To Φθινόπωρο το ξεκαθάρισμα για τις θέσεις στο Δημόσιο

Αλλάζει -πάλι- η δημόσια υπηρεσία, ώστε να μην παραμένει όμηρος γραφειοκρατικών διαδικασιών στις προσλήψεις και στις προαγωγές, να εκσυγχρονιστεί η λειτουργία της και να καταστεί πιο παραγωγική και αποδοτική.

Από τη μία προωθούνται αλλαγές στη μεταρρύθμιση όπως ψηφίστηκε πριν 3 χρόνια από τη Βουλή και από την άλλη προωθείται διαφοροποίηση της διαδικασίας των προσλήψεων. Όπως φάνηκε στην πράξη, η μεταρρύθμιση του 2023 δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Τα μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίστηκαν στις διατμηματικές προαγωγές, αλλά και στη διεξαγωγή γραπτών εξετάσεων στα εξεταστικά κέντρα.

Για τα προβλήματα έχει ήδη ενημερωθεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, και μετά τη συνάντησή του με την ηγεσία της ΠΑΣΥΔΥ την περασμένη Τετάρτη αποφασίστηκε η σύσταση μικτού κλιμακίου, στο οποίο θα συμμετέχουν εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών, της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας (ΕΔΥ), καθώς και της συνδικαλιστικής οργάνωσης. Τις αμέσως επόμενες ημέρες θα συνέλθει το μικτό κλιμάκιο, προκειμένου να καταγράψει τα προβλήματα που παρατηρούνται στη μεταρρύθμιση.

Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου, το κλιμάκιο θα υποβάλει στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη κατάλογο με εισηγήσεις για βελτίωση της κατάστασης. Κυβερνητική πηγή ανέφερε στον «Φ» πως οι εισηγήσεις θα εξεταστούν, θα γίνουν οι απαιτούμενες μελέτες και στη συνέχεια θα δρομολογηθούν λύσεις.

Τα αγκάθιαστιςδιατμηματικές

Σε ό,τι αφορά τις διατμηματικές προαγωγές, διαφάνηκε σύμφωνα με την ΠΑΣΥΔΥ και άλλους πως η διεκδίκηση και η πλήρωση θέσεων προαγωγής από εργαζομένους άλλων υπηρεσιών, πέραν εκείνης στην οποία ανοίγει μια θέση, έφεραν τα αντίθετα αποτελέσματα.

Αυτό συμβαίνει επειδή ο προαχθείς σε πολλές περιπτώσεις -όταν προέρχεται από άλλη υπηρεσία ή τμήμα- δεν γνωρίζει το αντικείμενο της υπηρεσίας, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να διοικήσει και, ορισμένες φορές, να μην μπορεί να ανταποκριθεί στα νέα του καθήκοντα.

Ειδικότερα, με τις διατμηματικές προαγωγές, ένας εργαζόμενος από μία υπηρεσία ή ένα υπουργείο μπορεί να διεκδικήσει προαγωγή στην κλίμακα Α13 σε άλλη υπηρεσία ή άλλο υπουργείο.

Σημειώνεται πως όσοι διεκδικούν θέσεις στην κλίμακα Α13 και άνω περνούν από εξετάσεις, όπως τεστ ικανοτήτων και γραπτές εξετάσεις στα Εξεταστικά Κέντρα και στη συνέχεια από προφορική εξέταση ενώπιον της ΕΔΥ.

Υπενθυμίζεται πως, λόγω των προβλημάτων που έχουν παρατηρηθεί μέχρι στιγμής, από τις διατμηματικές προαγωγές εξαιρούνται οι εργαζόμενοι σε οκτώ υπηρεσίες, ενώ στη Βουλή κατατέθηκε νομοσχέδιο με το οποίο επιδιώκεται να εξαιρεθούν άλλες 13 θέσεις εργασίας από τις διατάξεις του νόμου για τις διατμηματικές προαγωγές.

Αντικείμενο αλλαγών στη μεταρρύθμιση θα αποτελέσουν και οι γραπτές εξετάσεις στα εξεταστικά κέντρα, καθώς σήμερα οι υποψήφιοι εξετάζονται σε μελέτες περίπτωσης, που αφορούν νομοθεσίες και κανονισμούς οι οποίοι διέπουν τη δημόσια υπηρεσία, καθώς και σε τεστ ικανοτήτων.

Η νέα διαδικασία προσλήψεων

Στις αλλαγές στη μεταρρύθμιση προστίθεται και το νέο πλαίσιο για τη διαδικασία προσλήψεων και την κατάργηση των γραπτών εξετάσεων.

Τα νομοθετήματα εκκρεμούν στη Βουλή και, παρά την αντιπαράθεση που σημειώθηκε μεταξύ εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας, καθώς η πρώτη απαιτούσε να εγκριθούν πριν από τις θερινές διακοπές, θα τεθούν στο μικροσκόπιο της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.

Τον περασμένο Ιούλιο, η Βουλή είχε καλέσει το Υπουργείο Οικονομικών να της προωθήσει τους καταλόγους με τις θέσεις που θα ανοίξουν το 2027, ώστε να διεξαχθούν οι κυβερνητικές εξετάσεις, κάτι που δεν έπραξε το αρμόδιο υπουργείο.

Βάσει του νόμου, οι σχετικοί κατάλογοι θα πρέπει να προωθούνται στη Βουλή τέσσερις μήνες πριν από τη διεξαγωγή των εξετάσεων. Συνεπώς, σε αυτό το σενάριο, τόσο η κατάθεση των καταλόγων όσο και η διεξαγωγή των κυβερνητικών εξετάσεων θα γίνουν με καθυστέρηση.

Πάντως, το τοπίο γύρω από τις προθέσεις της Κυβέρνησης παραμένει θολό, ενώ ενώπιόν της βρίσκονται τρεις επιλογές. Συγκεκριμένα, είτε θα προωθήσει, έστω και εκπρόθεσμα, τους καταλόγους των θέσεων στη Βουλή και θα διεξαχθούν οι κυβερνητικές εξετάσεις, είτε θα ανασταλούν οι εξετάσεις είτε θα αναμένει τις εξελίξεις σε σχέση με την κυβερνητική πρόταση.

Τεχνοκράτες του Υπουργείου Οικονομικών ετοιμάζουν, πάντως, τους καταλόγους των θέσεων, ώστε να είναι έτοιμοι για οποιοδήποτε σενάριο.

Έτσι θα γίνονται οι προσλήψεις

Τα τρία νομοσχέδια που διαφοροποιούν τη διαδικασία των προσλήψεων προβλέπουν τα εξής:

∙      Οι γενικές γραπτές εξετάσεις για την πλήρωση θέσεων εισδοχής θα διεξάγονται μετά την προκήρυξη των κενών θέσεων.

∙      Τα εξεταζόμενα θέματα θα αφορούν τις θέσεις που θα πληρωθούν και οι πολίτες θα γνωρίζουν αν υπάρχουν κενές θέσεις για τις οποίες διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα, ώστε να αποφασίσουν αν θα παρακαθίσουν στις εξετάσεις, για τις οποίες απαιτούνται προετοιμασία και καταβολή τέλους.

∙      Οι κενές θέσεις θα δημοσιεύονται κατά το πρώτο δίμηνο του έτους.

∙      Δεν θα κατατίθενται στη Βουλή οι κατάλογοι θέσεων για τη διεξαγωγή γραπτής ή ειδικής γραπτής εξέτασης.

∙      Οι θέσεις για τις οποίες δικαιολογείται η διεξαγωγή ειδικής γραπτής εξέτασης από την οικεία Συμβουλευτική Επιτροπή, για τεκμηριωμένους λόγους που αφορούν ιδιαιτερότητες και δυσκολίες πλήρωσής τους, θα καθορίζονται με διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου, το οποίο θα εκδίδεται εντός Δεκεμβρίου του έτους που προηγείται της προκήρυξης των κενών θέσεων.

∙      Καταργείται η Ειδική Επιτροπή.

∙      Η ΕΔΥ θα καλεί τους υποψηφίους που διεκδικούν περισσότερες από μία θέσεις να δηλώνουν σειρά προτίμησης, με διαγραφή τους από τους υπόλοιπους καταλόγους σε περίπτωση διορισμού στην πρώτη τους επιλογή.

∙      Αυξάνονται οι μονάδες μοριοδότησης της αξιολόγησης του οικείου προϊσταμένου από 0-5 σε 0-15 κατά την προφορική εξέταση ενώπιον της ΕΔΥ.

∙      Οι αρμόδιες αρχές θα υποβάλλουν τις προτάσεις τους στην ΕΔΥ για πλήρωση θέσεων εντός δύο μηνών από τη δημιουργία ή την κένωσή τους, ενώ η δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας θα γίνεται κατά το πρώτο δίμηνο κάθε έτους.

∙      Δεν θα διεξαχθεί το 2026 η γενική γραπτή εξέταση για θέσεις εισδοχής στη δημόσια υπηρεσία, ώστε από το 2027 και έπειτα να εφαρμόζεται το νέο σύστημα.

∙      Δεν θα κατατεθούν το 2026 στη Βουλή για έγκριση οι κατάλογοι θέσεων βάσει των οποίων διεξάγεται η εξέταση.

Στο επίκεντρο το κρατικό μισθολόγιο

Πέραν των πιο πάνω, προωθείται η συγκράτηση του ρυθμού αύξησης του κρατικού μισθολογίου, καθώς και η υλοποίηση της κυβερνητικής πολιτικής για κάλυψη των μόνιμων αναγκών της δημόσιας υπηρεσίας σε προσωπικό μέσω της πλήρωσης μόνιμων θέσεων.

Αναλυτικά, θα εκπονηθεί μελέτη για το κρατικό μισθολόγιο, σε συνεργασία με ανεξάρτητους συμβούλους και εμπειρογνώμονες. Θα αξιολογηθούν η υφιστάμενη δομή και η διάρθρωσή του, θα εξεταστούν βέλτιστες πρακτικές που εφαρμόζουν άλλες χώρες και θα διορθωθούν τυχόν προβλήματα ή στρεβλώσεις.

Παράλληλα, το κρατικό μισθολόγιο θα απλοποιηθεί και θα διατηρηθεί σε διαχρονικά βιώσιμα δημοσιονομικά επίπεδα.

Κινητικότητα και κάλυψη θέσεων με μόνιμο προσωπικό

Σε ό,τι αφορά την κάλυψη των αναγκών της δημόσιας υπηρεσίας μέσω της πλήρωσης μόνιμων θέσεων, καταβάλλεται προσπάθεια για σταδιακή μείωση των οροφών στις προσλήψεις έκτακτου προσωπικού που περιλαμβάνονται στους προϋπολογισμούς.

Η προσπάθεια αυτή θα προχωρήσει σε συνάρτηση με την πλήρωση κενών μόνιμων θέσεων και τον τερματισμό της απασχόλησης εργαζομένων ορισμένου χρόνου, με τη λήξη των συμβολαίων τους ή και νωρίτερα.

Επίσης, θα αξιοποιηθούν τα διαθέσιμα εργαλεία κινητικότητας των εργαζομένων εντός των υπουργείων και μεταξύ των κυβερνητικών τμημάτων και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.

Παράλληλα, θα επανεξεταστούν οι υφιστάμενες δομές θέσεων στις διάφορες υπηρεσίες, με στόχο τον εξορθολογισμό τους.

Προωθούνται επίσης δράσεις για την αναδιοργάνωση υπηρεσιών, υπουργείων, υφυπουργείων και τμημάτων για τομεακά θέματα, καθώς και για την αξιοποίηση των εργαλείων κινητικότητας των εργαζομένων, περιλαμβανομένου του ωρομίσθιου προσωπικού, για τη στελέχωση των αναγκών της κρατικής μηχανής.