«Εγκληματικά σχέδια κατά του κυπριακού κράτους – ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΣΙΣ». Αυτό ήταν το κύριο πρωτοσέλιδο του Φιλελεύθερου στις 12 Αυγούστου 1973.
Το ρεπορτάζ αποκαλυπτικό: «Ενώ οι πραξικοπηματίαι του Γρίβα κατέστρωναν σχέδια καταλήψεως τής εξουσίας και εγκαθιδρύσεως «επαναστατικής ηγεσίας» (…) τα τουρκικά στρατεύματα ευρίσκονται ήδη εις πλήρη συναγερμόν και είναι έτοιμα να επέμβουν προς κατάληψιν της επαρχίας Κυρηνείας , πράγμα πού θα σημάνη την οριστικήν Διχοτόμησιν τής Κύπρου».
12 Αυγούστου 1973. Ένα χρόνο πριν πραγματοποιηθούν το πραξικόπημα και η εισβολή. Όχι προς κατάληψιν της επαρχίας Κυρηνείας, αλλά προς κατάληψιν σχεδόν της μισής Κύπρου.
Είναι να απορείς σήμερα. Από την απόσταση φυσικά των γεγονότων και την ωριμότητα της ιστορίας: Δεν έβλεπαν όλοι την επερχόμενη τραγωδία; Είναι αδιανόητο. Αφού τα πάντα έδειχναν ότι ήταν αναπόφευκτη. Ήταν ένα ηφαίστειο που κόχλαζε η Κύπρος και ανά πάσα στιγμή θα ερχόταν η έκρηξη. Γι΄ αυτό με πρωτοσέλιδο άρθρο, την ίδια μέρα (12/8/1973) και χαρακτηρίζοντας το σχέδιο τερατώδες, ο Φιλελεύθερος προειδοποιούσε ότι κατάληξη θα ήταν «η οριστική δοχοτόμησις της Κύπρου» η οποία «καθίσταται σαφές ότι ευρίσκεται και εντός των προοπτικών του πραξικοπήματος». Τίτλος του άρθρο, με κεφαλαία γράμματα: ΔΙΧΟΤΟΜΟΙ.
Τι άλλο; Όταν τα βλέπεις σε μια εφημερίδα σήμερα, δεν μπορείς να πιστέψεις πόσο αρρωστημένους εγκέφαλους είχαμε (στην Κύπρο και στην Ελλάδα) και δεν μπορούσαν να διακρίνουν ότι ερχόταν η καταστροφή. Δεν είναι δυνατό να ήταν απλώς άγνοια κινδύνου. Συνειδητή προδοσία ήταν και τίποτε άλλο. Τα μηνύματα έρχονταν επί χρόνια, δεν ήταν μόνο το 1973.
Ιδού: Σε άλλο πρωτοσέλιδο του Φιλελεύθερου, πολλά χρόνια προηγουμένως, στις 5 Αυγούστου του 1966, βρίσκουμε σε κύριο θέμα την ενημέρωση που έκανε στο Συμβούλιο Ασφαλείας της Τουρκίας, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Ιχσάν Σαμπρί Τσαγκλαγιανγκίλ. Ο κύριος τίτλος του Φιλελεύθερου ήταν: «Σιωπηρώς η Τουρκία προετοιμάζει τον πόλεμον». Την επόμενη μέρα, 6/8/1966, το κύριο θέμα ήταν από την ενημέρωση που έκανε ο Τσαγκλαγιανγκίλ στην τουρκική εθνοσυνέλευση. Τίτλος: «Εγκαθιδρύθη ήδη τουρκική χωριστή εξουσία εις Κύπρον».
Η Τουρκία να προετοιμάζει την εισβολή, η ΕΟΚΑ Β να συνεχίζει την άνομη δράση της. Και από την άλλη, να συνεχίζεται αδιάκοπα η άνομη δράση των τουρκοκυπριακών ομάδων ως να ήταν όλα σε μια παράλληλη πορεία που δεν μπορούσε να καταλήξει πουθενά αλλού παρά μόνο στην τραγωδία.
Να βλέπεις, για παράδειγμα, 27 Ιανουαρίου 1967, κύριο τίτλο, «Νέον κλίμα τρομοκρατίας – Ανακόπτονται λεωφορεία προς κράτησιν Ελλήνων υπό των Τούρκων Κοφίνου». Στο ρεπορτάζ περιγράφεται η ένταση και το κλίμα τρομοκρατίας που επιδιώκουν οι Τούρκοι στην περιοχή. «Μετά την σύλληψιν ενός ιερέα προχθές», έγραφε η εφημερίδα, «χθες ανέκοψαν δύο λεωφορεία οι τρομοκράται εις Κοφίνου και συνέλαβαν τους επιβάτας των με πρόθεσιν να τους κρατήσουν. Τούτο όμως απεφεύχθη κατόπιν εντόνου διαβήματος προς τας Αρχάς της Διεθνούς Ειρηνευτικής Δυνάμεως».
Όλα εναντίον μιας χώρας που θα μπορούσε να είναι παράδεισος. Την κάναμε κόλαση. Μέρα με τη μέρα, χρόνο με το χρόνο. Δεν είχαμε μυαλό; Είχαμε. Μα, ο καθένας το χρησιμοποιούσε ως να ήταν σφαίρες. Για να το στρέφει ο ένας εναντίον του άλλου. Οι κοινότητες μεταξύ τους μόνο; Μπα! Κι αυτό. Αλλά και μέσα στις κοινότητες μεταξύ τους. Χρόνια ολόκληρα μάχονταν να φέρουν την κόλαση. Και τα κατάφεραν.
Για να διαβάζουμε σήμερα από την κατάθεσή του τα λόγια του Μιχαήλ Γεωργίτση, αυτόν που όρισε η δικτατορία ως επικεφαλή του πραξικοπήματος, ότι όταν πήρε τη διαταγή ρώτησε, δήθεν, ποια θα ήταν η αντίδραση της Τουρκίας και του απάντησε ο δικτάτορας Ιωαννίδης ότι «υπήρχε κάλυψις». Μάλλον από την Αμερική, λέει…
Ούτε ηλίθιους δεν μπορείς να τους πεις!
