Νικόλας Κυριακίδης-Cyprus Forum: Έξι χρόνια συζήτησης – Τώρα περισσότερη επιρροή

Σε μια εποχή κατά την οποία οι προκλήσεις εξελίσσονται ταχύτερα από την ικανότητα των θεσμών να τις αντιμετωπίσουν, η ανάγκη για έναν δημόσιο διάλογο που οδηγεί σε πράξεις γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική.

Το Cyprus Forum 2026 θέτει στο επίκεντρο όχι μόνο τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Κύπρος, αλλά κυρίως το πώς οι ιδέες και οι πολιτικές αποφάσεις μπορούν να μετατραπούν σε συγκεκριμένες, εφαρμόσιμες και μετρήσιμες λύσεις, αναφέρει στη συνέντευξή του στον Φιλελεύθερο, ο Νικόλας Κυριακίδης, Εκτελεστικός Πρόεδρος του Cyprus Forum.

«Η δική μας συνεισφορά είναι να φέρουμε στο ίδιο τραπέζι ανθρώπους που δεν συναντώνται συχνά, να συγκρίνουμε την κυπριακή εμπειρία με άλλες χώρες και να πιέζουμε τη συζήτηση προς μεγαλύτερη ακρίβεια», τονίζει.

Η φετινή, έβδομη διοργάνωση, μάλιστα, θα είναι η μεγαλύτερη στην ιστορία του θεσμού. Με 43 θεματικές συνεδρίες και περισσότερους από 150 ομιλητές, εμπειρογνώμονες και συντονιστές από την Κύπρο και το εξωτερικό, η ατζέντα αγγίζει σχεδόν κάθε κρίσιμο πεδίο δημόσιας πολιτικής. Από το κράτος δικαίου, τη λειτουργία των θεσμών και τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης μέχρι την οικονομική ανταγωνιστικότητα, την ενέργεια, το νερό, τη στέγαση, την τεχνητή νοημοσύνη, τη μετανάστευση και τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, στο επίκεντρο τίθεται η ικανότητα του κράτους να μετατρέπει τις αποφάσεις σε αποτελέσματα.

Όπως εξηγεί ο Νικόλας Κυριακίδης, το μεγάλο ζητούμενο, άλλωστε, δεν είναι η έλλειψη ιδεών ή νομοθεσίας, αλλά το χάσμα ανάμεσα στις εξαγγελίες και την εφαρμογή τους. Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη μιας μεταρρύθμισης, σε ποιο χρονικό πλαίσιο πρέπει να ολοκληρωθεί και με ποιους δείκτες θα αξιολογηθεί η επιτυχία της; Αυτά είναι τα ερωτήματα στα οποία το Cyprus Forum επιδιώκει να δώσει μεγαλύτερη ακρίβεια, αξιοποιώντας την κυπριακή εμπειρία αλλά και παραδείγματα από το εξωτερικό. «Η σύνδεση με φορείς όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το Atlantic Council, το Politico και ευρωπαϊκά πανεπιστημιακά δίκτυα αποσκοπεί στο να δούμε τι μπορεί πράγματι να προσαρμοστεί στις κυπριακές συνθήκες. Για μια μικρή χώρα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να μαθαίνουμε μόνο από τα δικά μας λάθη», επισημαίνει.

• Ποιο είναι το κεντρικό μήνυμα του Cyprus Forum 2026 και ποια είναι τα βασικά ζητήματα πολιτικής που φιλοδοξεί να αναδείξει στη φετινή διοργάνωση;

Το Cyprus Forum έχει δημιουργήσει έναν χώρο όπου δύσκολες ερωτήσεις τίθενται με σοβαρότητα, διαφορετικές απόψεις συναντώνται και οι γενικές διαπιστώσεις μετατρέπονται, όσο γίνεται, σε συγκεκριμένες προτάσεις. Αυτό είναι, για μένα, το βασικό μήνυμα του Cyprus Forum. Η φετινή διοργάνωση είναι η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα. Η τρέχουσα ατζέντα περιλαμβάνει 43 θεματικές συνεδρίες, με περισσότερες από 150 συμμετοχές ομιλητών, εμπειρογνωμόνων και συντονιστών από την Κύπρο και το εξωτερικό και με θεματικές που καλύπτουν πάνω από δέκα μεγάλα πεδία δημόσιας πολιτικής. Πέρσι το Forum είχε ήδη ξεπεράσει τους 150 ομιλητές, με περισσότερες από 30 συζητήσεις και πάνω από 1.200 δια ζώσης και διαδικτυακούς συμμετέχοντες.

Φέτος συζητούμε, μεταξύ άλλων, για το κράτος δικαίου και την αποτελεσματικότητα των θεσμών, τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, τη συμμετοχή των πολιτών, την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, την ενέργεια, το νερό και την κλιματική προσαρμογή, τη στέγαση, τις συντάξεις, την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, τη μετανάστευση, την ασφάλεια, τις γεωπολιτικές αλλαγές στην περιοχή μας και τη δικοινοτική συνεργασία. Η προσπάθεια είναι να μη συζητούμε απλώς «θέματα», αλλά συγκεκριμένα προβλήματα πολιτικής.

• Για ποιους λόγους αποφασίσατε να δώσετε έμφαση στα συγκεκριμένα ζητήματα; Με ποιο τρόπο πιστεύετε πως επηρεάζει η παραγωγή πολιτικής τα τελευταία χρόνια τους τομείς εκείνους στους οποίους δίνει έμφαση το Cyprus Forum;

Προσπαθούμε να εντοπίζουμε τα σημεία στα οποία υπάρχει πραγματική απόσταση μεταξύ ενός προβλήματος που όλοι αναγνωρίζουμε και της ικανότητάς μας να το αντιμετωπίσουμε. Στην Κύπρο δεν μας λείπουν πάντοτε οι ιδέες ή ακόμη και η νομοθεσία. Συχνά, μας λείπει η συνέχεια, η εφαρμογή, η αξιολόγηση και η σαφής ανάθεση ευθύνης. Μπορούμε να ανακοινώσουμε μια μεταρρύθμιση, αλλά πολύ δυσκολότερα απαντούμε ποιος είναι υπεύθυνος για την υλοποίησή της, σε ποιο χρονοδιάγραμμα και με ποιον δείκτη θα κρίνουμε αν πέτυχε. Αυτό ακριβώς επιχειρούμε να βάλουμε πιο έντονα στη φετινή συζήτηση. Για παράδειγμα, η ενότητα για τη δημόσια διοίκηση δεν περιορίζεται στη γενική ανάγκη «μεταρρύθμισης», αλλά ζητά τρεις συγκεκριμένες αλλαγές μέχρι το 2030, υπεύθυνο φορέα και δημόσιους δείκτες υλοποίησης.

Ταυτόχρονα, η παραγωγή πολιτικής έχει γίνει πολύ πιο απαιτητική. Η γεωπολιτική, η τεχνολογία, η ενεργειακή ασφάλεια, η κλιματική αλλαγή και οι ευρωπαϊκές μεταρρυθμίσεις εξελίσσονται με τέτοια ταχύτητα ώστε καμία κυβέρνηση και κανένα κοινοβούλιο δεν μπορούν να λειτουργούν αποτελεσματικά χωρίς σοβαρή τεχνοκρατική και επιστημονική υποστήριξη. Η ανάγκη αυτή είναι σήμερα ακόμη πιο επιτακτική.

• Ποιες είναι οι σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Κύπρος και πώς φιλοδοξεί το Cyprus Forum να συμβάλει στην αναζήτηση εφαρμόσιμων λύσεων;

Θα ξεχώριζα πέντε. Πρώτον, την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Δεύτερον, την ικανότητα του κράτους να εφαρμόζει όσα αποφασίζει. Τρίτον, την ανάγκη για ένα πιο ανταγωνιστικό και βιώσιμο οικονομικό μοντέλο. Τέταρτον, τη διαχείριση πολύ συγκεκριμένων πιέσεων στην καθημερινότητα – ενέργεια, νερό, στέγαση, κοινωνική προστασία. Και πέμπτον, την προσαρμογή μιας μικρής χώρας σε ένα περιβάλλον πολύ μεγαλύτερης γεωπολιτικής και τεχνολογικής αβεβαιότητας. Το forum δεν φιλοδοξεί να υποκαταστήσει την Κυβέρνηση, τη Βουλή ή τους θεσμούς. Ούτε θα ήταν σωστό να το κάνει. Η δική μας συνεισφορά είναι διαφορετική: να φέρουμε στο ίδιο τραπέζι ανθρώπους που δεν συναντώνται συχνά, να συγκρίνουμε την κυπριακή εμπειρία με άλλες χώρες και να πιέζουμε τη συζήτηση προς μεγαλύτερη ακρίβεια.

Γι’ αυτό, για παράδειγμα, δεν μιλάμε γενικά για «το πρόβλημα του νερού», αλλά εξετάζουμε τι θα απαιτούσε μια εθνική στρατηγική 15-25 ετών, με χρηματοδότηση, στόχους και λογοδοσία. Στη συμμετοχή των πολιτών, το ερώτημα δεν είναι απλώς αν γίνεται δημόσια διαβούλευση, αλλά αν ο πολίτης γνωρίζει τι απέγινε η εισήγησή του και αν η δημόσια αρχή είναι υποχρεωμένη να δώσει αιτιολογημένη απάντηση. Αυτή η μετάβαση από τη γενική αρχή στον μηχανισμό εφαρμογής είναι ίσως η σημαντικότερη φιλοδοξία μας.

• Ποια προστιθέμενη αξία προσφέρει η συμμετοχή διεθνών προσωπικοτήτων και εμπειρογνωμόνων στον διάλογο για ζητήματα που αφορούν την Κύπρο και την ευρύτερη περιοχή;

Ένας ξένος εμπειρογνώμονας δεν γνωρίζει καλύτερα την Κύπρο από τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται εδώ. Μπορεί όμως να μας δείξει πώς ένα παρόμοιο πρόβλημα αντιμετωπίστηκε αλλού, τι απέτυχε και τι λειτούργησε. Και, εξίσου σημαντικό, μπορεί να μας υποχρεώσει να δούμε τις δικές μας παραδοχές από κάποια απόσταση. Φέτος έχουμε συμμετοχές από ευρωπαϊκούς θεσμούς, κεντρικές τράπεζες, διεθνή think tanks, πανεπιστήμια, διπλωματικές αποστολές και οργανισμούς από την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και ευρύτερα. Η σύνδεση με φορείς όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το Atlantic Council, το Politico και ευρωπαϊκά πανεπιστημιακά δίκτυα αποσκοπεί στο να δούμε τι μπορεί πράγματι να προσαρμοστεί στις κυπριακές συνθήκες. Για μια μικρή χώρα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να μαθαίνουμε μόνο από τα δικά μας λάθη.

• Πέρα από τη συζήτηση και την ανταλλαγή απόψεων, με ποιον τρόπο μπορούν τα συμπεράσματα του Cyprus Forum να φτάσουν στα κέντρα λήψης αποφάσεων και να επηρεάσουν ουσιαστικά τη δημόσια πολιτική;

Αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο ερώτημα – και το πιο σημαντικό. Τα προηγούμενα χρόνια καταγράφαμε τις εισηγήσεις του Forum και τις διαβιβάζαμε στους αρμόδιους φορείς. Θεωρώ όμως ότι πρέπει να γίνουμε ακόμη πιο συστηματικοί. Τα συμπεράσματα πρέπει να μετατρέπονται σε σύντομα policy briefs, με συγκεκριμένη πρόταση, αρμόδιο θεσμό, πιθανό χρονοδιάγραμμα και, όπου είναι εφικτό, μετρήσιμο αποτέλεσμα. Και στη συνέχεια να υπάρχει παρακολούθηση. Η επιτυχία για εμάς θα είναι μια σοβαρή πρόταση να μην εξαφανίζεται την επόμενη ημέρα από τη δημόσια συζήτηση.

Θα ήθελα σταδιακά το Cyprus Forum να μπορεί κάθε χρόνο να επιστρέφει στις προτάσεις της προηγούμενης διοργάνωσης και να ρωτά πολύ απλά: τι προχώρησε, τι δεν προχώρησε και γιατί. Γιατί τελικά οι θεσμοί ενισχύονται όχι από μεγάλες διακηρύξεις, αλλά από μια κουλτούρα συνέπειας, λογοδοσίας και συνεχούς βελτίωσης. Και αν το Cyprus Forum μπορεί να συμβάλει έστω λίγο προς αυτή την κατεύθυνση, τότε θα έχει εκπληρώσει τον σκοπό του.

• Περισσότερες πληροφορίες για το Cyprus Forum θα βρείτε εδώ: 2026.cyprusforum.cy