Μόλις το 57.7% των ευρωπαϊκών κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης έχει εκταμιεύσει μέχρι στιγμής η Κύπρος, στο πλαίσιο εφαρμογής του εθνικού σχεδίου και της υλοποίησης σειράς προαπαιτούμενων για τα οποία δεσμεύθηκε.
Από το συνολικό ποσό του €1.02 δισ. που αντιστοιχεί στη Δημοκρατία έχουν εκταμιευθεί συνολικά €589 εκατ., που αντιστοιχούν στις έξι από τις εννέα δόσεις. Αναμένεται σύντομα και η εκταμίευση της 7ης δόσης, που αντιστοιχεί σε ποσό €118 εκατ. Συγκεκριμένα, το Υπουργείο Οικονομικών υπέβαλε το σχετικό αίτημα πληρωμής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον περασμένο Δεκέμβριο, το οποίο αξιολογείται και αναμένεται η είσπραξη του ποσού.
Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών, σύντομα τα ευρωπαϊκά κονδύλια από την ΕΕ θα ανέλθουν στα €707 εκατ., τα οποία αντιστοιχούν στο 69% της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης. Παράλληλα, τον Σεπτέμβριο θα υποβληθούν τα τελευταία αιτήματα πληρωμής, που αφορούν ποσό €313 εκατ. Τα χρήματα κατανέμονται ως εξής:
* Για εκταμίευση των τελευταίων δύο δόσεων που αφορούν στην 8η και 9η δόση. Αρχικά, ο αριθμός των δόσεων ήταν 10 αλλά συμπτύχθηκαν το 2025 στο πλαίσιο τροποποίησης του σχέδιου.
* Για το ποσό σε αναστολή που αφορά στην πράσινη φορολογία ύψους €46 εκατ.
Υπενθυμίζεται πως σε πρόσφατη έκθεσή της, η Ελεγκτική Υπηρεσία είχε αναφέρει πως είναι υπεραισιόδοξος και με αδυναμίες ο αρχικός σχεδιασμός του σχέδιου. Παράλληλα, υποστήριξε πως το κυπριακό σχέδιο περιλάμβανε δυσανάλογα μεγάλο αριθμό οροσήμων και στόχων σε σχέση με το μέγεθος της Κύπρου και το ποσό που της κατανεμήθηκε
Εκκρεμεί η έγκριση δύο νομοθετημάτων
Αξίζει να αναφερθεί πως για να λάβει η Δημοκρατία το συνολικό ποσό του €1.02 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης θα πρέπει η Βουλή να εγκρίνει και δύο νομοθετήματα που αφορούν τον φόρο υγειονομικής ταφής δημοτικών αποβλήτων και τον Κυπριακό Οργανισμό Ανάπτυξης Επιχειρήσεων. Για το πρώτο αντιδρούν έντονα οι τοπικές αρχές, καθώς και άλλοι φορείς.
Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, τα κόμματα δεν φαίνεται να συναινούν στην έγκριση των νομοθετημάτων. Το συγκεκριμένο ορόσημο περιλαμβάνονταν στην 6η δόση και τώρα βρίσκεται σε αναστολή. Το νέο αίτημα πληρωμής θα το υποβάλουν οι κυπριακές αρχές σε περίπτωση υλοποίησης του μέτρου.
Όσον αφορά το νομοθέτημα για τη σύσταση και λειτουργία του Οργανισμού Επιχειρήσεων, αυτό περιλαμβάνεται στο 9ο αίτημα πληρωμής. Να σημειωθεί πως σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που έδωσε η Δημοκρατία στην ΕΕ θα πρέπει μέχρι το τέλος Αυγούστου να διοριστεί το Διοικητικό Συμβούλιο του Οργανισμού Επιχειρήσεων.
Υλοποιήθηκε το 90% των οροσήμων
Μέχρι στιγμής, η Κύπρος έχει υλοποιήσει το 90% των οροσήμων, δηλαδή υλοποίησε 200 από τους 221 στόχους που έθεσε το 2021. Να σημειωθεί πως ένα ορόσημο που αφορά την πράσινη φορολογία έχει μερικώς ολοκληρωθεί. Στο συγκεκριμένο ορόσημο περιλαμβάνεται ο φόρος άνθρακα, ο φόρος ταφής αποβλήτων και την επιβολή περιβαλλοντικού τέλους υδάτων. Ο φόρος άνθρακα στα καύσιμα, γνωστός ως πράσινος φόρος δεν θα επιβληθεί, μετά από απόφαση του Υπουργικού, ενώ είναι αβέβαιη η έγκριση των τελών για απόβλητα.
Τι απομένει
Από τα υπόλοιπα 20 ορόσημα που απομένουν και αφορούν τις τελευταίες δύο δόσεις του σχεδίου Ανάκαμψης, αναμένεται το Υπουργείο Οικονομικών να τα υποβάλει τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Συγκεκριμένα, τα 19 ορόσημα αφορούν στα επενδυτικά μέτρα του σχεδίου Ανάκαμψης, δηλαδή έργα υποδομής και σχέδια χορηγιών, τα οποία ολοκληρώνονται σχεδόν στο σύνολό τους τον Ιούλιο.
Τα σχετικά πιστοποιητικά παραλαβής και ολοκλήρωσης θα εκδοθούν αφού γίνουν και όλοι οι απαιτούμενοι έλεγχοι εντός Ιουλίου με αρχές Αυγούστου το αργότερο
Επίσης, άλλος ένας στόχος αφορά στη νομοθεσία για τη σύσταση του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων. Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, απομένει η ολοκλήρωση του οροσήμου της πράσινης φορολογίας που είναι σε αναστολή ποσό €46 εκατ. από προηγούμενη δόση, το οποίο επιτεύχθηκε μερικώς.
