Η αρχαία κυπριακή πολιτιστική κληρονομιά βρέθηκε στο επίκεντρο μιας διήμερης καλλιτεχνικής δράσης στο ιστορικό Trinity College του Δουβλίνου, όπου ο Κύπριος εικαστικός PASHIAS παρουσίασε την περφόρμανς «DIVA», αντλώντας έμπνευση από το αρχαιολογικό εύρημα της Αφροδίτης των Σόλων και ανοίγοντας έναν διάλογο γύρω από την πολιτιστική ταυτότητα, το φύλο και τη σύγχρονη κοινωνία.

Η δράση περιλάμβανε ζωντανή περφόρμανς του PASHIAS με τη συμμετοχή της Αγγέλικας Γάνα στο ιστορικό καμπαναριό του Trinity College, καθώς και δημόσια συζήτηση στο Old Anatomy Museum, με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών, ερευνητών και κοινού.

Οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν υπό την αιγίδα της Σχολής Τεχνών, Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών του πανεπιστημίου, του προγράμματος «Fostering Cypriot and Greek Studies in Ireland» και του διεθνούς δικτύου «Unlocking Sacred Landscapes».

Παράλληλα, σηματοδότησαν τον εορτασμό περισσότερων από 30 χρόνων Κυπριακών Σπουδών στο Trinity College και τη μετάβαση της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από την Κύπρο στην Ιρλανδία.

Αφετηρία του έργου αποτέλεσε η Αφροδίτη των Σόλων, όπως αναδεικνύεται μέσα από την έρευνα των αρχαιολόγων Γιώργου Παπαντωνίου και Κριστίν Μόρις. Η θεότητα προσεγγίζεται ως σύμβολο ομορφιάς και ερωτισμού, αλλά και ως μορφή που συνδέεται με τη γονιμότητα, τη φροντίδα, τη δύναμη και την ανθεκτικότητα, ενώ η Κύπρος προβάλλεται ως διαχρονικός τόπος συνάντησης πολιτισμών.

Στην περφόρμανς, οι δύο ερμηνευτές σχηματίζουν ένα ενιαίο σώμα πάνω σε υπερυψωμένο βάθρο μπροστά από το εμβληματικό καμπαναριό του πανεπιστημίου. Όπως η Αφροδίτη σώζεται σήμερα αποσπασματική, χωρίς τα άκρα που θα της επέτρεπαν να κινηθεί, έτσι και το σώμα του PASHIAS αποκτά κίνηση μόνο μέσα από τα χέρια της Αγγέλικας Γάνα.

Η ζωντανή αυτή «γλυπτική» σύνθεση εξερευνά ζητήματα φύλου, κοινωνικών ρόλων και ταυτότητας, προτείνοντας μια ανάγνωση πέρα από τις παραδοσιακές δυαδικές αντιλήψεις.

Από τον σπασμένο καρπό επάνω στα στήθη της Αφροδίτης του Μποτιτσέλι, μέχρι τους υπερυψωμένους σε 90 μοίρες αγκώνες της Κύπριας Μεγάλης Θεάς, μέχρι τα τεντωμένα ευθύγραμμα χέρια των σταυρόσχημων ειδωλίων. Μέσα από το αρχέτυπο του θείου θηλυκού, από τη στατικότητα στην αλληλεπίδραση, τα σώματα ενώνονται σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη ζωντανή γλυπτική σύνθεση.

Θίγοντας ζητήματα φύλου, κοινωνικών ρόλων και ταυτότητας, τα σώματα βρίσκουν το «σχήμα» τους πέρα από την επίμονη κοινωνική τάση να προσδιορίζονται σύμφωνα με δυαδικά χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη διάσταση απέκτησε η δράση εξαιτίας των έντονων καιρικών μεταβολών που επικράτησαν κατά τη διάρκειά της, από ηλιοφάνεια μέχρι δυνατή βροχή και χαλάζι. Η παραμονή καλλιτεχνών και κοινού στον χώρο ερμηνεύτηκε από τους διοργανωτές ως συμβολισμός της ανθεκτικότητας των ανθρώπων αλλά και της διαχρονικής αντοχής των πολιτισμών.

Τη δεύτερη ημέρα, η περφόρμανς παρουσιάστηκε σε μορφή βίντεο στο ιστορικό Old Anatomy Museum, ακολουθούμενη από δημόσια συζήτηση με τη συμμετοχή του αρχαιολόγου Γιώργου Παπαντωνίου, της Κοσμήτορος της Σχολής Τεχνών, Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Καρμέλ Ο’ Σάλιβαν, των Κριστίν Μόρις, Ίβι Νιούμεν, του PASHIAS και της Αγγέλικας Γάνα.

Η διοργάνωση εντάχθηκε επίσης στο πρόγραμμα «Pride at Trinity College Dublin», το οποίο προωθεί την ορατότητα και τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ κοινοτήτων. Παράλληλα, το έργο συμπεριλήφθηκε στο ετήσιο ακαδημαϊκό συμπόσιο «Pride in Research», αναδεικνύοντας τον ρόλο της καλλιτεχνικής δημιουργίας και της έρευνας στον δημόσιο διάλογο για την κοινωνική δικαιοσύνη.

Το «DIVA» αποτελεί συνέχεια της μακρόχρονης ερευνητικής μεθοδολογίας «Body + Exhibit», που αναπτύσσει ο PASHIAS από το 2014, διερευνώντας τη σχέση του ανθρώπινου σώματος με την αρχαιολογία, τη μυθολογία και τα μουσειακά εκθέματα.

Η συγκεκριμένη πρακτική έχει παρουσιαστεί τα τελευταία χρόνια σε σημαντικά ιδρύματα και μουσεία, όπως το Βρετανικό Μουσείο, το Μουσείο Ακρόπολης, το Μουσείο Μπενάκη, το Fitzwilliam Museum, το Musée des Augustins και το Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου.