Χριστοδουλίδης: Ζητά ευρωπαϊκή ευελιξία για την ενέργεια – Στόχος οι αποφάσεις για Σένγκεν τον Δεκέμβριο

Περαιτέρω ευρωπαϊκή ευελιξία για τη λήψη εθνικών μέτρων αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους, καθώς και νέα αναστολή εφαρμογής του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών 2 (ETS 2), ζητά η Κύπρος, δήλωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, προσερχόμενος την Πέμπτη στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.

Ο Πρόεδρος έθεσε επίσης ως προτεραιότητες την επίτευξη συμφωνίας για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο μέχρι το τέλος του έτους, την ευρωπαϊκή αποστολή για τον Λίβανο, τη διαχείριση του μεταναστευτικού και την πλήρη ένταξη της Κύπρου στη Ζώνη Σένγκεν.

Για την ενέργεια, ανέφερε ότι η Λευκωσία έχει ήδη μεταφέρει τις θέσεις της και στηρίζει το αίτημα αρκετών κρατών μελών για περαιτέρω αναστολή του ETS 2. Εκτίμησε ότι το ενεργειακό κόστος, μαζί με τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, θα κυριαρχήσει στις συζητήσεις, καθώς επηρεάζει τόσο την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ όσο και την οικονομική κατάσταση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Τρεις κατευθύνσεις για την ενεργειακή κρίση

Ο κ. Χριστοδουλίδης περιέγραψε τρεις άξονες παρέμβασης: μέτρα με άμεσο όφελος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, θεσμικές παρεμβάσεις για τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της ΕΕ από τη Μέση Ανατολή και ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών.

Στο πλαίσιο αυτό, προανήγγειλε αναφορά στη σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI, συνδέοντάς την με την ανάγκη διασύνδεσης των κρατών μελών.

Ερωτηθείς για το μνημόνιο συνεργασίας των κατεχομένων με την Τουρκία, είπε ότι θα ενημερώσει τους ομολόγους του, αναδεικνύοντας τη γεωπολιτική, ενεργειακή και οικονομική σημασία του GSI, καθώς και τις ενέργειες της Τουρκίας τις οποίες χαρακτήρισε παράνομες.

Συμφωνία για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό μέχρι το τέλος του έτους

Για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, ο Πρόεδρος χαιρέτισε τη νέα πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας, αναφέροντας ότι στηρίζεται στην πρόταση που είχε υποβληθεί κατά την κυπριακή προεδρία.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η ενίσχυση νέων ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα και το μεταναστευτικό, δεν πρέπει να γίνει εις βάρος της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της Πολιτικής Συνοχής.

Όπως ανέφερε, η ιρλανδική πρόταση προβλέπει μείωση περίπου 8% έναντι της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με την οποία η Κύπρος δεν συμφωνεί. Εκτίμησε, πάντως, ότι στο πλαίσιο ενός τελικού συμβιβασμού η μείωση ενδέχεται να φτάσει στο 10%-12%.

Ο ίδιος χαρακτήρισε τη διαπραγμάτευση πρωτίστως πολιτική και υπογράμμισε την ανάγκη να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους. Συνέδεσε το χρονοδιάγραμμα με τις πολιτικές εξελίξεις στη Σουηδία, τις εκλογές στην Ισπανία και τις εκλογικές αναμετρήσεις που, όπως είπε, αναμένονται το 2027 στη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία.

Εξέφρασε επίσης την εκτίμηση ότι θα πραγματοποιηθεί έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Νοέμβριο, προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενη καθυστέρηση της συμφωνίας θα δυσκολέψει τη διαδικασία και θα στείλει αρνητικό μήνυμα εντός και εκτός Ευρώπης.

Σένγκεν: Προσδοκία για πολιτικές αποφάσεις τον Δεκέμβριο

Για την αίτηση πλήρους ένταξης της Κύπρου στη Ζώνη Σένγκεν, ο κ. Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι έχει ολοκληρωθεί όλη η τεχνική επεξεργασία και εξέφρασε την προσδοκία να συζητηθεί το θέμα στο αρμόδιο Συμβούλιο εντός Δεκεμβρίου, ώστε να ληφθούν οι τελικές πολιτικές αποφάσεις.

Ανέφερε ότι έχει ήδη συζητήσει το ζήτημα με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ότι θα συνεχίσει τις επαφές με τους ομολόγους του.

Πρόταση για επιχειρησιακό κέντρο στην Κύπρο

Ο Πρόεδρος χαιρέτισε την απόφαση για συγκρότηση ευρωπαϊκής αποστολής για τον Λίβανο και δήλωσε ότι η Κύπρος είναι έτοιμη να λειτουργήσει ως επιχειρησιακό κέντρο της αποστολής.

Επικαλέστηκε τη γεωγραφική εγγύτητα, τις σχέσεις με τον Λίβανο και τις διαθέσιμες εκπαιδευτικές υποδομές. Αναφέρθηκε ειδικότερα στο Κέντρο CYCLOPS, το οποίο δημιουργήθηκε σε συνεργασία με τις ΗΠΑ και, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει εκπαιδεύσει άτομα από 50 χώρες της περιοχής.

Στήριξη σε ευρωπαϊκό μηχανισμό για το μεταναστευτικό

Στο μεταναστευτικό, ο κ. Χριστοδουλίδης επανέλαβε τη στήριξη της Κύπρου στη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης, ιδιαίτερα για περιπτώσεις εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι αφίξεις στην Κύπρο έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από 90% και οι επιστροφές έχουν αυξηθεί κατά 180% σε σύγκριση με το 2022. Υποστήριξε ότι οι πρακτικές της Κυπριακής Δημοκρατίας μπορούν να αξιοποιηθούν ως πρότυπο.

Μέση Ανατολή, Κόλπος και σχέσεις με την Κίνα

Ερωτηθείς για τη συμφωνία μεταξύ του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Ρώσου Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Πρόεδρος εξέφρασε προβληματισμό και ανέφερε ότι θα ήταν προτιμότερο να είχε προηγηθεί συνεννόηση μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ.

Για τη δεύτερη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ–Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου στη Σαουδική Αραβία, διευκρίνισε ότι δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση για την πραγματοποίησή της. Η Κύπρος, πρόσθεσε, είναι έτοιμη να συμμετάσχει, επιδιώκοντας συγκεκριμένα αποτελέσματα που θα ενισχύσουν τις σχέσεις της Ευρώπης με την περιοχή.

Υπενθύμισε ότι η προσέγγιση αυτή αποτέλεσε προτεραιότητα της κυπριακής προεδρίας, κατά την οποία πραγματοποιήθηκε άτυπο Συμβούλιο στη Λευκωσία με τη συμμετοχή χωρών της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου.

Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ ενός πιο ενεργού ευρωπαϊκού ρόλου στην περιφερειακή ασφάλεια, τονίζοντας ότι η ασφάλεια της Κύπρου, της ΕΕ και του Κόλπου είναι αλληλένδετες.

Όσον αφορά την Κίνα, εκτίμησε ότι διαμορφώνεται πιο ενισχυμένη κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση και ότι δεν αναμένονται ιδιαίτερα δύσκολες συζητήσεις. Τέλος, ερωτηθείς για ενδεχόμενη επιστροφή της Βρετανίας στην ΕΕ, εξέφρασε την ετοιμότητα της Κύπρου να την υποδεχθεί, εφόσον το επιθυμεί η ίδια.