Βασικά εργασιακά ζητήματα, τα οποία προκύπτουν εξαιτίας των νέων συνθηκών που έχει επιφέρει η τεχνολογία στην αγορά, βρίσκονται στο τραπέζι των συζητήσεων του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO). Η Ολομέλεια της 114ης Ετήσιας Συνόδου του ILO πραγματοποιήθηκε χθες στην Γενεύη, με τον υπουργό Εργασίας Μαρίνο Μουσιούττα να απευθύνει τον δικό του χαιρετισμό, εκπροσωπώντας την Κυπριακή Δημοκρατία, ως επικεφαλής τριμερούς αντιπροσωπείας.
Μεταξύ των θεμάτων που βρίσκονται προς συζήτηση στην ατζέντα της Ετήσιας Συνόδου του ILO (1 – 12 Ιουνίου) περιλαμβάνονται το μέλλον της εργασίας σε συνδυασμό με τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης, η αξιοπρεπής εργασία στην οικονομία των πλατφόρμων, η ισότητα των φύλων στην εργασία, ο κοινωνικός διάλογος και η τριμερής συνεργασία.
Όπως γίνεται αντιληπτό, ένα από τα ζητήματα που έχουν τεθεί προς συζήτηση, βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και στην Κύπρο, καθότι συχνά – πυκνά προκύπτουν προβλήματα τα οποία έρχονται στην επιφάνεια. Οι εργαζόμενοι σε πλατφόρμες, οι οποίοι επωμίζονται με την μεταφορά φαγητού και άλλων προϊόντων, που παραγγέλνουν διαδικτυακά οι καταναλωτές, βρίσκονται συχνά σε δυσχερή θέση όσον αφορά στους όρους και τις συνθήκες εργασίας. Το ILO σημειώνει μεταξύ άλλων ότι αρκετοί εργαζόμενοι σε πλατφόρμες, ταξινομούνται ως «ανεξάρτητοι εργολάβοι», με αποτέλεσμα να τους αφαιρούνται συχνά βασικά ωφελήματα εργασίας, όπως ο κατώτατος μισθός, οι υπερωρίες και το δικαίωμα οργάνωσης. Ο ILO επικεντρώνεται στη θέσπιση σαφών κριτηρίων για τον προσδιορισμό της πραγματικής κατάστασης απασχόλησης με βάση την πραγματικότητα της εργασίας και όχι μόνο την ετικέτα της πλατφόρμας.
Το συγκεκριμένο κεφάλαιο, το οποίο συζητείται κάτω από τον τίτλο «Decent work in the platform economy», θα εξετάσει επίσης τις παραμέτρους που αφορούν την απόλυση και την απλήρωτη εργασία, τα επιδόματα υγείας και την άδεια ασθενείας, τις εισφορές ανεργίας και σύνταξης, την εγγύηση ασφαλών συνθηκών εργασίας και αποζημίωσης για τραυματισμούς, καθώς και το δικαίωμα των εργαζομένων σε πλατφόρμες να συνεταιρίζονται ελεύθερα.
Το ζήτημα της εμπλοκής της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας αποτελεί ένα ακόμη μεγάλο κεφάλαιο, το οποίο τίθεται προς συζήτηση στην 114η Ετήσια Σύνοδο του ILO. Ενδεικτικά, στον χαιρετισμό του, ο υπουργός Εργασίας Μαρίνος Μουσιούττας σημείωσε μεταξύ άλλων ότι «η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίζει ήδη τις αγορές εργασίας και τις κοινωνίες. Η τεχνολογική πρόοδος πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο και να συμβάλλει σε μια δίκαιη – χωρίς αποκλεισμούς – βιώσιμη ανάπτυξη. Το μέλλον της εργασίας δεν είναι προκαθορισμένο, αλλά εξαρτάται από τις πολιτικές επιλογές, τα ρυθμιστικά πλαίσια και τον ουσιαστικό κοινωνικό διάλογο».
Αναφερόμενος στην Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο κ. Μουσιούττας σημείωσε ότι η Κύπρος έχει θέσει ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα το μέλλον της εργασίας, την ποιοτική απασχόληση και τις δεξιότητες, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης, στα εργασιακά δικαιώματα και στην ποιότητα της εργασίας, ενώ στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε, με πρωτοβουλία της Κυπριακής Προεδρίας, στο Συμβούλιο Υπουργών Απασχόλησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 9 Μαρτίου 2026.
Από την πλευρά του, στην δική του ομιλία ο Γενικός Διευθυντής της ΟΕΒ Μιχάλης Αντωνίου, ο οποίος βρέθηκε στη Γενεύη ως επικεφαλής της εργοδοτικής αντιπροσωπείας επισήμανε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί τεχνολογική εξέλιξη, της οποίας οι δυνατότητες αναπτύσσονται με ραγδαίο ρυθμό ενώ οι θεσμοί χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο για να κατανοήσουν, να διαβουλευθούν και να καταλήξουν σε συναινέσεις για τους τρόπους ενσωμάτωσης της στην εργασία. Υπογράμμισε ότι η πραγματικότητα αυτή δεν μειώνει τη σημασία του κοινωνικού διαλόγου, αλλά καθιστά αναγκαίο αυτός να είναι ταχύτερος, πιο τεκμηριωμένος και πιο προσαρμοστικός, ώστε να ανταποκρίνεται στις εξελίξεις και να οδηγεί σε ισορροπημένες αποφάσεις.
Τέλος, υπάρχει το ζήτημα της ισότητας των φύλων στην αγορά εργασίας. Υπενθυμίζεται ότι σε πρόσφατη ομιλία της, η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων Τζόζη Χριστοδούλου παρουσίασε σημαντικά βήματα της Κύπρου, με κορυφαίο τον πρόσφατο Νόμο για την Ενσωμάτωση της Διάστασης του Φύλου, ο οποίος καθιερώνει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την εφαρμογή της ισότητας σε όλους τους τομείς διακυβέρνησης. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην Εθνική Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων (2024-2026), η οποία υλοποιείται οριζόντια από όλα τα υπουργεία και υφυπουργεία με τη συμμετοχή κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών. Η Επίτροπος παρέθεσε συγκεκριμένες πολιτικές και δράσεις της Κυβέρνησης, μεταξύ άλλων, για τη συμφιλίωση της προσωπικής, οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής των γυναικών, την ενίσχυση της συμμετοχής τους στην αγορά εργασίας, την προώθηση της γυναικείας ηγεσίας και επιχειρηματικότητας και την καταπολέμηση της έμφυλης βίας.
