Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Η νίκη της Φοιτητικής Λίστας (Studentska lista – Studenti pobeđuju) στις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου 2026 δεν μπορεί να ερμηνευθεί με όρους ψυχροπολεμικούς. Η επικράτησή της, με ποσοστό περίπου 52,7%, έναντι του 39,2% της παράταξης του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, σηματοδοτεί μια ιστορική πολιτική ανατροπή. Για πρώτη φορά, έπειτα από δεκατέσσερα χρόνια κυριαρχίας του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος, ένα κίνημα που γεννήθηκε μέσα από τις κοινωνικές διεκδικήσεις κατακτά την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Η σημερινή Σερβία, ωστόσο, δεν μπορεί να κατανοηθεί έξω από το τραυματικό της παρελθόν. Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, οι εθνικισμοί, οι πόλεμοι της δεκαετίας του 1990, η τραγωδία της Σρεμπρένιτσα και οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ το 1999 άφησαν βαθιά σημάδια στην κοινωνία. Ακολούθησαν η διεθνής απομόνωση, οι πολιτικές απογοητεύσεις και η δύσκολη μετάβαση σε μια οικονομία που δεν πρόσφερε σε όλους τις υποσχέσεις της. Η πτώση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς το 2000 δημιούργησε προσδοκίες δημοκρατικής αναγέννησης, χωρίς όμως να εξασφαλίσει την οριστική απομάκρυνση από τις πελατειακές σχέσεις και τη συγκέντρωση της εξουσίας.
Αυτή την ιστορική εκκρεμότητα έφερε ξανά στο προσκήνιο η τραγωδία του Νόβι Σαντ, την 1η Νοεμβρίου 2024, όταν η κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό κόστισε τη ζωή σε δεκαέξι ανθρώπους. Η οργή για τις ευθύνες και τη διαφθορά μετατράπηκε σε ένα πρωτοφανές φοιτητικό κίνημα, που διέσχισε τη χώρα και ένωσε ανθρώπους πέρα από τις παραδοσιακές κομματικές ταυτότητες.
Η δύναμή του δεν βρισκόταν μόνο στο πλήθος, αλλά και στη μορφή του. Στις συνελεύσεις, στις σιωπηλές διαμαρτυρίες, στις πορείες εκατοντάδων χιλιομέτρων, στην επιμονή στη μη βία και στην αλληλεγγύη των τοπικών κοινωνιών. Η συλλογική διεκδίκηση έγινε καθημερινή πρακτική δημοκρατίας, όχι απλώς σύνθημα.
Ίσως εδώ βρίσκεται και η βαθύτερη πολιτική σημασία της νίκης. Σε μια Ευρώπη όπου η απογοήτευση συχνά τρέφει τον κυνισμό και τον αυταρχισμό, οι νέοι της Σερβίας απέδειξαν ότι η πολιτική μπορεί να ξαναγίνει υπόθεση των πολιτών. Το «Vostani Serbije» ή «Σήκω, Σερβία», το ιστορικό τραγούδι της εξέγερσης κατά της οθωμανικής κυριαρχίας, αποκτά έτσι μια νέα σημασία: όχι ως κάλεσμα εθνικής περιχαράκωσης, αλλά ως διεκδίκηση αξιοπρέπειας και αυτοδιάθεσης.
Η αλλαγή κυβέρνησης, βέβαια, δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αλλαγή συστήματος. Η διαφθορά, η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και η ευρωπαϊκή πορεία της χώρας παραμένουν κρίσιμες δοκιμασίες. Ούτε η σχέση με τη Ρωσία ούτε τα σύνθετα ζητήματα των Βαλκανίων θα λυθούν από τη μια μέρα στην άλλη, παρόλο που η κεντρική ιδέα της «Φοιτητικής Λίστας» είναι πέρα από ξεκάθαρη, προσηλωμένη στις ευρωπαϊκές αξίες και στην ανεξαρτησία της χώρας.
Όμως η Σερβία άνοιξε έναν δρόμο που αξίζει να παρακολουθήσουμε. Όχι επειδή προσφέρει έτοιμες συνταγές για άλλες χώρες, αλλά επειδή υπενθυμίζει ότι ακόμη και σε κοινωνίες σημαδεμένες από την ιστορία, η συλλογική δράση μπορεί να ανατρέψει την πολιτική μοιρολατρία. Και ίσως, πράγματι, να ήρθε η στιγμή τα όνειρα μιας ολόκληρης γενιάς να πάρουν την εκδίκησή τους, όχι απέναντι σε έναν λαό ή σε μια ιδεολογία, αλλά απέναντι στην πεποίθηση ότι τίποτα δεν αλλάζει.
