Η Βίκυ Σάφρα, με καταγωγή από τη Θεσσαλονίκη, παραμένει η πλουσιότερη Ελληνίδα στον κόσμο, με την οικογενειακή της περιουσία να ξεπερνά σήμερα τα 27,1 δισ. δολάρια, κατατάσσοντάς την στην 94η θέση της λίστας Forbes.
Μια γυναίκα που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, αλλά βρέθηκε με την οικογένειά της ως μετανάστρια, στη Βραζιλία, από τη δεκαετία του 1950 και έκτοτε δεν κοίταξε πίσω ξανά. Διατήρησε όμως, την ελληνική υπηκοότητα, μαζί με τη βραζιλιάνικη, υπερηφανεύεται για την ελληνική καταγωγή της, δεν έχει ξεχάσει τη μητρική γλώσσα της, επισκέπτεται την Ελλάδα από καιρού σε καιρό, ενώ τον περισσότερο χρόνο της τον ζει πλέον στην Ελβετία.
Ποια είναι όμως, αυτή η σπουδαία γυναίκα, με ελληνικές ρίζες και ταυτότητα, αλλά σχεδόν άγνωστη στην Ελλάδα, που κινεί τα νήματα μαζί με τα παιδιά της ενός παγκόσμιου κολοσσού, με πλείστες δραστηριότητες σε σειρά επιχειρηματικών κλάδων και τομέων, πρωτίστως όμως στην τραπεζική;
«Μοντέρνα Σταχτοπούτα»
Ζωή σαν παραμύθι; Τετριμμένος τίτλος, δεν φτάνει για να χωρέσει την περιγραφή της διαδρομής της. Μια διαδρομή, που θυμίζει τη «Μοντέρνα Σταχτοπούτα» που βρίσκει τον «καλό» της μόλις στα 17 της, τον Τζόζεφ Σάφρα, που έμελλε μετέπειτα να αναδειχθεί σε έναν από τους κορυφαίους τραπεζίτες του κόσμου, σε έναν ακόμα άγνωστο στην ίδια και σε εκείνον τόπο, το Σάο Πάολο, και ζουν μαζί για τα επόμενα 50 χρόνια.
Θα μπορούσε να θυμίζει και αμερικανική σαπουνόπερα, με οικογενειακές ακόμα και σφοδρές ενίοτε συγκρούσεις, ίντριγκες και περιπέτειες, αλλά να συμβαίνουν στην πραγματική ζωή. Μια ζωή γεμάτη δράση, μπίζνες δισεκατομμυρίων, για πολλά χρόνια σκαμπανεβάσματα, αλλά πλέον σταθερά στο δρόμο προς νέες κορυφές, απίστευτο πλούτο και ονειρικές επενδύσεις σε ακίνητα ανά τον κόσμο. Όπως και πλούσιο και μάλιστα διόλου θορυβώδες κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο.
Πολλοί την αποκαλούν «θηλυκό Ωνάση». Ίσως λόγω της μετανάστευσης και των δυο στη Νότιο Αμερική, ίσως εξαιτίας της κορυφής του πλούτου την οποία «πάτησαν». Είναι όμως, λανθασμένη η εξομοίωση. Ο Αριστοτέλης Ωνάσης ήταν ο ορισμός του αυτοδημιούργητου. Η Βίκυ Σάφρα κληρονόμησε μια τραπεζική αυτοκρατορία με το ύψος των περιουσιακών στοιχείων που διαχειριζόταν τότε να εκτιμάται στα 90 δισ., τη διαχειρίζεται πανάξια, όμως δεν τη δημιούργησε η ίδια, αλλά ο σύζυγος της. Με τη δική της πολύτιμη βοήθεια και στήριξη, αλλά εκείνος ήταν ο πρωτοστάτης και δημιουργός και αυτή η ικανότατη σύζυγος και εκ των πραγμάτων, μαζί με τα παιδιά της, άξια κληρονόμος.
Από τη Θεσσαλονίκη στη Βραζιλία
Τέσσερις ήπειροι, τρεις γενιές και σχεδόν δύο αιώνες ιστορίας χρειάστηκαν για να σφυρηλατηθεί η περιουσία της Βίκυ Σάφρα, η οποία πλέον είναι ταυτόχρονα η πλουσιότερη Ελληνίδα, ο άνθρωπος με τη δεύτερη μεγαλύτερη περιουσία στη Βραζιλία, έχοντας μπροστά της μόνο τον Eduardo Saverin, τον συνιδρυτή του Facebook, μαζί με τον Μαρκ Ζούκερμπεργκ και 15η πλουσιότερη γυναίκα στον κόσμο. Κληρονόμος, μαζί με τα παιδιά της, της απίστευτης περιουσίας του συζύγου της Τζόζεφ που έφυγε από τη ζωή το 2020. Αλλά και πανάξια, καθώς η περιουσία έκτοτε «αυγατίζει», για την ακρίβεια εκτινάσσεται σε νέα υψηλά κάθε χρόνο.
Περιγράφεται ως μια μελαχρινή, απαστράπτουσα καλλονή στα νιάτα της. Κάτι που δεν θέλει αποδείξεις, καθώς ο χρόνος αρνείται να προσβάλλει την ομορφιά της, έκδηλη και σήμερα που ξεπέρασε το κατώφλι των 70. Βέρα Ελληνίδα, γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη, πολιτογραφήθηκε και Βραζιλιάνα, ενώ ζει στην Ελβετία, στο Κραν Μοντανά, έδρα των most rich and famous του πλανήτη για πάνω από μια δεκαετία. Η έπαυλή της εκεί, απέναντι από της Σοφίας Λόρεν. Η οικογένειά της, εβραϊκής καταγωγής, έφτασε στη Βραζιλία το 1960, όταν η Βίκυ ήταν ακόμη μικρό παιδί. Οι Σαρφάτη -το πατρικό της όνομα- ανέπτυξαν στενές φιλικές σχέσεις με την οικογένεια Σάφρα, επίσης εβραϊκής καταγωγής, που έφτασαν στο Σάο Πάολο τρία χρόνια αργότερα. Από τη γνωριμία προέκυψε και ο μελλοντικός σύζυγός της, ο Τζόζεφ Σάφρα.
«Ήταν έρωτας με την πρώτη ματιά, μια αγάπη που θα κρατούσε μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής», εξομολογήθηκε ο Τζόζεφ στα ύστερα της ζωής του για τη σχέση του με τη Βίκυ, με την οποία απέκτησε τέσσερα παιδιά, τους άλλους κληρονόμους της αυτοκρατορίας: τον Τζέικομπ, την Εσθήρ, τον Αλμπέρτο και τον Ντέιβιντ.
Από το 1840 και τα καραβάνια στο Χαλέπι
Αλλά ο σπόρος της περιουσίας των Σάφρα και η πρώτη τους επιχειρηματική παρουσία είναι πολύ παλαιότερα. Τα πρώτα… ίχνη τους εντοπίζονται στη δεκαετία του 1840 (!), όταν στο σημερινό Χαλέπι της Συρίας, η οικογένεια Σάφρα (πριν 5 γενεές) ίδρυσε μια επιχείρηση που λειτουργούσε ως μια μικρή οικονομική τράπεζα για εμπορικές αποστολές. Safra Frères & Το Cie, όπως ονομαζόταν, παρείχε πόρους για τα καραβάνια καμηλών που διεκπεραίωναν το εμπόριο σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή στην εποχή της πανίσχυρης τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η επιτυχημένη τράπεζα επεκτάθηκε αργότερα στην Αλεξάνδρεια και την Κωνσταντινούπολη.
Με την παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οικογένεια Σάφρα αναπροσάρμοσε τη στρατηγική της. Το εμπόριο στο Χαλέπι έχασε την ισχύ του και οι Σάφρα αποφάσισαν να μεταφέρουν τη λειτουργία τους στη Βηρυτό του Λιβάνου, όπου το 1929 ο Τζέικομπ, πατέρας του Τζόζεφ ίδρυσε την τράπεζα Jacob E. Safra.
Ο Τζέικομπ Σάφρα, ακολουθούμενος από τον Τζόζεφ και τους άλλους δυο γιους του, Έντμουντ και Μωυσή, μετακόμισε αργότερα στη Βραζιλία, επηρεασμένος από τις επιχειρηματικές ευκαιρίες που πρόσφερε απλόχερα η μεταπολεμική περίοδος. Ίδρυσε την Safra Importação e Comércio, μια εταιρεία που εμπορευόταν μηχανήματα, μέταλλα, βοοειδή και κτηνοτροφικά προϊόντα. Αργότερα θα γινόταν το μεγάλο άλμα στον τραπεζικό τομέα, με την εξαγορά της Banco das Indústrias το 1972 και την επακόλουθη θεαματική ανάπτυξη του ομίλου παγκοσμίως.
Τραπεζικός γίγαντας
Διαδεχόμενος τον πατέρα του ο Τζόζεφ αναδείχτηκε σε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, με δραστηριοποίηση σε πολλές χώρες, σχεδόν σε κάθε ήπειρο. Ιδίως στον τομέα του private banking και της διαχείρισης κεφαλαίων εύπορων πελατών, αλλά παράλληλα ανέπτυξε τον όμιλό του και στο real estate, τις τηλεπικοινωνίες, το εμπόριο αγαθών και τη βιομηχανία χαρτιού.
Τον Μάιο του 2011, αγόρασε το 20% της εταιρείας χαρτοπολτού και χαρτιού Eco Brasil Florestas για 160 εκατ. δολάρια και τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου το 46% της ελβετικής τράπεζας Sarasin για 1,13 δισ. δολάρια. Ένα χρόνο αργότερα, την εξαγόρασε πλήρως.
Σήμερα, ο όμιλος Safra ελέγχει την Banco Safra SA, την Safra National Bank της Νέας Υόρκης και την J Safra Sarasin της Ελβετίας, εταιρείες με τραπεζικά περιουσιακά στοιχεία ύψους σχεδόν 85 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η Safra National Bank της Νέας Υόρκης με βασική δραστηριότητα στο private banking, διαθέτει υποκαταστήματα εντός και γύρω από τη Νέα Υόρκη και τη Φλόριντα, καθώς και σε Μεξικό, Βραζιλία, Αργεντινή, Χιλή και Ουρουγουάη.
Η J. Safra Sarasin, που φλερτάρει με την ιδέα της απόκτησης της EFG του Σπ. Λάτση, είναι η έκτη μεγαλύτερη ελβετική τράπεζα, με παρουσία σε 26 σημεία σε Ευρώπη, Ασία, Μέση Ανατολή, Λατινική Αμερική. Η έδρα της βρίσκεται στη Βασιλεία. Δημιουργήθηκε το 2013 όταν ο όμιλος Safra εξαγόρασε την Bank Sarasin και τη συγχώνευσε με την εταιρεία του ομίλου Bank Jacob Safra Switzerland.
Η Banco Safra SA είναι η 6η μεγαλύτερη εμπορική τράπεζα της Βραζιλίας, με δραστηριοποίηση στη χρηματοδότηση εμπορικών επιχειρήσεων, στη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων και στις συναλλαγές διαθεσίμων.
Τον Νοέμβριο του 2022, ο όμιλος Safra εξαγόρασε την ιδιωτική τράπεζα με έδρα τη Νέα Υόρκη, Delta North Bankcorp και τη θυγατρική της, Delta National Bank and Trust.
Η φιλοσοφία της οικογένειας
Υπό την κηδεμονία και καθοδήγηση της μητέρας τους, η νέα γενιά των Σάφρα συγκεκριμένα οι δυο από τους γιους της, ο Τζέικομπ και ο Ντέιβιντ που «τρέχουν» τον όμιλο, επιδιώκει να συνεχίσει και να επεκτείνει την αυτοκρατορία της. Η J. Safra Sarasin ολοκλήρωσε και την εξαγορά των ιδιωτικών τραπεζικών επιχειρήσεων της Bank of Montreal σε Χονγκ Κονγκ και Σιγκαπούρη, ενώ η Banco Safra τις δραστηριότητες ιδιωτικής τραπεζικής και διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων της Credit Agricole στη Βραζιλία.
Ο όμιλος διαθέτει επίσης, ένα χαρτοφυλάκιο ακινήτων ύψους 2,3 δισ. δολαρίων, που συμπεριλαμβάνει τον εμπορικό ουρανοξύστη Gherkin στο Λονδίνο, που αποκτήθηκε τον Νοέμβριο του 2014 έναντι 726 εκατ. στερλινών, καθώς και το κτίριο στην 660 Madison Avenue στην «καρδιά» του Μανχάταν στη Νέα Υόρκη, σχεδιασμένο από τον Norman Foster και μερίδιο στην εταιρεία εμπορίας μπανάνας Chiquita Brands International.
«Είμαι πεπεισμένος ότι ο όμιλος έχει την κλίμακα και την δύναμη να καλύψει τις ανάγκες των πελατών του για τις μελλοντικές γενιές, καθώς προσβλέπουμε σε άλλα 180 χρόνια ανθεκτικότητας και απόδοσης», έγραψε ο Τζέικομπ Σάφρα στην ετήσια έκθεση της J. Safra Sarasin.
Άπαντες πορεύονται και σήμερα, ακολουθώντας κατά γράμμα την τραπεζική-επιχειρηματική φιλοσοφία του παππού Τζέικομπ Σάφρα, που είχε πει: »Αν επιλέξετε να ταξιδέψετε στις θάλασσες των τραπεζών, χτίστε την τράπεζά σας όπως θα χτίζατε το σκάφος σας, ισχυρό ώστε να ταξιδεύει με ασφάλεια σε οποιαδήποτε καταιγίδα».
Ο οικογενειακός εμφύλιος
Η διαδικασία που έκανε τη Βίκυ Σάφρα την 15η πλουσιότερη γυναίκα στον κόσμο πέρασε μέσα από διαμάχες και μεγάλες συγκρούσεις στο εσωτερικό της οικογένειας. Υπήρξε πολύ κυνηγητό και περισσότερο δάκρυ, -ευτυχώς όχι αίμα-, σε ένα σκληρό εμφύλιο που πέρασε πρόσφατα και στις αίθουσες των δικαστηρίων. Ο 45χρονος Αλμπέρτο Σάφρα, τρίτο παιδί της οικογένειας, αποχώρησε από τον όμιλο το 2019, ένα χρόνο πριν το θάνατο του πατέρα του, για να ιδρύσει την ASA Investments. Μια εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, απολύτως ανταγωνιστική στον οικογενειακό όμιλο.
Εξαιτίας αυτής της κίνησης, στη διαθήκη του, ο εκλιπών Τζόζεφ Σάφρα άφησε την περιουσία του στην Βίκυ και στα 3 από τα παιδιά τους, αποκλείοντας τον Αλμπέρτο.
Ο τελευταίος πέρυσι τον Φεβρουάριο, κινήθηκε νομικά κατά της μητέρας του και δυο εκ των αδερφών και συγκληρονόμων του, του 49χρονου Τζέικομπ και του 40χρονου Ντέιβιντ. Τους μήνυσε, ισχυριζόμενος ότι αφαίρεσαν παράνομα τμήμα από τη συμμετοχή του στην Safra National Bank της Νέας Υόρκης. Αλλά και πως ο πατέρας του, ο οποίος πάλεψε με τη νόσο του Πάρκινσον στα τελευταία του χρόνια, δεν ήταν σε ικανή θέση για να τον «από-κληρονομήσει», υποδηλώνοντας ότι υπήρξε οικογενειακή συνωμοσία εναντίον του. «Λόγω παράνομων και επιθετικών πράξεων που διέπραξαν τα αδέρφια του, ο Αλμπέρτο Σάφρα δεν είχε άλλη επιλογή από το να καταθέσει μήνυση στο Ανώτατο Δικαστήριο της Νέας Υόρκης για να προστατεύσει τα δικαιώματά του», αναφερόταν στην ανακοίνωση του δικηγόρου του.
«Επιτέθηκε στον πατέρα του όσο ζούσε και τώρα ενάντια στη μνήμη του» απάντησε δημόσια η οικογένεια για την υπόθεση. Συμπληρώνοντας ότι ο Αλμπέρτο άφησε την Banco Safra λίγους μήνες αφότου έλαβε δωρεές από τον πατέρα του εν αναμονή της κληρονομιάς του, χωρίς να λάβει υπόψη τις εκκλήσεις που του έκανε προσωπικά και ξεκίνησε μια επιχείρηση ανταγωνιστική προς τη Banco Safra, έχοντας μάλιστα προσεγγίσει και προσλάβει αρκετά στελέχη του ομίλου.
Στη δήλωση της οικογένειας προστίθεται ότι ο Τζόζεφ Σάφρα είχε ζητήσει από πολλά στελέχη να μην ακολουθήσουν τον Αλμπέρτο. Και πως μετά από αρκετές αρνήσεις του γιου του να αλλάξει τα σχέδιά του, τον αποκήρυξε. Η υπόθεση εκδικάστηκε τον περασμένο Μάρτιο, απορρίπτοντας τις αιτιάσεις του Αλμπέρτο και δικαιώνοντας την υπόλοιπη οικογένεια.
Μακριά από τη δημοσιότητα
Όπως σε όλη την κοινή ζωή της, επί μισό αιώνα και κάτι, που συμπορεύτηκε με τον Τζόζεφ, η Βίκυ Σάφρα εξακολουθεί να κινείται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Το Bloomberg την χαρακτήρισε μάλιστα ως «διακριτική φύλακα μιας παγκόσμιας αυτοκρατορίας». Όταν η δύναμη και ο πλούτος τους αυξανόταν, το πεισματικό δόγμα τους ήταν ότι οι ίδιοι δεν θα πρέπει να τραβούν την προσοχή. Στο ίδιο επιμένει και σήμερα. Οι δημόσιες εμφανίσεις της, ατομικές και κοινές με τον σύζυγο ή και τα παιδιά τους, ήταν περιορισμένες, αλλά πάντα προκαλούσαν αίσθηση. Στον ίδιο δρόμο συνεχίζει. Της πρότειναν, μεταξύ άλλων, να αγοράσει μια σπουδαία βραζιλιάνικη ποδοσφαιρική ομάδα, την Κορίθιανς, αλλά αρνήθηκε.
Δεν πάσχει από… ανθρωποφοβία, ούτε πρόκειται για μια περίπτωση σνομπ billionaire. Ένας λόγος που έπαιξε και παίζει καθοριστικό ρόλο ρόλο στην αποφυγή της δημόσιας έκθεσης είναι η ασφάλεια. Η Βραζιλία όπου έζησε πολλές δεκαετίες, αλλά και η εβραϊκή καταγωγή παίζουν σημαίνοντα ρόλο. Ο αστικός μύθος ήθελε όλη την ελίτ της φρουράς του ζευγαριού, των τεσσάρων παιδιών τους και των δεκατεσσάρων εγγονιών τους να έχουν εκπαιδευτεί από την Μοσάντ ή να αποτελείται από πρώην μέλη της ισραηλινής μυστικής υπηρεσίας.
Στον δε γάμο του γιου τους Ντέιβιντ, με την Tammy Kattan, εβραϊκής-λιβανικής καταγωγής τον Μάιο του 2012, στο Σάο Πάολο και για τον οποίο ξόδεψαν στη θρυλική Bufê Mansão França, κοντά διψήφιο αριθμό εκατομμυρίων δολαρίων, με 1.800 προσκεκλημένους, για την ασφάλεια όλων, πέραν του συνήθως προσωπικού, χρησιμοποιήθηκαν και 300 πράκτορες της Μοσάντ. Λόγω της παρουσίας εκεί του εκλεκτότερου επιχειρηματικού, επιστημονικού και καλλιτεχνικού εβραϊκού δυναμικού του πλανήτη. Αλλά και δείγμα των στενών σχέσεων της οικογένειας με την κυβέρνηση του Ισραήλ.
Τα βραζιλιάνικα ΜΜΕ σχολίαζαν σχετικά για τη Βίκυ Σάφρα, ότι «η μητέρα του γαμπρού, το γένος Σαρφάτη, ελληνοεβραϊκής καταγωγής, διάσημη στην υψηλή κοινωνία του Σάο Πάολο και της Ευρώπης για τη θρυλική ομορφιά της, φαινόταν εκθαμβωτική με ένα εξαιρετικό στράπλες ανοιχτό ροζ Christian Dior Haute Couture, σχολαστικά προετοιμασμένο με πιέτες και με γεμάτη φούστα».
Το κοινωνικό έργο
Από τις ελάχιστες δημόσιες εμφανίσεις του ζευγαριού, οι περισσότερες σχετίζονταν αποκλειστικά με την φιλανθρωπική δράση τους και τίποτα άλλο. Όντως, το κοινωνικό έργο της Βίκυ Σάφρα είναι αξιόλογο. Το 2022 ίδρυσε ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα, προς τιμήν του συζύγου της, το «Vicky and Joseph Philanthropic Foundation». Μέσω αυτού στηρίζει τομείς όπως η υγεία, η εκπαίδευση, η τέχνη και ο πολιτισμός. Είναι δε, ένας από τους κύριους δωρητές δύο ιδιωτικών νοσοκομείων της Βραζιλίας, του Albert Einstein και του Sírio-Libanês.
Τούτων δοθέντων, δεν είναι καθόλου τυχαίο, ότι δώρισαν το πρωτότυπο χειρόγραφο της Θεωρίας της Σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν στο Ισραηλητικό Μουσείο της Ιερουσαλήμ. Επίσης, η κόρη τους ζεύγους, Εσθίρ, 44 ετών σήμερα, είναι εκπαιδευτικός και ασχολείται αποκλειστικά με τη διεύθυνση του σχολείου Beit Yaacov στο Σάο Πάολο, που δημιουργήθηκε από το οικογενειακό ίδρυμα. Ενώ η μεγαλύτερη αδερφή της Βίκυς, η Γκρέτα Σαρφάτη είναι διεθνούς ακτινοβολίας ζωγράφος, φωτογράφος και καλλιτέχνης πολυμέσων, με αλλεπάλληλες εκθέσεις σε Νέα Υόρκη, Λονδίνο, Μιλάνο και αλλού.
Το Mansão Safra
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί η -ανυπολόγιστης αρχιτεκτονικής αξίας, αλλά και κόστους- έπαυλη Σάφρα, το Mansão Safra, στο Σάο Πάολο, στην πολυτελή περιοχή Morumbi. Οι ειδικοί την χαρακτηρίζουν «ένα αρχιτεκτονικό μνημείο που στέκεται ως φόρος τιμής στο όραμα και τη φινέτσα. Ένα αριστούργημα που χτίστηκε για να αντικατοπτρίζει το μεγαλείο του διάσημου παλατιού των Βερσαλλιών, στο οποίο προσομοιάζει, μεταφέρει τους επισκέπτες στον κόσμο της κομψότητας».
Με καταπράσινους κήπους, 130 δωμάτια, εντυπωσιάζει για την προσοχή στη λεπτομέρεια που δόθηκε σε αυτήν την αναπαράσταση μιας γαλλικής εικόνας. Τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά είναι σχεδιασμένα σχολαστικά για να αποτυπώσουν την ουσία του Παλατιού των Βερσαλλιών. Από την επιβλητική πρόσοψη μέχρι τις περίπλοκες τοιχογραφίες που κοσμούν την οροφή, κάθε στοιχείο έχει επιλεγεί για να μεταφέρει τους επισκέπτες σε μια εποχή βασιλείας και μεγαλοπρέπειας.
Κάθε δωμάτιο στο Mansão Safra απηχεί κλασική κομψότητα και λειτουργικό μοντερνισμό. Οι ευρύχωρες αίθουσες θυμίζουν το μεγαλείο των εορτασμών της γαλλικής αυλής, ενώ οι σύγχρονες ανέσεις εξασφαλίζουν την άνεση και την ευκολία που απαιτεί η σύγχρονη ζωή. Τα επιλεγμένα στο χέρι έπιπλα και τα προσεκτικά τοποθετημένα έργα τέχνης, μαρτυρούν το απαιτητικό μάτι των Σάφρα για ποιότητα και ομορφιά.
Σύμβολο ματαιοδοξίας ή συνέπειας σε αρχές, πεποιθήσεις και τρόπο ζωής; Οι ειδικοί θεωρούν πως το Mansão Safra δεν είναι απλώς μια κατοικία, αλλά ένα ορόσημο που απηχεί την πολύπλευρη προσωπικότητα του Τζόζεφ Σάφρα. «Στέκεται ως υπενθύμιση ότι ένα καινοτόμο πνεύμα και πάθος για αριστεία μπορεί να ξεπεράσει τις γενιές και να αφήσει μια κληρονομιά, είτε στις αίθουσες των επιχειρήσεων είτε στα επιβλητικά δωμάτια ενός σπιτιού που αντικατοπτρίζει το μεγαλείο των περασμένων εποχών» αναφέρουν τα βραζιλιάνικα ΜΜΕ.
