Αγγέλα Καϊμακλιώτη: Ο καθρέφτης δεν δείχνει πάντα αυτό που θέλουμε να δούμε

Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Με αφετηρία την ποίηση και την ανάγκη για λιτότητα και υπαινιγμό, η Αγγέλα Καίμακλιώτη επιστρέφει με το νέο της βιβλίο «Σέλφι», μια συλλογή μικροδιηγημάτων που φωτίζουν τις αθέατες πλευρές της ανθρώπινης ύπαρξης.

-Το νέο σας βιβλίο, «Σέλφι», έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά διαδρομή σας στην ποίηση και την πεζογραφία. Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε στη συγκεκριμένη συλλογή μικροδιηγημάτων; Η ποίηση με έμαθε να αφαιρώ, ν’ αφήνω χώρο στη σιωπή και στον υπαινιγμό. Με οδήγησε, όμως, και σε πιο αλληγορικούς, λιγότερο συμβατικούς δρόμους. Το μικροδιήγημα ήρθε ως φυσική συνέχεια. Το «Σέλφι» γεννήθηκε από μικρές στιγμές, από πρόσωπα που συνάντησα, από ιστορίες που άκουσα, από πράγματα που είδα και κυρίως από πράγματα που δεν ειπώθηκαν. Με ενδιαφέρει αυτό που κρύβεται πίσω από το φαίνεσθαι. Πίσω από τις πράξεις ή την απραξία. Εκεί όπου, πολλές φορές, βρίσκεται η πραγματική ιστορία. Μπορεί τα μικροδιηγήματα να γεννήθηκαν και από την ανάγκη να γνωρίσω καλύτερα τον εαυτό μου μέσα από τους άλλους.

-Ο τίτλος «Σέλφι» παραπέμπει σε μια εικόνα του εαυτού μας. Τι ακριβώς θέλατε να «φωτογραφίσετε» μέσα από αυτά τα κείμενα; Η λέξη «σέλφι» έχει κάτι πολύ σύγχρονο, αλλά πίσω της κρύβεται ένα πανάρχαιο ερώτημα: ποιοι είμαστε και πώς μας βλέπουν οι άλλοι. Στο βιβλίο με ενδιέφερε να φωτογραφίσω τη ρωγμή. Να παγώσω μια στιγμή πριν ή μετά από κάτι σημαντικό. Ένα βλέμμα, μια απουσία, μια σιωπή, μια μικρή ήττα, μια κρυφή επιθυμία. Οι ήρωές μου μπορεί να μοιάζουν συνηθισμένοι, όμως μέσα τους κουβαλούν αντιφάσεις και απωθημένα. Ο Γκαλεάνο είχε πει πως είμαστε αυτό που κάνουμε για να αλλάξουμε αυτό που είμαστε. Οι ήρωές μου παλεύουν με αυτό που είναι, με αυτό που υπήρξαν και με αυτό που θα ήθελαν να γίνουν. Κάθε μικροδιήγημα είναι, με κάποιο τρόπο, ένας καθρέφτης. Και ο καθρέφτης δεν δείχνει πάντα αυτό που θέλουμε να δούμε.

-Η προσωπική μνήμη, η απώλεια και η κυπριακή εμπειρία αποτελούν σημαντικούς σταθμούς στη συγγραφική σας πορεία. Πόσο χώρο καταλαμβάνουν αυτά τα βιώματα στο «Σέλφι»; Ομολογώ πως η μνήμη είναι ο καμβάς πάνω στον οποίο ζωγραφίζω. Οι τόποι, οι αγαπημένοι απόντες, τα σπίτια που χάθηκαν, οι πορείες και οι αγώνες, το άδικο, όλα αυτά αποτελούν ένα κομμάτι της εσωτερικής μου γεωγραφίας. Ωστόσο, στο «Σέλφι» γράφω για ένα άλλο επίπεδο απώλειας. Για τον άνθρωπο που χάνει έναν τόπο, αλλά και για εκείνον που χάνει έναν άνθρωπο, μια σχέση, μια ευκαιρία, ένα κομμάτι του εαυτού. Η κυπριακή εμπειρία γίνεται έτσι κάτι ευρύτερο. Από την προσωπική μνήμη περνάμε στη συλλογική μνήμη και από εκεί στην πανανθρώπινη κατάσταση.

-Πόσο δύσκολο είναι να πείτε μια ολόκληρη ιστορία με ελάχιστες λέξεις; Γιατί επιλέξατε τη μικρή φόρμα; Η μικρή φόρμα είναι δύσκολη ακριβώς επειδή δεν σου επιτρέπει να κρυφτείς πίσω από τις λέξεις. Στο μικροδιήγημα κάθε λέξη πρέπει να έχει λόγο ύπαρξης. Ό,τι περισσεύει πρέπει να φύγει. Κι αυτό είναι μια δύσκολη άσκηση, αλλά ταυτόχρονα μια απελευθέρωση. Παραφράζοντας ποιητικά τον Σαραμάγκου, θα έλεγα πως οι λέξεις είναι μόνο πέτρες ριγμένες πάνω από ένα ορμητικό ποτάμι. Βρίσκονται εκεί για να μας οδηγήσουν στην απέναντι όχθη. Γιατί εκείνη η άλλη όχθη είναι που έχει σημασία. Δεν πιστεύω ότι η δύναμη ενός κειμένου βρίσκεται στην ποσότητα των λέξεων. Βρίσκεται σε αυτό που οι λέξεις κατορθώνουν να μετακινήσουν μέσα μας. Με ενδιαφέρει πολύ η οικονομία. Να πεις λιγότερα και να αφήσεις τον αναγνώστη να συμπληρώσει τα περισσότερα. Το κείμενο γίνεται γέφυρα και ο αναγνώστης φτάνει στη δική του όχθη.

–Τι είναι αυτό που σας ενδιαφέρει να αποκαλύψετε μέσα από τους ήρωές σας στο τωρινό σας βιβλίο; Με ενδιαφέρει ο άνθρωπος πίσω από τον ρόλο. Ο άνθρωπος πίσω από το χαμόγελο, πίσω από την κοινωνική εικόνα. Με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι που περνούν δίπλα μας και δεν τους προσέχουμε. Δεν θέλω να τους κρίνω. Θέλω να τους καταλάβω. Ο Ρίλκε γράφει κάπου: «Να είσαι υπομονετικός απέναντι σε όλα όσα είναι άλυτα στην καρδιά σου». Οι ήρωές μου δεν είναι ολοκληρωμένοι, ούτε τακτοποιημένοι. Είναι άνθρωποι με ερωτήματα, αντιφάσεις, φόβους και επιθυμίες. Όλοι έχουμε μια δημόσια και μια ιδιωτική εκδοχή του εαυτού μας. Πολλές φορές η δεύτερη είναι η πιο αληθινή. Στο «Σέλφι» προσπάθησα να φωτίσω αυτές τις κρυφές πλευρές: τη μοναξιά, την ανάγκη για αγάπη, την απώλεια, την προσδοκία, την αξιοπρέπεια, αλλά και το χιούμορ που μας βοηθά να αντέχουμε.