Το στοίχημα της Κύπρου στη νέα τραπεζική εποχή

Στις 13 Οκτωβρίου, στο Four Seasons στη Λεμεσό, θα διοργανωθεί το πρώτο Forbes Cyprus Next Generation Banking & Fintech Summit, ανοίγοντας μια συζήτηση που δεν θα αφορά απλώς το μέλλον των τραπεζών, αλλά και το πώς η Κύπρος μπορεί να διεκδικήσει ουσιαστικότερο ρόλο σε αυτή τη νέα στροφή των υπηρεσιών.

Φυσικά, οι αλλαγές έχουν ήδη ξεκινήσει και ο κυπριακός χρηματοπιστωτικός τομέας στην Κύπρο έχει αποδείξει ότι μπορεί να υιοθετεί γρήγορα τις νέες τραπεζικές τεχνολογίες. Εντούτοις, το μεγαλύτερο ερώτημα για το νησί μας, τις εταιρείες και τους πολίτες του μπορεί να ακούγεται απλό, αλλά είναι ταυτόχρονα εξαιρετικά περίπλοκο: «Μπορεί η Κύπρος να περάσει από την υιοθέτηση αυτών των τεχνολογιών στη δημιουργία τους;».

Σύμφωνα με τον διακεκριμένο καθηγητή Κώστα Μαρκίδη, του London Business School ο οποίος θα είναι και ο κεντρικός ομιλητής του συνεδρίου, η Κύπρος μπορεί. Αυτό, τουλάχιστον, εξηγεί, μεταξύ άλλων, σε συνέντευξή του στο Forbes Cyprus, η οποία θα δημοσιευτεί την Κυριακή 4 Οκτωβρίου.

Εξάλλου, αυτό ακριβώς θα συζητηθεί και στο πρώτο πάνελ του συνεδρίου, με τίτλο «How a small island wins», το οποίο αγγίζει την καρδιά τόσο του ερωτήματος όσο και του κυπριακού στοιχήματος: «Τι χρειάζεται μια μικρή χώρα για να μπορέσει να ανταγωνιστεί σε μια διεθνή αγορά;».

Όπως επεξηγεί ο κ. Μαρκίδης, η Κύπρος μπορεί να γίνει ανταγωνιστική σε αυτόν τον τομέα και είναι δυνατόν να επιτύχει, με προαπαιτούμενο, ωστόσο, να τεθούν εξαρχής οι σωστές βάσεις και προοπτικές, αλλά και να γίνει η σωστή εκτίμηση για το πού και πώς δύναται να κινηθεί το κράτος.

Ο καθηγητής σημειώνει, μεταξύ άλλων, πως η Κύπρος δεν μπορεί να κερδίσει σε όλα, είτε λόγω του μεγέθους της, είτε λόγω των μεγάλων επενδύσεων που απαιτούνται. Αυτό που μπορεί να κάνει, ωστόσο, είναι να εστιάσει σε συγκεκριμένους τομείς αυτών των αλλαγών και να αναπτύξει ουσιαστικά πλεονεκτήματα εκεί όπου έχει τη δυνατότητα, όπως για παράδειγμα, στις πληρωμές, στη διαχείριση πλούτου, στη ναυτιλία, αλλά ακόμη και στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

Προαπαιτούμενο, φυσικά, για όλα αυτά, όπως επεξηγεί, είναι να ακολουθηθεί μια εθνική στρατηγική, με την κυβέρνηση, τις αρμόδιες αρχές, τα πανεπιστήμια, τις τράπεζες και τους επιχειρηματίες να συμφωνούν στις προτεραιότητες στις οποίες θα επικεντρωθούν από κοινού και να τις ακολουθούν με συνέπεια για τα επόμενα χρόνια.

Η τραπεζική του αύριο είναι εδώ

Η τράπεζα που γνώριζε ο πελάτης πριν από μερικά χρόνια έχει ήδη αλλάξει μορφή. Τα καταστήματα, οι ουρές, και οι συναλλαγές που απαιτούσαν να φτάσεις στο ταμείο για να διεκπεραιώσεις ανήκουν πλέον σε μεγάλο βαθμό στο παρελθόν. Πλέον, όλα βρίσκονται στο κινητό σου ή στον υπολογιστή σου και στο tablet σου. Πληρωμές ολοκληρώνονται σε δευτερόλεπτα, αιτήματα για δάνεια απαντώνται μέσα σε μερικές ώρες και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης σε αξιολογούν, σε εξυπηρετούν και αποτρέπουν τους επιτήδειους από το να σου αδειάσουν το ψηφιακό σου πορτοφόλι.

Ο Διευθυντής Διεύθυνσης Ψηφιακής Μεταμόρφωσης της Τράπεζας Κύπρου, Δημήτρης Νικολάου, στο πλαίσιο μεγάλης συνέντευξης στο Forbes Cyprus μιλά για την ταχεία μετάβαση του κυπριακού τραπεζικού οικοσυστήματος από το digital banking στο ΑΙ banking και ειδικότερα για την Τράπεζα Κύπρου εξηγεί πώς η αξιοποίηση του Agentic AI και των υπηρεσιών Microsoft Azure AI αλλάζει τη σχέση με τους καταναλωτές. Ένα σχετικό απόσπασμα της συνέντευξης δημοσιεύεται στη σημερινή έκδοση του «Φ» (σελίδα 47), ενώ το πλήρες κείμενο θα δημοσιευτεί στο Forbes στις 4/10.

Η συνεργασία με Fintech

Αυτές οι αλλαγές δεν προέκυψαν από το πουθενά. Πρώτα οι ίδιες οι τράπεζες έπρεπε να βρουν τον τρόπο να ξεπεράσουν τα εμπόδια, να υιοθετήσουν νέες τεχνολογίες και να βρουν λύσεις σε προβλήματα που δεν υπήρχαν πριν.

Σε αυτή ακριβώς την εξίσωση μπαίνουν και οι Fintech εταιρείες, οι οποίες δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε πως από ανταγωνιστές των τραπεζών έχουν καταλήξει συνεργάτες τους, αφού οι πρώτες αναπτύσσουν τα συστήματα, παρέχουν τις υποδομές και την τεχνολογία και οι δεύτερες στηρίζονται σε όλα αυτά για να εξυπηρετήσουν αλλά και να προστατεύσουν τον πελάτη τους.

Θα μπορούσε φυσικά κάποιος να πει πως αυτά αφορούν κυρίως άλλες τράπεζες του εξωτερικού, ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι στην Κύπρο αυτές οι αλλαγές είναι ακόμη πιο αισθητές και έχουν υιοθετηθεί τόσο από τις τράπεζες, όσο και από τους πολίτες.

Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία, στην Κύπρο έχουμε μια τριάδα σημαντικών αλλαγών. Πρώτο, σχεδόν όλες οι συναλλαγές γίνονται εκτός ταμείων, δεύτερον, μείωση των ATMs και τρίτον, κλείσιμο αρκετών υποκαταστημάτων των τραπεζών.

Οι αριθμοί είναι χαρακτηριστικοί.

Τα στοιχεία της Κεντρικής

Με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, η μετάβαση προς τις ψηφιακές πληρωμές είναι πλέον ξεκάθαρη. Στο δεύτερο εξάμηνο του 2025 πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο 174 εκατ. συναλλαγές χωρίς μετρητά, αυξημένες κατά 8% σε ετήσια βάση, συνολικής αξίας €148 δισ., με τις πληρωμές μέσω καρτών να αντιστοιχούν στο 75% του συνολικού αριθμού συναλλαγών χωρίς μετρητά, το υψηλότερο ποσοστό στη ζώνη του ευρώ.

Την ίδια ώρα, το δίκτυο των ΑΤΜ περιορίστηκε στα 396 στο τέλος του 2025, από 398 ένα χρόνο νωρίτερα, ενώ συνολικά ο αριθμός τους έχει μειωθεί κατά περίπου 13% μέσα σε πέντε χρόνια.

Η ίδια τάση αποτυπώνεται και στο φυσικό δίκτυο των τραπεζών, αφού σε μελέτη της ΚΤΚ που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2026, ο αριθμός των τραπεζικών υποκαταστημάτων είχε περιοριστεί το 2024 σε 19,4 ανά 100.000 κατοίκους, από 137,3 ανά 100.000 κατοίκους το 2002, με την Κεντρική Τράπεζα να συνδέει την εξέλιξη αυτή με τη στροφή προς την ψηφιακή τραπεζική, τη μείωση του λειτουργικού κόστους και τη συγκέντρωση του δικτύου.

Σημαντικό στοιχείο είναι επίσης η αναφορά της ΚΤΚ σε μελέτη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που δείχνει πως η Κύπρος κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση στο μερίδιο του όγκου συναλλαγών με μετρητά στα σημεία πώλησης (POS) μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ κατά την περίοδο 2022-2024. Η εξέλιξη αυτή, όπως αναφέρει η ίδια η ΚΤΚ, αντανακλά τη συνεχιζόμενη μετατόπιση της συμπεριφοράς των καταναλωτών προς τα ψηφιακά μέσα πληρωμής και αναδεικνύει την αυξανόμενη προτίμηση στις ηλεκτρονικές πληρωμές για τις καθημερινές συναλλαγές.

Μάλιστα η Κύπρος φαίνεται να κατέχει και μια άλλη πρωτιά, αφού βρίσκεται στην υψηλότερη θέση στη ζώνη του ευρώ στη χρήση κάρτας ως ποσοστό του συνολικού όγκου συναλλαγών (εκτός μετρητών), ενώ ταυτόχρονα, σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, η Κύπρος διατηρεί ηγετική θέση όσον αφορά τις υποδομές ανέπαφων πληρωμών, με ποσοστό πέραν του 73% των εγχώριων ATM να υποστηρίζουν ανέπαφες συναλλαγές, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ που ανέρχεται σε 38%.  

Στα πάνελ του συνεδρίου οι απαντήσεις

Όπως δείχνουν τα στοιχεία, το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η τραπεζική αλλάζει, αλλά ποιοι θα προλάβουν να διαμορφώσουν την επόμενη ημέρα. Αυτό ακριβώς θα επιχειρήσουν να χαρτογραφήσουν τα τέσσερα πάνελ του Forbes Cyprus Next Generation Banking & Fintech Summit, φέρνοντας στο επίκεντρο τις μεγάλες τεχνολογικές, επιχειρηματικές και θεσμικές προκλήσεις που επανακαθορίζουν τον χρηματοοικονομικό τομέα.

Το πρώτο πάνελ, με τίτλο «How a Small Island Wins», θα επικεντρωθεί στα συστατικά που χρειάζεται μια μικρή οικονομία για να ανταγωνιστεί διεθνώς, από τη ρύθμιση και τις επενδύσεις μέχρι το ανθρώπινο ταλέντο, τις ψηφιακές υποδομές και τη συνεργασία διαφορετικών οικοσυστημάτων.

Στη συνέχεια, το «AI and the Reinvention of Mainstream Banking» θα εξετάσει πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον πυρήνα της τραπεζικής λειτουργίας, τις αποφάσεις των οργανισμών και την εμπειρία των πελατών.

Το πάνελ «New Finance / Stack» θα μεταφέρει τη συζήτηση στα digital assets, τις πληρωμές και στη νέα σχέση που διαμορφώνεται ανάμεσα σε τράπεζες, fintechs και εταιρείες τεχνολογίας, ενώ το «Trust and Security in Digital Finance» θα εστιάσει στην κυβερνοασφάλεια, την ανθεκτικότητα των υποδομών και την εμπιστοσύνη, που αποτελούν πλέον βασικές προϋποθέσεις για την περαιτέρω ψηφιοποίηση των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.