίθεται σε ισχύ αυτόματα κατά την περίοδο 1ης Ιουνίου έως 30 Σεπτεμβρίου κάθε έτους, μόλις το Τμήμα Μετεωρολογίας εκδώσει:
• Πορτοκαλί ή κόκκινη προειδοποίηση για εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες.
• Κίτρινη, πορτοκαλί ή κόκκινη προειδοποίηση για σφοδρούς ανέμους έντασης τουλάχιστον 7 μποφόρ. Η απαγόρευση ισχύει από τη στιγμή της δημοσίευσης της προειδοποίησης στην ιστοσελίδα του Τμήματος Μετεωρολογίας και διαρκεί μέχρι τη λήξη της.
Στις περιοχές που καλύπτονται από τις προειδοποιήσεις, απαγορεύεται ρητά σε ανοικτούς χώρους στην ύπαιθρο η χρήση:
1. Εργαλείων κοπής ή συγκόλλησης μετάλλων (σμυρίλιο, οξυγονοκόλληση κ.α.).
2. Μηχανημάτων ή συσκευών που παράγουν θερμότητα, φλόγα ή σπινθήρα.
Η χρήση των πιο πάνω επιτρέπεται μόνο σε αστικές περιοχές, βιομηχανικές/βιοτεχνικές ζώνες και κρίσιμες υποδομές, υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνονται ενισχυμένα μέτρα πυροπροστασίας.
Πρόσωπο που παραβαίνει το Διάταγμα είναι ένοχο αδικήματος και, σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα πέντε έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις €25.000 ή και στις δύο αυτές ποινές ή σε εξώδικο πρόστιμο €250 μέχρι €2.000 ανάλογα με την περίοδο διάπραξης του αδικήματος.
