Εργοτάξιο τα κατεχόμενα: Έργα υποδομής κλείνουν το μάτι σε ορατούς σχεδιασμούς

Έντονη είναι την τελευταία περίοδο η κινητικότητα της Άγκυρας στα κατεχόμενα στο πεδίο των έργων ανάπτυξης και υποδομών. Η κινητικότητα αυτή έχει διττό στόχο.

Πρώτο, αφορά την εδραίωση των κατοχικών δεδομένων στο νησί διά της προώθησης έργων, που εκτός των άλλων, θα συνδέουν περισσότερο την κατεχόμενη Κύπρο με την Τουρκία. Θα εξυπηρετούν δε και τους ευρύτερους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς της Άγκυρας. Δεύτερο, οι εξαγγελίες, αλλά και η έναρξη έργων, συνδέονται με το γεγονός ότι στις 6 Δεκεμβρίου αναμένεται ότι θα διεξαχθούν στα κατεχόμενα παράνομες εκλογές για «κοινοβούλιο» και «δήμους». Με βάση τις δημοσκοπήσεις φαίνεται ότι ο λεγόμενος κυβερνητικός συνασπισμός υποχωρεί και η Άγκυρα προβαίνει σε ενέργειες στήριξής του. Είναι σαφές πως η κατοχική δύναμη δεν θέλει να χάσουν τις «εκλογές» το Κόμμα Εθνικής Ενότητας και οι σύμμαχοι του και να αναρριχηθεί στην εξουσία το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα- ΡΤΚ, από το οποίο προέρχεται και ο Τουφάν Έρχιουρμαν. Κι αυτό, παρόλο που η Άγκυρα δεν θεωρεί πώς όποιος και να είναι στην εξουσία στα κατεχόμενα, μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Να ακολουθεί δική του πολιτική. Ωστόσο, από τη στιγμή που ηγέτης της αποσχιστικής οντότητας είναι ο Έρχιουρμαν ευνοεί όπως στη ψευδοκυβέρνηση παραμείνει η σημερινή κατάσταση πραγμάτων. Υπάρχει καλύτερη, όπως αναφέρεται, επικοινωνία με Ουνάλ Ουστέλ και Ταχσίν Ερτουγρούλογλου. Κυρίως με τον τελευταίο.

Η στήριξη της Άγκυρας στο Κόμμα Εθνικής Ενότητας προκαλεί ανησυχία τόσο στον Τουφάν Έρχιουρμαν όσο και το κόμμα του ΡΤΚ.

Τα στρατηγικά έργα

Είναι ξεκάθαρο ότι στα κατεχόμενα προωθούνται έργα, τα οποία έχουν και γεωστρατηγικό χαρακτήρα. Εκείνα, δηλαδή, που εξυπηρετούν ευρύτερα την Τουρκία και τα οποία ταυτόχρονα ενισχύουν και τα βήματα «προσέγγισης» των κατεχομένων με την Άγκυρα. Δηλαδή, αφορούν βήματα πλήρους εξάρτησης, που οδηγούν βαθμηδόν στην ενσωμάτωση, προσάρτηση των κατεχομένων στην Τουρκία. Αυτά είναι, μεταξύ άλλων, το έργο του αγωγού μεταφοράς νερού, που έγινε και λειτουργεί ήδη και εκείνα που προωθούνται, όπως αυτό της ηλεκτρικής διασύνδεσης και της μεταφοράς φυσικού αερίου με υποθαλάσσιο αγωγό. Υπενθυμίζεται συναφώς ότι προ ημερών, ο Υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Alparslan Bayraktar, δήλωσε ότι έχουν ξεκινήσει οι τεχνικές εργασίες στη θάλασσα σε σχέση με το έργο μεταφοράς φυσικού αερίου στα κατεχόμενα. Έσπευσε δε να υποστηρίξει ότι οι ξένες εταιρείες έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την κατασκευαστική φάση του έργου.

Ο σχεδιασμός των υποδομών αυτών γίνεται με τρόπο που θα επιτρέπει στο μέλλον τη μεταφορά στην Τουρκία φυσικού αερίου «που ενδέχεται να ανακαλυφθεί στην Ανατολική Μεσόγειο». Εννοεί προφανώς, ο Τούρκος αξιωματούχος το κυπριακό φυσικό αέριο! Την ίδια ώρα, θα πρέπει να μπει στην εξίσωση των όσων αναφέρονται από τουρκικής πλευράς και η πρόσφατη υπογραφή συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της τουρκικής εταιρείας πυρηνικής ενέργειας TÜNAŞ, η οποία είναι αρμόδια για την ανάπτυξη νέων έργων πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, και της αμερικανικής Υπηρεσίας Εμπορίου και Ανάπτυξης (USTDA) στον τομέα των Μικρών Αρθρωτών Αντιδραστήρων (SMR). Η συμφωνία θα καλύπτει, όπως αναφέρθηκε, την Κεντρική Ασία και τις τουρκόφωνες δημοκρατίες.

«Κοινωνικά» έργα

Το περασμένο Σαββατοκύριακο ( για την ακρίβεια έφθασε από την Παρασκευή το μεσημέρι στα κατεχόμενα), ο Αντιπρόεδρος της Τουρκίας, Cevdet Yılmaz, ο οποίος συνοδευόταν από μεγάλη ομάδα κομματικών και πολιτειακών αξιωματούχων, πραγματοποίησε τουρνέ εγκαινίων και παρουσίασης νέων έργων. Όλα εντάσσονται στο πλαίσιο της «οικονομικής συνεργασίας Τουρκίας – τ.δ.β.Κ.». Όλα, δηλαδή, χρηματοδοτούνται από την Άγκυρα. Υλοποιούνται, όπως ανακοίνωσε,  πολλά «κοινά έργα», από την εκπαίδευση και την υγεία έως τις μεταφορές και την ασφάλεια.

Μεταξύ αυτών, είναι το έργο οπτικών ινών, που έχει «περάσει» από τη «βουλή» και στόχο έχει να μετατρέψει τα κατεχόμενα σε «ψηφιακό νησί».  Στη διάρκεια της παραμονής του Τούρκου Αντιπροέδρου στα κατεχόμενα,  τελέστηκαν τα εγκαίνια των εγκαταστάσεων ψυκτικής αποθήκευσης Μόρφου της «Cyprus Fruit and Vegetable Processing Ltd. (Cypfruvex)». Το έργο χρηματοδοτήθηκε από την κρατική υπηρεσία Συντονισμού και Συνεργασίας ( ΤΙΚΑ), που αναλαμβάνει έργα κοινωνικού και θρησκευτικού χαρακτήρα  σε όλο τον κόσμο.  Σημειώνεται ότι οι εγκαταστάσεις οι οποίες βρίσκονται σε μια έκταση 7.661 τετρ. μέτρων και είναι χωρητικότητας αποθήκευσης 15.000 τόνων, είναι επένδυση ύψους 10,4 περίπου εκ. δολαρίων και κατασκευάστηκε υπό τον συντονισμό της Ένωσης Επιμελητηρίων και Χρηματιστηρίων Εμπορευμάτων της Τουρκίας (TOBB).

Ακόμη, έγινε παρουσίαση σχεδίου κατασκευής του νέου αθλητικού συγκροτήματος «Atatürk». Σχεδιάζεται να έχει χωρητικότητα 8.000 θεατών και θα κατασκευασθεί με βάση τα κριτήρια Κατηγορίας 4 της UEFA.

Περαιτέρω, συζητούνται και τα εξής έργα: Η κατασκευή λιμανιών, στα  Γαστριά και στο Καραβοστάσι. Εκσυγχρονισμός των «λιμανιών» ( Αμμόχωστο),  μελέτη για να συμμορφωθεί πλήρες με τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας το παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου!

Στους σχεδιασμούς εντάσσεται και η βελτίωση του οδικού δικτύου και η έναρξη των εργασιών για νέο περιφερειακό δρόμο Τύμπου – Τρικώμου. Αυτό κρίνεται αναγκαίο ενόψει της παράνομης οικοδομικής ανάπτυξης στο κατεχόμενο Τρίκωμο.

Ανακοινώθηκε, επίσης, ότι έχει αρχίσει η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για τα σχέδια για τη δεύτερη φάση της ανέγερσης «κοινωνικών κατοικιών» στη Μόρφου, ως επίσης στο κέντρο της Λεύκας, το κέντρο του Τρικώμου, τη Γαλάτεια, τη Λύση και τον Άγιο Σέργιο.  Σύμφωνα με τον λεγόμενο πρωθυπουργό της αποσχιστικής οντότητας, Ουνέλ Ουστέλ, συνεχίζουν να επεκτείνουν τα έργα κοινωνικών κατοικιών και πως ο στόχος των 3.000 και πλέον κοινωνικών κατοικιών έχει επιτευχθεί. «Για τα επόμενα πέντε χρόνια, θέτουμε ως στόχο την ανέγερση 15.000 κοινωνικών κατοικιών», συμπλήρωσε.

Την περασμένη Τετάρτη, εγκαινιάστηκε στο κατεχόμενο Δίκωμο το κέντρο υγείας «Δρ. Χαλίλ Ονάλτ», στην παρουσία και του λεγόμενου πρέσβη της Τουρκίας στην κατεχόμενη Λευκωσία, Αλί Μουράτ Μπάστσερι, που χρηματοδότησε το έργο. Όπως αναφέρθηκε ανακαίνισαν τα υφιστάμενα κέντρα υγείας από το Ριζοκάρπασο μέχρι τη Λεύκα και άνοιξαν εστίες υγείας και κέντρα υγείας «εκεί όπου υπήρχαν ελλείψεις». Έγιναν επενδύσεις  ύψους 20 εκατομμυρίων ευρώ στον τομέα της τεχνολογίας στην υγεία. Ο Μπάστσερι είπε ότι η Τουρκία παραχώρησε ένα ποσό της τάξης του περίπου 1 δισεκατομμυρίου 485 εκατομμυρίων τουρκικών λιρών (ΤΛ) στον τομέα της υγείας στην κατεχόμενη Κύπρο, στο πλαίσιο της «συμφωνίας οικονομικής και δημοσιονομικής συνεργασίας για το 2026». 

Είναι πρόδηλο ότι οι τουρκικές επενδύσεις στα κατεχόμενα εντάσσονται σε ένα βραχυπρόθεσμο σχεδιασμό, αλλά και συνδέονται και με πολιτικές σκοπιμότητες. Το πολύνεκρο ναυάγιο και η διαχείριση που έγινε έχει αλλάξει τα δεδομένα και αναμένεται ότι θα επηρεάσει και τις ψευδοεκλογές.

Πέραν όλων αυτών, η Τουρκία σε σχέση με τα κατεχόμενα είναι επικεντρωμένη στη μεγάλη εικόνα, που αφορά τα γεωπολιτικά συμφέροντα της στην περιοχή μέσω κατεχομένων.

Με ακραίες κινήσεις επιχείρησε να καθορίσει το τοπίο η Άγκυρα

Η κατοχική πλευρά στοχευμένα επιδιώκει να διαμορφώσει, μέσω προκλήσεων και εντάσεων, ένα περιβάλλον, το οποίο να αποτρέπει εξελίξεις στο Κυπριακό. Ως εκ τούτου δεν είναι τυχαίες οι τουρκικές κινήσεις αυτή την περίοδο, κατά την οποία ο απερχόμενος Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών και οι συνεργάτες του, καταβάλλουν την τελευταία προσπάθεια τους στο Κυπριακό. Οι εξελίξεις δεν αφορούν συναντήσεις, επαφές, συζητήσεις, αλλά την ουσία. Κατά πόσο θα γίνουν βήματα προς τα εμπρός.

Διαφορετικές κινήσεις της κατοχικής πλευράς καθορίζουν και το τοπίο και προδίδουν προθέσεις.

Πρώτο, η ομιλία του Τούρκου Προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, από το βήμα της ολομέλειας της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, στη διάρκεια της οποίας κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει την αποσχιστική οντότητα, έδωσε το στίγμα. Την ίδια θέση εξέφρασε και κατά τη διάρκεια της συνάντησης που είχε ο Τούρκος Πρόεδρος με τον Αντόνιο Γκουτέρες. Του ξεκαθάρισε ότι  ενώ δεν έχει πρόβλημα να γίνονται συναντήσεις, απορρίπτει συζητήσεις, που δεν περιλαμβάνουν στην ατζέντα αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας του παράνομου μορφώματος.

Δεύτερο, η άσκηση της πολεμικής αεροπορίας της Τουρκίας σε περιοχή νοτίως της Κύπρου, ήταν και προκλητική και έδωσε το μήνυμα ότι η Άγκυρα απαντά στις όποιες κινήσεις της Λευκωσίας. Η άσκηση έγινε την ώρα των διεργασιών στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών.

Τρίτο, πραγματοποιήθηκε η ετήσια τουρκική άσκηση «Θαλασσόλυκος». Πρόκειται για μια άσκηση που διεξάγεται ταυτόχρονα στη Μαύρη Θάλασσα, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και πρόδηλη είναι η προσπάθεια επίδειξης ισχύος. Σε αυτή συμμετείχαν 100 πλοία, 50 εναέρια μέσα με τη συμμετοχή 100 πλοίων, 50 εναέριων μέσων και περίπου 14.000 στελεχών. Μεγάλη η συμμετοχή, μεγαλύτερα τα μηνύματα που θέλησαν να στείλουν από την Άγκυρα.

Τέταρτο, η κατοχική δύναμη έχει αυξήσει τις παραβιάσεις στο Αιγαίο και επιλέγει να διαμηνύσει, με αυτό τον τρόπο, ότι δεν θα δεχθεί κινήσεις- όπως αυτές με το έργο Ηλεκτρικής Διασύνδεσης– χωρίς τη συναίνεση της Τουρκίας. Η αλλαγή ρητορικής από πλευράς Ερντογάν, με ήπιες αναφορές στην Ελλάδα, είναι περιστασιακές και έγιναν για λόγους τακτικής από τη Νέα Υόρκη.

Πέμπτο, συνεχίζονται οι προκλήσεις στη νεκρή ζώνη από τον κατοχικό στρατό. Το πρόσφατο επεισόδιο στη Δένεια με την παρενόχληση Ελληνοκυπρίων γεωργών από τον κατοχικό στρατό δεν είναι μεμονωμένο επεισόδιο. Διαπιστώνονται ενέργειες και σε άλλες περιοχές. Κυρίως κινήσεις επιβολής τετελεσμένων επί του εδάφους. Πρόκειται για ένα σχεδιασμό, που αποσκοπεί στο τέλος στην προέλαση του στρατού κατοχής εντός της νεκρής ζώνης. Τούτο γίνεται σαφές από όλες τις ενέργειες, που γίνονται συστηματικά και μεθοδευμένα. Οι πιο σοβαρές παραβιάσεις είναι αυτές που γίνονται στην περιοχή της Πύλας.

Είναι πρόδηλο ότι με τις ενέργειες που καταγράφονται στη νεκρή ζώνη, η κατοχική πλευρά επιδιώκει την οριστικοποίηση των «συνόρων» των δυο χωριστών, όπως είναι το αφήγημα τους, «κρατών».