Κουβέντιασα με τον ειδικό ψυχίατρο τον αιφνίδιο θάνατο νεαρού που συνέβη μετά που εισέπνευσε γκάζι αναπτήρα, όπως έκανε καθημερινά τα τελευταία τρία χρόνια. Τον ρώτησα αν οι νεαροί –ανάμεσα τους και ανήλικοι– χρήστες εισπνεόμενων ουσιών, γνωρίζουν τους κινδύνους από τη συνήθειά τους αυτή. «Ναι», μου είπε, «όσοι είναι στη χρήση και την εξάρτηση, παρ’ όλο ότι γνωρίζουν ότι αυτό που κάνουν είναι επικίνδυνο για την υγεία τους, το κάνουν».
Μου εξήγησε ότι αυτές οι εισπνεόμενες ουσίες είναι πτητικοί υδρογονάνθρακες, δηλαδή ενώσεις υδρογόνου και άνθρακα που παράγονται από το πετρέλαιο, το κάρβουνο και τη ζύμωση φυτικών υλών.
Τον ρώτησα γιατί ένας 14χρονος, ένας 16χρονος, ένας 20χρονος, να θέλει να κλείνεται σε ένα δωμάτιο και να εισπνέει υγραέρια, σπρέι, κόλλες και καθαρτικά; Μου είπε ότι «αυτό που θέλει ο νεαρός χρήστης, είναι να νιώθει καλά, να αλλάξει τη διάθεσή του, να ηρεμήσει. Αλλά συχνά παίρνει δόσεις μεγαλύτερες από τις “κανονικές” και έχει άσχημες παρενέργειες».
Ο ψυχίατρος μου περίγραψε κάποιες από αυτές, όπως είναι η διαστρέβλωση της αντίληψης στον χώρο και στον χρόνο, οι πονοκέφαλοι, οι ναυτίες, οι εμετοί, η απώλεια συντονισμού. «Μπορεί», συνέχισε, «κάποιος να πεθάνει και από την πρώτη φορά, γιατί μπορεί να είναι αλλεργικός σε κάποια ουσία ή να έχει αναπνευστικά προβλήματα»…
Και τι γίνεται με τις κοινωνικές μορφές αλλαγής της διάθεσης; Τι γίνεται με τη φιλία, τη σύνδεση με τον άλλο, τη συνεργασία και την επικοινωνία; Τον ρώτησα για τη σημασία τους και μου είπε ότι το πρόβλημα έγκειται σε μεγάλο βαθμό στην απουσία τους στη ζωή των χρηστών. Οπότε αναζητούν τους «εύκολους» τρόπους, όπως είναι ένα χάπι ή μια ουσία…
Εννοούσε, βέβαια, ότι οι ανήλικοι χρήστες δεν έχουν φίλους να μοιραστούν τις σκέψεις και τις αγωνίες τους, γιατί οι φίλοι τους ζουν τη δική τους ψυχική απομόνωση. Προφανώς, δεν έχουν γονείς για να νιώσουν ασφάλεια, γιατί οι γονείς τους απουσιάζουν – ακόμα κι όταν βρίσκονται στο σπίτι.
Και, βέβαια, συζητήσαμε και την… άλλη πλευρά του ζητήματος, που αφορά την πλειονότητα των εφήβων και των νέων. Αυτών που κοινωνικοποιούνται, που νοιάζονται για τον εαυτό τους και τους άλλους, που γυμνάζονται τακτικά. Που δεν υποφέρουν ποτέ από παραισθήσεις, πονοκέφαλους, ναυτίες, εμετούς. Που μπορεί να μην έχουν τίποτε δικό τους, αλλά έχουν γυμνασμένα σώματα και ήρεμες καρδιές. Αυτών που δεν ψάχνουν την ηρεμία στα εισπνεόμενα υγραέρια, στα σπρέι, στις κόλλες, στα καθαρτικά – στη φτηνή ζωή και στον ξαφνικό θάνατο από έμφραγμα του μυοκαρδίου.
