Σχεδόν ένα χρόνο από τη μεγαλύτερη καταστροφική πυρκαγιά που καταγράφηκε ποτέ στην Κύπρο, στις 23 Ιουλίου 2025, ημέρα που η ορεινή Λεμεσός ζώστηκε στις φλόγες, με δύο ανθρώπινες ζωές να χάνονται, μετατρέποντας σε στάχτη σπίτια, περιουσίες, ιστορικά μνημεία και δασικούς πνεύμονες, οι πληγείσες κοινότητες βλέπουν να υλοποιούνται έργα που οι ίδιες επιλέξαν και η ζωή να αναγεννάται.
Σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Τρίτη στη Λευκωσία, παρουσιάστηκε το ολοκληρωμένο και πολυεπίπεδο πρόγραμμα έργων αποκατάστασης και ανασυγκρότησης «Revive Limassol by XM». Η πρωτοβουλία αυτή, η οποία τελεί υπό την πλήρη χρηματοδότηση του Ομίλου XM, συνιστά ένα πρότυπο μοντέλο σύμπραξης της ιδιωτικής πρωτοβουλίας με τις τοπικές αρχές και τις κρατικές υπηρεσίες, στοχεύοντας όχι απλώς στην επούλωση των πληγών, αλλά στη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα και ανάπτυξη της περιοχής. Οι εργασίες για την υλοποίηση των τεσσάρων μεγάλων κοινοτικών έργων προχωρούν με γοργούς ρυθμούς.
Στον «Φ» μιλούν δύο από τους πρωταγωνιστές της υλοποίησης των έργων, οι αρχιτέκτονες που συνεργάστηκαν με τις τοπικές αρχές, και φέρνουν τα έργα από το χαρτί στο έδαφος, ο Μιχάλης Πιρόκκας και ο Παύλος Σιακαλλής.
Ο διακεκριμένος Κύπριος αρχιτέκτονας και αρχιτέκτονας τοπίου με έδρα τη Νέα Υόρκη και τη Λάρνακα, Μιχάλης Πιρόκκας, ο οποίος έχει αναλάβει τον σχεδιασμό των υποδομών σε Σούνι-Ζανατζιά και Άγιο Θεράποντα, αναφέρεται στο αρχιτεκτονικό όραμα και τα χρονοδιαγράμματα των έργων που θα δώσουν νέα πνοή στις πυρόπληκτες περιοχές.
«Η βασική μας φιλοσοφία είναι ότι ο σχεδιασμός πρέπει να αναδείξει όχι μόνο το ίδιο το πάρκο, αλλά και το γύρω περιβάλλον, την πανοραμική θέα και την οριοθέτηση του κάθε χώρου», τονίζει ο κ. Πιρόκκας. «Τα έργα δεν θα είναι κάτι ξένο προς την περιοχή. Πρόκειται για απλά, λειτουργικά έργα, σχεδιασμένα με τέτοιο τρόπο ώστε να εντάσσονται αρμονικά στο τοπίο και να αποτελούν φυσική του συνέχεια».
Όπως εξηγεί ο αρχιτέκτονας, και τα δύο έργα θα κατασκευαστούν σε χώρους που έχουν επιλεγεί προσεκτικά από τα ίδια τα κοινοτικά συμβούλια. Πρωταρχικός στόχος είναι η δημιουργία ενός «κέντρου» μέσα στο πάρκο, ένας ζωντανός πυρήνας που θα βοηθήσει τους χωριανούς να μαζεύονται και να επικοινωνούν.
Σούνι-Ζανατζιά: Ένα σύγχρονο σπίτι για την καθημερινή ζωή
Στο Σούνι-Ζανατζιά, ο σχεδιασμός προνοεί τη δημιουργία ενός ολοκαίνουργιου, σύγχρονου κοινοτικού πάρκου. «Θέλουμε να είναι ένα “σπίτι” για την καθημερινή ζωή της κοινότητας. Ένας πράσινος πνεύμονας ανοικτός για όλες τις ηλικίες και προσβάσιμος όσο το δυνατόν περισσότερες ώρες της ημέρας», αναφέρει ο κ. Πιρόκκας.
Σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά σχέδια, το πάρκο θα περιλαμβάνει:
• Παιδότοπους για όλες τις ηλικίες, με ειδικά διαμορφωμένους και ασφαλείς χώρους για νήπια 2-4 ετών, καθώς και για μεγαλύτερα παιδιά έως 12 ετών.
• Αθλητικές υποδομές με σύγχρονα γήπεδα padel και ειδικά διαμορφωμένους χώρους άσκησης και τρεξίματος.
• Ένα μικρό, καλαίσθητο περίπτερο με καφετέρια και δημόσιες τουαλέτες.
Άγιος Θεράποντας: Ένας πολιτιστικός προορισμός
Στον Άγιο Θεράποντα, το πλάνο εστιάζει στην ανέγερση ενός πολυλειτουργικού πολιτιστικού περιπτέρου, το οποίο θα λειτουργεί ως ένας προορισμός που συνδέει άμεσα την κοινότητα με το φυσικό τοπίο. Το έργο θα διαθέτει καφετέρια, χώρους για τη φιλοξενία εκδηλώσεων, θεματικούς κήπους και ειδικά διαμορφωμένους χώρους ανάγνωσης, προσφέροντας έναν ιδανικό χώρο χαλάρωσης και πνευματικής δημιουργίας.
Ο κ. Πιρόκκας στάθηκε ιδιαίτερα σε μια κοινή επιθυμία που εξέφρασαν οι κοινοτάρχες των δύο περιοχών: «Οι κοινοτάρχες ήταν ξεκάθαροι: δεν ήθελαν χώρους τους οποίους οι κάτοικοι θα μπορούν να απολαύσουν μόνο αργά το βράδυ. Το ζητούμενο ήταν να δημιουργηθούν υποδομές που θα χρησιμοποιούνται καθόλη τη διάρκεια της ημέρας. Να μπορεί ο πολίτης να κάτσει, να ξεκουραστεί και να απολαύσει το πάρκο από το πρωί μέχρι το βράδυ».
Αναφορικά με την πορεία των εργασιών, ο αρχιτέκτονας δήλωσε ότι οι διεργασίες «τρέχουν» προκειμένου τα έργα να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατό. Αυτή τη στιγμή, μετά τις αρχικές ιδέες και τα πρώτα σχέδια, η ομάδα προχωρά με την ολοκλήρωση της πρώτης κοστολόγησης, ώστε τα τελικά σχέδια να κατατεθούν άμεσα στις αρμόδιες αρχές για την εξασφάλιση των απαραίτητων πολεοδομικών και οικοδομικών αδειών.
Το συνολικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης για την κατασκευή και παράδοση των έργων έχει οριστεί στους 18 μήνες, με τον κ. Πιρόκκα να υπογραμμίζει πως η ομάδα παραμένει προσηλωμένη στην τήρηση των προθεσμιών μόλις ανάψει το «πράσινο φως» από τις κρατικές άδειες.
Ο διακεκριμένος αρχιτέκτονας Παύλος Σιακαλλής σχεδίασε δύο μεγαλεπήβολα έργα αναζωογόνησης. Τα έργα αυτά φιλοδοξούν να δώσουν μια θετική πνοή ελπίδας, να κρατήσουν τις κοινότητες ζωντανές και να προσελκύσουν ξανά επισκέπτες από ολόκληρη την Κύπρο στα ορεινά.
Βουνί: Ένας πολυεπίπεδος χώρος με σεβασμό στην ιστορία
Στο χωριό Βουνί, ο σχεδιασμός προνοεί τη δημιουργία ενός εντυπωσιακού, πολυεπίπεδου κοινοτικού χώρου που συνδέεται άμεσα με την ιστορική Ενετική Χαβούζα, ένα σπουδαίο μνημείο του τόπου. Το έργο χτίζει πάνω στην ιστορία της περιοχής και αναπτύσσεται σε τρία διακριτά επίπεδα, προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία:
• Η πρόσβαση στο πάρκο θα γίνεται μέσω της Ενετικής Χαβούζας. Στο πρώτο αυτό επίπεδο διαμορφώνεται ένας φιλόξενος χώρος καλωσορίσματος με άνετα καθίσματα κάτω από τη σκιά που προσφέρουν οι πλάτανοι και μια παραδοσιακή κληματαριά.
• Μέσω κλιμακοστασίου αλλά και ανελκυστήρα, οι επισκέπτες θα οδηγούνται στο δεύτερο επίπεδο. Εκεί θα λειτουργεί μια μικρή καφετέρια με καλυμμένο καθιστικό χώρο. Ο σχεδιασμός επιτρέπει στους γονείς να απολαμβάνουν τον καφέ τους έχοντας πλήρη οπτική επίβλεψη των παιδιών τους που θα βρίσκονται στο επόμενο επίπεδο. Στον χώρο αυτό θα στεγάζονται και οι απαραίτητοι χώροι υγιεινής.
• Το τρίτο επίπεδο αποτελεί τον κύριο πυρήνα αλληλεπίδρασης. Θα περιλαμβάνει έναν μεγάλο χώρο εκδηλώσεων, μια τεχνητή λιμνούλα, καθιστικούς χώρους για ξεκούραση, καθώς και έναν τοίχο αναρρίχησης που αναμένεται να ελκύσει κοινό όλων των ηλικιών, προσφέροντας παράλληλα πανοραμική θέα.
Για τους λάτρεις της περιπέτειας, ο κ. Σιακαλλής σχεδίασε μια εναέρια τροχαλία (ZIP-LINE) μήκους περίπου 70 μέτρων. Η διαδρομή θα ξεκινά από το επίπεδο 1 και θα καταλήγει στο επίπεδο 3, προσφέροντας μια συναρπαστική εμπειρία πάνω από το πράσινο, με θέα τη Νοτιοανατολική κοιλάδα.
Άγιος Αμβρόσιος: Ένας σύγχρονος χώρος αθλητισμού
Το έργο στον Άγιο Αμβρόσιο αφορά τη δημιουργία ενός σύγχρονου γηπέδου ποδοσφαίρου, το οποίο λόγω του μεγέθους του αναμένεται να φέρει κοντά πολλές γειτονικές κοινότητες. Το γήπεδο θα χωροθετηθεί βορειοανατολικά του χωριού, προσφέροντας εξαιρετική θέα προς την κοιλάδα των Κυβίδων και το χωριό Άγιος Θεράποντας.
Τα βασικά χαρακτηριστικά του αθλητικού κέντρου περιλαμβάνουν:
• Το γήπεδο θα κατασκευαστεί με τεχνητό χλοοτάπητα και θα περιφραχτεί με ανθεκτικό μεταλλικό πλέγμα.
• Η βορειοδυτική πλευρά του χώρου θα τοπιοτεχνηθεί με τη φύτευση υψηλών δέντρων. Αυτή η εκτεταμένη δεντροφύτευση θα λειτουργήσει ως φυσική ασπίδα προστασίας από τους δυτικούς ανέμους κατά τη διάρκεια των ποδοσφαιρικών αγώνων.
• Στη βορειοανατολική πλευρά θα ανεγερθούν σύγχρονα αποδυτήρια, χώροι υγιεινής, καθώς και μια καντίνα με καλυμμένο καθιστικό χώρο.
Όπως σημειώνει ο αρχιτέκτονας, η περιοχή σήμερα χαρακτηρίζεται από ξηρή βλάστηση. Ωστόσο, η προσδοκία είναι ότι με την κατάλληλη και προσεγμένη τοπιοτέχνηση, ο χώρος θα μεταμορφωθεί σταδιακά σε ένα πανέμορφο στολίδι αθλητισμού, το οποίο λόγω του μεγάλου του όγκου θα μπορεί να φιλοξενεί και άλλες μεγάλες εκδηλώσεις της κοινότητας.
