Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για τη στοχευμένη τροποποίηση του Αποθεματικού Σταθερότητας της Αγοράς του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ για τα κτίρια, τις οδικές μεταφορές και πρόσθετους τομείς, γνωστού ως ETS2.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Συμβουλίου, η συμφωνία αποσκοπεί στην ενίσχυση του μηχανισμού και στη διασφάλιση πιο σταθερής και προβλέψιμης λειτουργίας της αγοράς, ενόψει της πλήρους εφαρμογής του ETS2 έως το 2028.
Το Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς έχει ως στόχο την αντιμετώπιση ανισορροπιών μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στην αγορά δικαιωμάτων εκπομπών, προσαρμόζοντας τον αριθμό των δικαιωμάτων που κυκλοφορούν στην αγορά.
Ισχυρότερο πλαίσιο και λιγότερη μεταβλητότητα
Η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, ανέφερε ότι η συμφωνία δημιουργεί ένα ισχυρότερο και πιο προβλέψιμο πλαίσιο για τη λειτουργία του μηχανισμού.
Όπως σημείωσε, οι αλλαγές αναμένεται να βελτιώσουν τη ρευστότητα της αγοράς, να περιορίσουν τη μεταβλητότητα των τιμών και να ενισχύσουν την ικανότητα του συστήματος να ανταποκρίνεται σε αδικαιολόγητες αυξήσεις.
Η ίδια υπογράμμισε ότι η ενίσχυση του πλαισίου θα ενδυναμώσει την εμπιστοσύνη και θα προσφέρει σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κράτη μέλη την προβλεψιμότητα που χρειάζονται για ένα καθαρότερο μέλλον.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο, οι συννομοθέτες επιβεβαίωσαν τα βασικά στοιχεία της πρότασης της Κομισιόν, συμφωνώντας στην ανάγκη ενίσχυσης της προβλεψιμότητας της αγοράς, περιορισμού της μεταβλητότητας και αντιμετώπισης υπερβολικών αυξήσεων στις τιμές.
Παράταση του μηχανισμού μετά το 2030
Η προσωρινή συμφωνία προβλέπει την παράταση της λειτουργίας του Αποθεματικού Σταθερότητας της Αγοράς και μετά το 2030, με στόχο τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Παράλληλα, ενισχύεται ο υφιστάμενος μηχανισμός ελέγχου των τιμών. Ο αριθμός των δικαιωμάτων που θα μπορούν να απελευθερώνονται στην αγορά όταν το κόστος του άνθρακα υπερβαίνει τα 45 ευρώ ανά τόνο ισοδυνάμου διοξειδίου του άνθρακα, σε τιμές του 2020, διπλασιάζεται από 20 εκατομμύρια σε 40 εκατομμύρια.
Η συμφωνία εισάγει επίσης πιο σταδιακή και ευέλικτη διαδικασία απελευθέρωσης δικαιωμάτων όταν ο αριθμός των δικαιωμάτων σε κυκλοφορία υποχωρεί κάτω από τα 260 εκατομμύρια. Στόχος είναι να αποφευχθεί η αβεβαιότητα που συνδέεται με το λεγόμενο «φαινόμενο κατωφλίου».
Μελλοντική επανεξέταση και χρήση εσόδων
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν ότι μελλοντική επανεξέταση του μηχανισμού από την Κομισιόν θα λαμβάνει υπόψη και τον αριθμό των δικαιωμάτων που παραμένουν στο αποθεματικό. Η επόμενη αναθεώρηση του ETS2 θα περιλαμβάνει αξιολόγηση των μηχανισμών σταθερότητας των τιμών και των κανόνων λειτουργίας του MSR.
Στην προσωρινή συμφωνία περιλαμβάνεται επίσης αναφορά στην ανάγκη αξιοποίησης των εσόδων από τις δημοπρασίες του ETS2 για τη στήριξη μέτρων που συμβάλλουν στην κλιματική και ενεργειακή μετάβαση στους τομείς των κτιρίων και των οδικών μεταφορών, σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Η συμφωνία θα πρέπει πλέον να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πριν ακολουθήσει ο τελικός νομικός και γλωσσικός έλεγχος και η επίσημη υιοθέτηση των σχετικών νομοθετικών πράξεων.
Τι είναι το ETS2
Το ETS2 θεσπίστηκε το 2023 στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων Fit for 55 και αποσκοπεί στη μείωση των εκπομπών στους σχετικούς τομείς κατά 42% έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005.
Το σύστημα εφαρμόζεται στους προμηθευτές καυσίμων για τα κτίρια, τις οδικές μεταφορές και άλλους τομείς. Οι προμηθευτές υποχρεούνται να παρακολουθούν και να αναφέρουν τις εκπομπές που συνδέονται με τα καύσιμα που διαθέτουν στην αγορά και να παραδίδουν τα αντίστοιχα δικαιώματα εκπομπών.
ΚΥΠΕ
