Με σημαντικές ευρωπαϊκές συμφωνίες, τομές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), ενίσχυση της διαχείρισης των υδάτινων πόρων και προώθηση της κοινωνικά δίκαιης πράσινης μετάβασης ολοκληρώθηκε η θητεία της κυπριακής Προεδρίας στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε απολογισμό του απαιτητικού αυτού εξαμήνου, η υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, σκιαγραφεί τις προκλήσεις, τα αποτελέσματα και την παρακαταθήκη που αφήνει η Κύπρος για τον πρωτογενή τομέα και την περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ.
Η Κύπρος ανέλαβε την ευθύνη δύο εκ των πλέον απαιτητικών και σύνθετων χαρτοφυλακίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Γεωργίας & Αλιείας, καθώς και του Περιβάλλοντος & Κλιματικής Πολιτικής. Όπως σημείωσε η αρμόδια υπουργός, τα χαρτοφυλάκια αυτά στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες κατανέμονται σε έως και τέσσερα διαφορετικά υπουργεία.
Παρά το μέγεθος της πρόκλησης, κατά τη διάρκεια του εξαμήνου επιτεύχθηκε η ολοκλήρωση 6 τριλόγων, 5 γενικών προσεγγίσεων και συμπερασμάτων Συμβουλίου, καθώς και 6 ευρωπαϊκών συμφωνιών.
Παράλληλα, προωθήθηκαν κρίσιμοι νομοθετικοί φάκελοι που διαμορφώνουν θετικά την πορεία της ΕΕ για τα επόμενα χρόνια. Η Κύπρος απέδειξε ότι ένα μικρό κράτος-μέλος μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα, χτίζοντας συναινέσεις και συνθέτοντας διαφορετικές προσεγγίσεις προς όφελος των Ευρωπαίων πολιτών.
Η κυπριακή Προεδρία κλήθηκε να διαχειριστεί τις πιέσεις που δέχεται ο πρωτογενής τομέας από την κλιματική αλλαγή, τις γεωπολιτικές εντάσεις και την αύξηση του κόστους παραγωγής. Κεντρικοί στόχοι τέθηκαν η επισιτιστική ασφάλεια, η απλούστευση των διαδικασιών και η ανανέωση των γενεών.
Οι βασικές τομές στην ΚΑΠ περιλαμβάνουν:
• Άρση του υποχρεωτικού αποκλεισμού των συνταξιοδοτημένων γεωργών από τις άμεσες ενισχύσεις, στηρίζοντας όσους παραμένουν ενεργοί στην παραγωγή.
• Ενίσχυση μέτρων για τη διαδοχή εκμεταλλεύσεων και επέκταση της ενίσχυσης πρώτης εγκατάστασης σε νεοεισερχόμενους στον τομέα, ανεξάρτητα από την ηλικία τους.
• Απαλλαγή των γεωργών με μικρό κλήρο από αυξημένες γραφειοκρατικές απαιτήσεις που ισχύουν για τις μεγάλες εκμεταλλεύσεις, μειώνοντας το διοικητικό βάρος και το κόστος παραγωγής.
• Ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των παραγωγών απέναντι στις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Επιπλέον, ικανοποιήθηκε πάγιο αίτημα για τη συμπερίληψη περισσότερων παραδοσιακών και τοπικών προϊόντων στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Φρούτα, λαχανικά και γάλα στα σχολεία».
Στον τομέα της αλιείας, η κυπριακή Προεδρία άνοιξε τον δρόμο για την αναθεώρηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των παράκτιων κοινοτήτων. Σημαντικό επίτευγμα αποτέλεσε ο διπλασιασμός του οικονομικού φακέλου σε σύγκριση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξέλιξη που ικανοποίησε ιδιαίτερα τα κράτη-μέλη με ισχυρή αλιευτική δραστηριότητα.
Η τεχνολογική αναβάθμιση και ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου κατείχαν δεσπόζουσα θέση στην ατζέντα:
• Απλοποιήθηκε το ευρωπαϊκό πλαίσιο ώστε να επιτρέπεται η χρήση drones για την εφαρμογή φυτοπροστατευτικών προϊόντων με μεγαλύτερη ακρίβεια, ταχύτητα και ασφάλεια σε δύσβατες εκτάσεις.
• Εκσυγχρονίστηκε το νομοθετικό πλαίσιο για τους σπόρους που ίσχυε από τη δεκαετία του 1960. Η συμφωνία εξασφαλίζει στους γεωργούς πρόσβαση σε ποικιλίες ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή, προστατεύοντας παράλληλα τις παραδοσιακές τοπικές ποικιλίες.
• Για την αντιμετώπιση της κατακόρυφης αύξησης των τιμών των λιπασμάτων λόγω των διεθνών συρράξεων, προωθήθηκε η ενίσχυση του Ταμείου Διαχείρισης Κρίσεων με €300 εκατ. για τη στήριξη των παραγωγών.
Η ολοκλήρωση της κυπριακής Προεδρίας αφήνει πίσω της ένα συμπαγές έργο που συνδυάζει την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Όπως καταδεικνύεται από τον απολογισμό του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, οι αποφάσεις που λήφθηκαν θέτουν τις βάσεις για μια πιο ανθεκτική, δίκαιη και βιώσιμη ευρωπαϊκή γεωργία και περιβαλλοντική πολιτική.
