Σημειωματάριο: Βγάζουμε από το κάδρο την Τουρκία, κι αυτό είναι ένα πρόβλημα

Κουβεντιάζοντας πολλές φορές με κυβερνητικούς αξιωματούχους για το Κυπριακό, η συζήτηση πάει συνήθως στο τι κάνει η δική μας πλευρά, τι κάνει η τουρκοκυπριακή, τι μπορεί να προκύψει. Αναλωνόμαστε στο να ψάχνουμε απαντήσεις κοιτάζοντας μόνο προς μία κατεύθυνση, παραβλέποντας την ευρύτερη εικόνα των παραγόντων που καθορίζουν το Κυπριακό.

Αυτό συνέβη και πριν από λίγες μέρες, όταν 5 – 6 δημοσιογράφοι βρεθήκαμε στο Προεδρικό και, όσο περιμέναμε τον Πρόεδρο να επιστρέψει από τη συνάντησή του με τον Τουφάν Έρχιουρμαν, είχαμε την ευκαιρία να κουβεντιάσουμε λίγο με κυβερνητικούς αξιωματούχους για τη Νέα Υόρκη και τις συναντήσεις στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης. Ρωτούσαμε τι θα πράξει εκεί ο Πρόεδρος, τι θα συζητήσει με τον Γενικό Γραμματέα και ποια θα είναι η στάση του Τουρκοκύπριου ηγέτη. Εν ολίγοις, ακολουθούσαμε την πεπατημένη ανάλογων συζητήσεων γύρω από το Κυπριακό: τι θα κάνουμε εμείς, τι κάνουν ή δεν κάνουν οι διπλανοί.

Και κάπου στη μέση της κουβέντας, ένας από τους κυβερνητικούς αξιωματούχους μας διακόπτει για να επισημάνει πως συζητούμε τόση ώρα χωρίς να αναφερθούμε στον βασικότερο παράγοντα από τον οποίο εξαρτώνται οι επόμενες εξελίξεις στο Κυπριακό: τον παράγοντα Τουρκία.

Είχε δίκαιο. Και το σχόλιό του δεν ήταν μια τυχαία ένσταση, ήταν η διαπίστωση ενός ανθρώπου που γνωρίζει τα πράγματα στο Κυπριακό από πρώτο χέρι και βλέπει πόσο συχνά διαφεύγει αυτό από τη δημόσια συζήτηση. Γιατί πολλές φορές συζητούμε, γράφουμε ή σχολιάζουμε τις εξελίξεις στο Κυπριακό περιορίζοντας την εικόνα στις δύο πλευρές του νησιού. Την Τουρκία την βγάζουμε από το κάδρο, ίσως και από κεκτημένη ταχύτητα. Γιατί για δεκαετίες η Τουρκία είχε καταφέρει εντέχνως να τοποθετήσει τον εαυτό της έξω από το κάδρο του Κυπριακού, να μη φαίνεται η ίδια, φροντίζοντας ταυτόχρονα να ελέγχει όσα συνέβαιναν εντός του κάδρου.

Αλλά υπήρξαν και πολλοί άλλοι παράγοντες που φρόντισαν να εμπεδώσουν πως πρώτα και κύρια το Κυπριακό είναι δικοινοτικό πρόβλημα. Εντέχνως η Τουρκία έπεισε το διεθνή παράγοντα, αλλά και την πλειοψηφία εντός της νήσου, πως το ζήτημα είναι υπόθεση των δύο κοινοτήτων και ότι μέσω του δικοινοτικού διαλόγου μπορεί να λυθεί το πρόβλημα.

Δημιουργώντας αυτό το παραπέτασμα καπνού, η Τουρκία μπορούσε να δουλεύει ανενόχλητη στο παρασκήνιο, προωθώντας τις δικές της πολιτικές και επιδιώξεις στο Κυπριακό.

Έτσι καταλήξαμε, συζητώντας για το Κυπριακό, στο σημείο να «δερνόμαστε» μεταξύ μας για το αν πρέπει να κάνει χειρονομίες η ελληνοκυπριακή πλευρά, να φταίει ο εκάστοτε Ελληνοκύπριος ηγέτης, να αθωώνεται η τουρκοκυπριακή πλευρά λόγω των δυσκολιών που της δημιουργεί η Τουρκία, ενώ η ίδια η Τουρκία παραμένει εκτός κάδρου.

Σήμερα προσφέρουμε άλλοθι στην τουρκοκυπριακή ηγεσία και πλήρη απαλλαγή ευθύνης στην Τουρκία, ενώ φορτώνουμε εκ των έσω όλη την ευθύνη για τη μη λύση του Κυπριακού. Σήμερα στον Νίκο Χριστοδουλίδη και χθες στον Νίκο Αναστασιάδη.

Και όταν κάποιος τολμήσει να τους πει για τον Τουφάν Έρχιουρμαν και τις ευθύνες του, αλλά και για το τουρκικό παιχνίδι στο Κυπριακό, τότε στοιχίζονται πολλοί και αρχίζουν τις επιθέσεις. Ακούς αμέσως το γνωστό «άρα είσαι εναντίον της λύσης» ή «είσαι απορριπτικός», σαν να είναι προδοσία η καταγραφή μιας πραγματικότητας. Βάζουν ταμπέλες και μοιράζουν κατηγορητήρια σε όσους επισημαίνουν τις ευθύνες της άλλης πλευράς.

Αν όμως έστω μια φορά αναγκάζαμε τη συζήτηση να ξεκινά από την Άγκυρα και όχι από τη Λευκωσία, ίσως το τοπίο των ευθυνών να έμοιαζε πολύ διαφορετικό. Και νομίζουν ότι με αυτό τον τρόπο θα βοηθήσουν στο Κυπριακό, αλλά τη μόνη που βοηθούν είναι την Τουρκία…