Μεγάλες είναι οι προοπτικές που έχουν οι επενδύσεις στον τομέα της υγείας, μετά την εφαρμογή του γενικού συστήματος υγείας, το οποίο μετά από τέσσερα χρόνια εφαρμογής έχει εδραιωθεί και πλέον εστιάζει στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της εφαρμογής του ΓεΣΥ, ο στόχος, πλέον, είναι ξεκάθαρος και αφορά τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους δικαιούχους. Το σύστημα, μέσα από δυσκολίες έκανε τα πρώτα του βήματα, κλήθηκε να αντιμετωπίσει την πανδημία και τώρα, έχοντας τις βάσεις, προχωρά για να διορθώσει τις ατέλειες του, προσφέροντας καλύτερες και περισσότερες υπηρεσίες υγείας.
Δεν είναι τυχαίο που ακόμα και εξωτερικοί παράγοντες, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, οι οποί- οι στο παρελθόν προειδοποιούσαν για κινδύνους σε σχέση με τη βιωσιμότητα του ΓεΣΥ και επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά, τηρούν μια ηπιότερη στάση έναντι της μεταρρύθμισης, διαβλέποντας την προοπτική που έχουν οι επενδύσεις στον τομέα της υγείας, μετά την εφαρμογή του ΓεΣΥ.
Το θέμα της ορθής διαχείρισης και της βιωσιμότητας του ΓεΣΥ θα είναι πάντοτε επίκαιρο και σημαντικό, ωστόσο, με τις αντοχές που έδειξε το ΓεΣΥ κατά την περίοδο της πανδημίας, έστειλε τα σωστά μηνύματα προς όλες τις κατευθύνσεις.
Ήδη, ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) έχει προχωρήσει στην πρώτη αναλογιστική μελέτη για το ΓεΣΥ, την οποία εκπόνησε το Διεθνές Γραφείο Εργασίας (ILO), η οποία κατέδειξε τη βιωσιμότητα του συστήματος μέχρι το 2030, με ικανοποιητικό αποθεματικό.
Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ), για το 2023 προβλέπονται δαπάνες ύψους €1.448.052.000. Το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού (42%) αφορά τις δαπάνες για την ενδονοσοκομειακή φροντίδα και ακολουθούν οι δαπάνες για φάρμακα και αναλώσιμα (17%), για τους ειδικούς γιατρούς (16%) και για τους προσωπικούς γιατρούς (7%).
ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΦΑΡΜΑΚΑ
Μία από τις ανησυχίες της κοινωνίας σε σχέση με το ΓεΣΥ αφορά τα πολύ χαμηλά επίπεδα προσβασιμότητας των ασθενών σε καινοτόμα φάρμακα, αφού από τα 168 καινοτόμα σκευάσματα που έλαβαν έγκριση από τις αρμόδιες Αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης το διάστημα μεταξύ 2018 και 2021, στην Κύπρο είναι διαθέσιμα μόνο τα 49 – δηλαδή ποσοστό 29%, συγκριτικά με 45% που είναι ο μέσος όρος στα κράτη μέλη και στα κράτη που ανήκουν στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Όσον αφορά τις καινοτόμες θεραπείες η Κύπρος κατατάσσεται στην 26η θέση σε σύνολο 37 κρατών.
Πάντως, σύμφωνα με τον ΟΑΥ, οι διαδικασίες για την ένταξη περισσότερων καινοτόμων φαρμάκων στο ΓεΣΥ έχουν επιταχυνθεί και ο στόχος είναι να αυξηθούν μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Στον φετινό προϋπολογισμό του ΟΑΥ έχει περιληφθεί κονδύλι ύψους €40 εκατ. για τα καινοτόμα φάρμακα, με τον ΟΑΥ να σημειώνει, πάντως, ότι τα καινοτόμα φάρμακα αναπτύσσονται με τέτοια ταχύτητα, η οποία δεν επιτρέπει σε χώρες όπως η Κύπρος να συμβαδίζουν με χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία.
ΥΠΟΔΟΜΕΣ
Από την πλευρά του, ο Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Κύπρου (ΟΚΥπΥ) προχωρά με αναπτυξιακά έργα, τα οποία θα βελτιώσουν την εικόνα των κτηρίων του. Ειδικότερα, για την τριετία 2022-2024, έχει σχεδιαστεί ένα πρόγραμμα κεφαλαιουχικών δαπανών συνολικού ύψους περίπου €250 εκατ., εκ των οποίων τα €100 εκατ. αφορούν εξοπλισμούς και τα €150 εκατ. υποδομές. Στόχος του ΟΚΥπΥ, μέσω του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, είναι να εκσυγχρονίσει και να αναβαθμίσει τα δημόσια νοσηλευτήρια, ώστε να μπορούν να ανταγωνίζονται αυτά του ιδιωτικού τομέα. Όσον αφορά τις επενδύσεις σε ιατρικό εξοπλισμό, για το 2021 ο ΟΚΥπΥ επένδυσε σε αγορές ιατρικού εξοπλισμού ύψους €19.063.729.
Σήμερα, ο ΟΚΥπΥ αποτελείται από εννέα νοσοκομεία στα οποία εργάζονται 7.420 υπάλληλοι, από τους οποίους οι 782 είναι γιατροί. Συνολικά λειτουργούν 38 Κέντρα Υγείας ενώ ο οργανισμός διαθέτει 75 ασθενοφόρα σε 24 σταθμούς.
ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ
Οι τελευταίες επενδύσεις στον τομέα της υγείας, με εξαγορές και ανέγερση νέων νοσοκομείων, είναι σημαντικές, τόσο για την κυπριακή οικονομία όσο και για τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Οι μεγαλύτερες εξαγορές των τελευταίων χρόνων ήταν αυτές του Αρεταίειου Ιατρικού Κέντρου ΛΤΔ και του Απολλώνειου Ιδιωτικού Νοσοκομείου από τον ελληνικό όμιλο εταιρειών Hellenic Health Group (HHG), με τον HHG να σχεδιάζει επενδύσεις στους τομείς της τεχνολογίας, των υποδομών και της εκπαίδευσης, με στόχο τη βελτίωση του επιπέδου των παρεχομένων υπηρεσιών. Παράλληλα, μετά και την εξαγορά της πλειοψηφίας των μετοχών της πολυκλινικής «Υγεία» στη Λεμεσό από επενδυτικά ταμεία, η πολυκλινική είναι κοντά στην ένταξη της στο ΓεΣΥ. Το Διοικητικό
Συμβούλιο έχει λάβει εξουσιοδότηση για να δια- πραγματευτεί με τον ΟΑΥ και σε περίπτωση θετικής έκβασης θα υπογράψει σχετική συμφωνία. Στο μεταξύ, τα τελευταία χρόνια το υπουργείο Υγείας έχει λάβει και δεκάδες αιτήσεις αρκετές αφορούν ξένους επενδυτές- για δημιουργία νέων νοσοκομείων στην Κύπρο.
Συγκεκριμένα, από το 2019 και μέχρι τα τέλη του 2022 είχαν υποβληθεί 39 αιτήσεις για νέα νοσοκομεία, αριθμός ο οποίος είναι δυσανάλογα μεγάλος για μια χώρα όπως η Κύπρος.
Όσον αφορά τα νοσοκομεία που ετοιμάζονται να ενταχθούν στην αγορά, το Hadassah Κύπρου απέκτησε μεγάλη έκταση γης στη Λακατάμια, για να αναπτύξει, σε έκταση 53.320 τ.μ., έργο μεικτής χρήσης που θα περιλαμβάνει το Hadassah Health Park (HHP) και Πανεπιστημιακή Ιατρική Σχολή, που θα υποστηρίζεται από οικιστικές και εμπορικές περιοχές. Το νοσοκομείο θα λειτουργεί εντός του ΓεΣΥ και προβλέπεται να ολοκληρωθεί το 2025.
Νέα νοσοκομειακή μονάδα με κέντρο αποκατάστασης αναμένεται να είναι έτοιμη το 2025 και από την Laertis Health Ltd. Το ιδιωτικό νοσοκομείο, το οποίο θα ανεγερθεί στην Έγκωμη, θα βρίσκεται δυτικά της Διεθνούς Κρατικής Έκθεσης.
Στην Έγκωμη μεγάλη ανάπτυξη προγραμματίζει και η Ιερά Μονή Κύκκου, η οποία, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει νοσοκομειακή ανάπτυξη, ξενοδοχείο πέντε αστέρων, εκπαιδευτικό κέντρο και γραφεία.
Από το περιοδικό Insider Μαΐου