Στις 21/11/22, το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Ενέργειας, σε πολυσέλιδη απάντηση του στον υποψήφιο Πρόεδρο της Δημοκρατίας Ανδρέα Μαυρογιάννη, επέλεξε αντιδεοντολογικά και με λανθασμένη μάλιστα αναφορά να συμπεριλάβει το όνομα μου στην ανακοίνωση του. 

Η συγκεκριμένη αναφορά, που αφορά την περίοδο που υπηρέτησα τη Δημοκρατία από το τιμητικό αξίωμα του προέδρου της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ), λέει επί λέξει:

«Είναι τουλάχιστον οξύμωρο να μιλά ο υποψήφιος Πρόεδρος του ΑΚΕΛ για την τιμή ηλεκτρισμού, την αποζημίωση των παραγωγών ΑΠΕ και τα υπερκέρδη που διενεργούν, όταν η τελική ρυθμιστική απόφαση για το μοντέλο αγοράς ηλεκτρισμού στην Κύπρο πάρθηκε τον Μάιο του 2015, από τον τότε πρόεδρο της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) κ. Γ. Σιαμμά, ο οποίος είναι σύμβουλος σε θέματα ενέργειας του κ. Μαυρογιάννη».

Πέραν της αντιδεοντολογικής και άκομψης κατά τη γνώμη μου ονομαστικής αναφοράς, υπάρχουν και σημαντικά λάθη, τα οποία δεν θα ήθελα να πιστεύω πως έγιναν εσκεμμένα, αλλά μάλλον οφείλονται σε άγνοια προνοιών της νομοθεσίας περί ρύθμισης της αγοράς ηλεκτρισμού αλλά και των πραγματικών γεγονότων.

Πιο συγκεκριμένα εντοπίζω τα εξής:

Α) Η ΡΑΕΚ είναι ανεξάρτητη αρχή με αρμοδιότητες, εξουσίες και καθήκοντα που καθορίζονται από τον νόμο και αποτελείται από τρία μέλη, τον Πρόεδρο, τον Αντιπρόεδρο και το Μέλος, που διορίζονται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Οι ρυθμιστικές αποφάσεις λαμβάνονται από την τριμελή Αρχή και όχι από κάποιο μέλος της ξεχωριστά, όπως λανθασμένα αναφέρει η ανακοίνωση.

Β) Η υιοθέτηση του Μοντέλου Αγοράς (Target Model) της ΕΕ δεν έγινε το 2015 επειδή ήλθε κάποια επιφοίτηση στον πρόεδρο ή τα μέλη της ΡΑΕΚ. Ήταν υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, λόγω της λήξης των παρεκκλίσεων για το άνοιγμα της αγοράς μέχρι το 2014. Η ρυθμιστική απόφαση λήφθηκε ομόφωνα, όπως και όλες οι αποφάσεις στη διάρκεια της θητείας μου, αφού προηγήθηκε μελέτη με την στήριξη και εποπτεία της ΕΕ, που διέθεσε και λειτουργό που εργαζόταν στα γραφεία της ΡΑΕΚ. Πριν την έκδοση της τελικής ρυθμιστικής απόφασης, προηγήθηκε εκτενής δημόσια διαβούλευση επί του προσχεδίου της απόφασης, στην οποία έλαβαν μέρος όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, συμπεριλαμβανομένου του υπουργείου. Σημειώνεται πως στην τελική παρουσίαση, από τη σύμβουλο της ΡΑΕΚ, του μοντέλου αγοράς το τέλος του 2014, παρών ήταν και ο υπουργός Ενέργειας της Δημοκρατίας, μαζί με ανώτερα στελέχη του υπουργείου.

Γ) Παρά την παρέλευση επτά ετών από την υιοθέτηση του Μοντέλου Αγοράς, αυτό δεν έχει λειτουργήσει ακόμα. Επομένως, δεν μπορεί το υπουργείο να αποδίδει τα υπερκέρδη εταιρειών ΑΠΕ σε ένα μοντέλο αγοράς που ακόμα δεν λειτουργεί. Τα υπερκέρδη πραγματοποιούνται μέσα από Σχέδια ΑΠΕ του υπουργείου, καθώς και μεταβατικές ρυθμίσεις που υιοθετήθηκαν μετά το 2015 και οφείλονται, όπως όλοι γνωρίζουμε, στις παράλογα ψηλές τιμές συμβατικών καυσίμων, που καθορίζουν τις τιμές ηλεκτρισμού τόσο στην Κύπρο όσο και στην ΕΕ. Είναι επομένως απορίας άξιον, γιατί το υπουργείο επιχείρησε να κάνει τη συγκεκριμένη σύνδεση.

Δ) Πέραν των πιο πάνω σχολίων για την αντιδεοντολογική ονομαστική αναφορά, το τελευταίο σημείο που επιθυμώ να σχολιάσω είναι η θέση του υπουργείου για τους μειοδοτικούς διαγωνισμούς, που λέει: «… οι μειοδοτικοί διαγωνισμοί από το 2014 και έπειτα διενεργούνται στη βάση των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις. Σε αυτή την περίπτωση, οι ενισχύσεις χορηγούνται ως προσαύξηση, επιπλέον της αγοραίας τιμής με την οποία οι παραγωγοί πωλούν την ηλεκτρική ενέργεια απευθείας στην αγορά». Έχω απαντήσει ξανά δημόσια στη θέση αυτή, με άρθρο μου που δημοσιεύτηκε στον Τύπο, όπου κάποιος μπορεί να βρεί αναλυτικά γιατί δεν συμφωνώ με τη θέση του υπουργείου (https://www.philenews.com/f-me-apopsi/paremvaseis-ston-f/article/1530619).

Αναφέρω μόνο την απόφαση της έγκρισης που έδωσε η ίδια η ΕΕ το 2016 στην Ελλάδα, για το προταθέν σχέδιο μειοδοτικών διαγωνισμών που διεξάγονται από τη ΡΑΕ, και είχαν και εξαιρετικά αποτελέσματα 4-6 σεντ/KWh, που δεν συνάδει με την πιο πάνω θέση του Υπουργείου.

 https://ec.europa.eu/competition/state_aid/cases/265395/265395_1876241_194_2.pdf

«(31) Generators will earn money from selling their electricity on the market, but when the reference market price is below the reference value, generators will also receive a premium to cover the difference. The contracts for the payment of the feed-in premium will be two-way contracts for difference so that in the case the reference market price is above the reference value for a specific month/ technology, the relevant generators will repay the difference to the RES Special Account.»

Δηλαδή: Οι Παραγωγοί θα εισπράττουν χρήματα από τη συμμετοχή τους στην Αγορά. Όταν η τιμή της αγοράς είναι χαμηλότερη από την τιμή αναφοράς του Διαγωνισμού, τότε ο παραγωγός θα λαμβάνει premium για να καλυφθεί η διαφορά. Αν η τιμή αγοράς είναι ψηλότερη από την τιμή αναφοράς του Διαγωνισμού, τότε ο Παραγωγός θα επιστρέφει τη διαφορά στον λογαριασμό του αντίστοιχου Ταμείου ΑΠΕ. Με απλά λόγια, ο Παραγωγός διασφαλίζει μόνο την τιμή αναφοράς, με την οποία κέρδισε τον διαγωνισμό. Για την Κύπρο, η τιμή αγοράς που εφαρμόζεται τώρα, τόσο για τον μειοδοτικό διαγωνισμό του 2012, όσο και για τα διάφορα καθεστώτα στήριξης, είναι το κόστος της ΑΗΚ.

Τελειώνοντας, σημειώνω πως ως τεχνοκράτης του τομέα Ενέργειας, με εμπειρία πέραν των σαράντα ετών, πάντοτε εξέφραζα ευθαρσώς, χωρίς φόβο και πάθος τις απόψεις μου και αυτό θα συνεχίσω να πράττω. Αυτό έτυχε αναγνώρισης από διαδοχικές Κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης της παρούσας διακυβέρνησης, η οποία μετά την αποχώρηση μου από τη θέση του προέδρου της ΡΑΕΚ, με τίμησε με την ενεργό στήριξη της το τέλος του 2015, στις εκλογικές διαδικασίες για ανάδειξη ΔΣ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνεργασίας Ρυθμιστών Ενέργειας – ACER. Ως αποτέλεσμα, η Δημοκρατία κατάφερε να εκλέξει η Κύπρος μέλος στο ΔΣ του ACER για περίοδο 4 ετών, 2016-2019.

* Τέως πρόεδρος της ΡΑΕΚ