Ευρωπαϊκές εταιρείες από τον τουρισμό, τη ναυτιλία, τα logistics, την ενέργεια και τη γεωργία περιορίζουν ή διακόπτουν τη δραστηριότητά τους στην Κούβα, καθώς οι ΗΠΑ ενισχύουν το πολυετές εμπάργκο τους, επεκτείνοντας τις πιέσεις και στις επιχειρηματικές σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το νησί, σύμφωνα με το Politico.
Μεταξύ των εταιρειών που πλήττονται περισσότερο βρίσκονται οι ισπανικοί ξενοδοχειακοί όμιλοι Meliá και Iberostar, οι οποίοι διαχειρίζονταν για δεκαετίες πολυτελή θέρετρα στις παραλίες της Κούβας. Τις τελευταίες εβδομάδες, οι δύο όμιλοι απέσυραν τη διοίκηση και τα εμπορικά τους σήματα από δεκάδες ακίνητα στο νησί.
Η Meliá επικαλέστηκε ένα «μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό, κοινωνικό, νομικό και οικονομικό περιβάλλον», με την αποχώρηση των ισπανικών ξενοδοχειακών ομίλων να προηγείται της εφαρμογής νέων αυστηρών αμερικανικών κυρώσεων κατά ξένων εταιρειών που συνεργάζονται με κρατικούς φορείς της Κούβας.
Στο επίκεντρο των κυρώσεων βρίσκεται ο όμιλος GAESA, ο κρατικός επιχειρηματικός βραχίονας του κουβανικού στρατού, ο οποίος φέρεται να ελέγχει μεγάλο μέρος της οικονομίας του νησιού.
Το πακέτο κυρώσεων εντάσσεται στην ευρύτερη εκστρατεία του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για πίεση προς το καθεστώς του Κουβανού Προέδρου Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ. Ωστόσο, δημιουργεί και σοβαρές επιπτώσεις για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Κούβας και βασική πηγή ξένων επενδύσεων.
Αντιμέτωπες με τον κίνδυνο δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων και αποκλεισμού από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, ευρωπαϊκές εταιρείες σπεύδουν να περιορίσουν την έκθεσή τους στην κουβανική αγορά.
Τον περασμένο μήνα, ο γαλλικός ναυτιλιακός όμιλος CMA CGM και η γερμανική Hapag-Lloyd ανέστειλαν τις δραστηριότητές τους από και προς την Κούβα μέχρι νεωτέρας, επικαλούμενοι την απειλή των αμερικανικών κυρώσεων. Οι δύο εταιρείες αντιπροσωπεύουν περίπου το 60% του ναυτιλιακού όγκου της χώρας.
Σύμφωνα με τον Ντάνιελ Μπερνμπέκ, διευθύνοντα σύμβουλο της Γερμανικής Αντιπροσωπείας για την Προώθηση του Εμπορίου και των Επενδύσεων στην Κούβα, οι νέες κυρώσεις προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία στις μεσαίες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο νησί.
«Οι μικρότερες εταιρείες ενδέχεται να εξαφανιστούν εύκολα από τον χάρτη», δήλωσε στο Politico, προσθέτοντας ότι γερμανικοί όμιλοι στον ενεργειακό τομέα ενδέχεται να αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο.
Η Σουζάν Γκράτιους, ερευνήτρια στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης, ανέφερε ότι οι κίνδυνοι επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Κούβα υπερβαίνουν πλέον τα οφέλη. Όπως σημείωσε, η νέα κατάσταση απειλεί να οδηγήσει το νησί, το οποίο βρίσκεται ήδη σε σοβαρή οικονομική κρίση, σε ακόμη βαθύτερη απομόνωση.
Στο επίκεντρο ο τουρισμός και η GAESA
Οι τελευταίες κυρώσεις της Ουάσιγκτον στοχοθετούν συνεργασίες που για χρόνια αποτελούσαν τη βάση των οικονομικών σχέσεων Κούβας και Ευρώπης.
Η GAESA, σύμφωνα με απόρρητα κυβερνητικά αρχεία που επικαλείται το Politico μέσω της Miami Herald, εκτιμάται ότι ελέγχει περίπου το 40% της οικονομίας της Κούβας.
Ο κρατικά ελεγχόμενος όμιλος διαχειρίζεται, μεταξύ άλλων, τον τραπεζικό τομέα, τα πρατήρια καυσίμων, τα σούπερ μάρκετ και μεγάλο μέρος του τουριστικού κλάδου.
Τα ξενοδοχεία και τα θέρετρα αποτελούν βασικό πυλώνα του τομέα υπηρεσιών, ο οποίος αντιπροσωπεύει πάνω από το 70% της κουβανικής οικονομίας, καθώς και κρίσιμη πηγή ξένου συναλλάγματος για την αγορά βασικών ειδών από τη διεθνή αγορά.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε στη Γερουσία ότι η GAESA ουσιαστικά ελέγχει τον τουριστικό κλάδο της Κούβας.
Πάνω από τα μισά ξενοδοχεία της χώρας ανήκουν στη θυγατρική της GAESA, Gaviota, ενώ σχεδόν όλα διοικούνται από ξένους ξενοδοχειακούς ομίλους. Μέχρι πρόσφατα, οι ισπανικές Meliá και Iberostar ήταν οι κυρίαρχοι ξένοι παίκτες στο νησί, διαχειριζόμενες συνολικά 52 καταλύματα.
Οι νέες κυρώσεις έρχονται σε περίοδο έντονης πίεσης για τον τουρισμό της Κούβας. Οι ξένοι επισκέπτες έχουν μειωθεί σημαντικά, λόγω της οικονομικής κρίσης και των εκτεταμένων διακοπών ρεύματος, στρεφόμενοι σε άλλους προορισμούς.
Σύμφωνα με τις κουβανικές τουριστικές αρχές, οι ετήσιες αφίξεις μειώθηκαν από 4,7 εκατομμύρια το 2018 σε 1,9 εκατομμύρια πέρυσι, ενώ τον Απρίλιο του 2026 καταγράφηκαν μόλις 30.551 αφίξεις τουριστών.
Πιέσεις και σε άλλους κλάδους
Πέρα από τον τουρισμό, ευρωπαϊκές εταιρείες κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπες με τις κυρώσεις και λόγω της εμπλοκής τους σε άλλους τομείς της κουβανικής οικονομίας.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η παραγωγή του ρουμιού Havana Club, που γίνεται μέσω κοινοπραξίας του γαλλικού ομίλου Pernod Ricard με την κρατική εταιρεία Cuba Ron. Το εμπορικό σήμα αποτελεί εδώ και δεκαετίες αντικείμενο νομικής διαμάχης με τους εξόριστους ιδιοκτήτες της Bacardi.
Παρότι οι κυρώσεις έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν τα οικονομικά αποτελέσματα ευρωπαϊκών εταιρειών, η αντίδραση των εθνικών κυβερνήσεων και των ευρωπαϊκών θεσμών παραμένει περιορισμένη.
Η ισπανική κυβέρνηση, παρά τους ιστορικούς και οικονομικούς δεσμούς της χώρας με την Κούβα, απέφυγε να υιοθετήσει σκληρή στάση. Ο υπουργός Οικονομίας της Ισπανίας, Κάρλος Κουέρπο, δήλωσε ότι η Μαδρίτη παρακολουθεί στενά την κατάσταση και εργάζεται για να ελαχιστοποιήσει τον αντίκτυπο στις ισπανικές εταιρείες.
Ανάλογη στάση τήρησαν οι γαλλικές και γερμανικές αρχές, περιοριζόμενες επίσης στη διατύπωση ότι παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Ο Γερμανός ερευνητής Μπερτ Χόφμαν εκτίμησε ότι οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν επιθυμούν άμεση σύγκρουση με την Ουάσιγκτον για το ζήτημα. Όπως ανέφερε, οι αρχές έχουν ουσιαστικά αποδεχθεί ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν στους Ευρωπαίους να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στις σχέσεις με την Κούβα.
Απαντώντας στο Politico, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι η Κομισιόν ενθαρρύνει έναν εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ Ουάσιγκτον και Αβάνας.
Η στάση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Ισπανίδα ευρωβουλευτής Leire Pajín, από την ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να κάνει περισσότερα για την αντιμετώπιση του αμερικανικού εμπάργκο και την προστασία των ευρωπαϊκών συμφερόντων στην Κούβα.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να υπερασπιστεί τη στρατηγική της αυτονομία», είπε, προσθέτοντας ότι πρέπει να υπερασπιστεί και τις ευρωπαϊκές εταιρείες.
Η Γαλλίδα ευρωβουλευτής Leïla Chaibi, από την ομάδα της Αριστεράς, επέκρινε επίσης τη στάση της ΕΕ, λέγοντας ότι στο ζήτημα της Κούβας η Ευρώπη συμπεριφέρεται απέναντι στις ΗΠΑ «σαν μικρό σκυλάκι».
Capital.gr
