Με ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο σηματοδοτείται ο φετινός εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου, στις 2 Απριλίου, μιας ημέρας που καθιερώθηκε το 1967 προς τιμήν του μεγάλου Δανού παραμυθά Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Το 2026, η Κύπρος βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς αυτής γιορτής, αναλαμβάνοντας τη δημιουργία της επίσημης αφίσας και του μηνύματος που ήδη ταξιδεύουν σε 85 χώρες.
Η ανακοίνωση έγινε στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου στο Υφυπουργείο Πολιτισμού, στην παρουσία της Υφυπουργού Πολιτισμού Λίνας Κασσιανίδου και της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Έλενας Περικλέους, οι οποίες ανέδειξαν τη βαθύτερη σημασία της φιλαναγνωσίας ως πολιτιστικού αλλά και κοινωνικού αγαθού.
Η φετινή κυπριακή συμμετοχή ξεχωρίζει για τον καινοτόμο χαρακτήρα της: για πρώτη φορά, το μήνυμα και η εικονογράφηση της διεθνούς αφίσας επιλέχθηκαν από τα ίδια τα παιδιά. Μαθητές από 19 σχολεία συμμετείχαν ενεργά στη διαδικασία, αναδεικνύοντας το μήνυμα της συγγραφέως Έλενας Περικλέους και την εικονογράφηση της Σάντρας Ελευθερίου.
Το σύνθημα «Φυτέψτε ιστορίες και ο κόσμος θα ανθίσει» λειτουργεί ως κεντρικός άξονας του φετινού εορτασμού, μεταφέροντας ένα μήνυμα ελπίδας, δημιουργίας και συλλογικότητας. Όπως σημειώθηκε, η τελευταία φορά που η Κύπρος είχε αναλάβει αντίστοιχη ευθύνη ήταν πριν από 43 χρόνια, γεγονός που καθιστά τη φετινή διάκριση ακόμη πιο σημαντική.
Η φιλαναγνωσία ως πολιτική και πολιτιστική προτεραιότητα
Στον χαιρετισμό της, η Λ. Κασσιανίδου υπογράμμισε ότι η πρωτοβουλία αυτή δεν περιορίζεται σε έναν συμβολικό εορτασμό, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική για την ενίσχυση της πολιτιστικής παιδείας.
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε την έναρξη του Προγράμματος Φιλαναγνωσίας «Φυτέψτε ιστορίες και ο κόσμος θα ανθίσει», το οποίο θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με επτά δημοτικές και κοινοτικές βιβλιοθήκες σε όλη την Κύπρο. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εργαστήρια, αφηγήσεις και συμμετοχικές δράσεις που αξιοποιούν τις βιβλιοθήκες ως ζωντανούς πολιτιστικούς πυρήνες.
Στόχος είναι:
- η ενίσχυση της σχέσης των παιδιών με το βιβλίο
- η ενεργός συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων
- η δημιουργία ενός δικτύου βιβλιοθηκών
- η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας μέσα από βιωματικές εμπειρίες
«Δεν μιλάμε απλώς για βιβλία – μιλάμε για δικαιώματα»
Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η παρέμβαση της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, η οποία ανέδειξε τη φιλαναγνωσία ως θεμελιώδες δικαίωμα. Όπως επισημάνθηκε, πρόκειται για μια ουσιαστική επένδυση στη νέα γενιά, με το βιβλίο να αντιμετωπίζεται όχι ως αντικείμενο, αλλά ως συλλογικό πολιτιστικό αγαθό.
«Δεν μιλάμε απλώς για βιβλία. Μιλάμε για δικαιώματα», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι κάθε παιδί πρέπει να έχει τη δυνατότητα να δει τον εαυτό του μέσα σε μια ιστορία και να ονειρευτεί.
Η ίδια στάθηκε ιδιαίτερα στις ανισότητες που βιώνουν παιδιά σε ευάλωτες συνθήκες, παιδιά που ζουν στη φτώχεια, στον κοινωνικό αποκλεισμό, με αναπηρία ή προσφυγική εμπειρία, υπογραμμίζοντας ότι η πρόσβαση στη φαντασία και στη γνώση δεν μπορεί να αποτελεί προνόμιο.
«Όταν ένα παιδί δεν μπορεί να φανταστεί, δεν μπορεί ούτε να διεκδικήσει» σημείωσε, καλώντας την Πολιτεία και την κοινωνία να διασφαλίσουν καθολική και ισότιμη πρόσβαση στα βιβλία.
Κεντρικό μήνυμα της φετινής εκστρατείας αποτελεί η ανάγκη οι ενήλικες να αναλάβουν ενεργό ρόλο ως «φυτευτές ιστοριών». Πρόκειται για μια μεταφορά που αναδεικνύει τη σημασία της αφήγησης ως εργαλείου καλλιέργειας αξιών όπως η ενσυναίσθηση, η ειρήνη, ο σεβασμός και η αξιοπρέπεια.
Στο ίδιο πνεύμα, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο τραγούδι «Ο Μικρός Κηπουρός», το οποίο συνέθεσε αφιλοκερδώς ο Κύπριος μουσικοσυνθέτης Γιώργος Χατζηπιερής, ενισχύοντας καλλιτεχνικά το μήνυμα της χρονιάς.
Ένα μήνυμα από την Κύπρο προς τον κόσμο
Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου αναδεικνύει τον ρόλο της Κύπρου ως ενεργού φορέα πολιτιστικής δημιουργίας και διεθνούς συνεργασίας. Μέσα από μια διαδικασία που έθεσε τα παιδιά στο επίκεντρο, το μήνυμα «Φυτέψτε ιστορίες και ο κόσμος θα ανθίσει» αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
Περισσότερο από μια εορταστική επέτειος, η 2α Απριλίου λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η φιλαναγνωσία δεν είναι μόνο ζήτημα εκπαίδευσης, αλλά ουσιαστικό δικαίωμα και προϋπόθεση για μια κοινωνία πιο δίκαιη, πιο δημιουργική και πιο ανθρώπινη.
Σε μια εποχή πολλαπλών προκλήσεων, η επένδυση στις ιστορίες -και στα παιδιά που τις διαβάζουν- αποτελεί ίσως την πιο ουσιαστική πράξη καλλιέργειας του μέλλοντος.
