Το ότι υστερούμε σε πολλά θέματα σε αυτό τον τόπο είναι γεγονός. Οι ερασιτεχνικοί χειρισμοί από κρατικούς αξιωματούχους, χωρίς σχεδιασμό και στρατηγική, είναι επίσης γεγονός, τα αποτελέσματα των οποίων τα έχουμε βιώσει από την ίδρυση αυτού του κράτους. Καθόλου τυχαίο δεν είναι μάλιστα το γεγονός ότι τελούμε ακόμη υπό κατοχή. Και ενώ διάγουμε μια περίοδο, όπου έχει καταστεί αδήριτη ανάγκη η αξιοποίηση αξιόπιστων σοβαρών προτάσεων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι πολυποίκιλες προκλήσεις, η χώρα υστερεί στην παρουσία δεξαμενών σκέψης (think tanks), που μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στον δημόσιο διάλογο και να παρουσιάσουν αξιόπιστες προτάσεις πολιτικής. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει κάποια βήματα από ακαδημαϊκούς, αλλά δεν είναι αρκετά….
Πρέπει κατ’ αρχάς, να γίνει κατανοητό ότι οι προκλήσεις έχουν αυξηθεί σημαντικά από τα τέλη του προηγούμενου αιώνα μέχρι σήμερα, λόγω των εξελίξεων που περιλαμβάνουν την παύση του κρατικού μονοπωλίου επί της πληροφόρησης, την τεχνολογική επανάσταση, την ολοένα και πιο μεγάλη περιπλοκότητα των προβλημάτων της πολιτικής, αλλά και τη μείωση της εμπιστοσύνης των πολιτών έναντι των κυβερνήσεων. Σε ένα τέτοιο σκηνικό, οι δεξαμενές σκέψεις, μπορούν να ανταποκριθούν στην ανάγκη για γρήγορη και έγκυρη ανάλυση των τεκταινόμενων. Συχνά, μάλιστα, λειτουργούν ως γέφυρα μεταξύ του ακαδημαϊκού και του πολιτικού κόσμου, όπως επίσης και μεταξύ των κρατών και της κοινωνίας των πολιτών, αφού αποστολή τους είναι να μεταφέρουν τα πορίσματα της πρωτογενούς και της εφαρμοσμένης έρευνας, με τρόπο αξιόπιστο και κατανοητό στους πολιτικούς και τους πολίτες.
Τα think tanks αποτελούν αναμφίβολα φορείς αλλαγής και βελτίωσης στην πολιτική, οικονομική αλλά και κοινωνική ζωή ενός κράτους και ως τέτοια πρέπει να θεωρούνται ως αναγκαία συστατικά στοιχεία μίας σύγχρονης και υγιούς κοινωνίας. Έχουν μεγάλες δυνατότητες να συνεισφέρουν στην πρόοδο και την ευημερία μίας χώρας, αφού ως φορείς της κοινωνίας των πολιτών, που ενεργούν ενδιάμεσα από τους πολίτες, τους πολιτικούς και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, από τη μια βρίσκονται μακριά από τα κέντρα λήψης αποφάσεων, ώστε να μην πιστώνονται το πολιτικό κόστος της εφαρμοσμένης πολιτικής και από την άλλη εμπλέκονται με πιο άμεσο τρόπο στον πολιτικό διάλογο από την ακαδημαϊκή κοινότητα. Αποτελούν ακόμη ένα μέσο απασχόλησης και αξιοποίησης επιστημόνων, οι οποίοι έχουν γνώσεις και ικανότητες στον τομέα της έρευνας και αναγκάζονται είτε να απασχοληθούν σε άλλο τομέα, είτε αναγκαστικά να μεταναστεύσουν.
Η απουσία, μάλιστα, επιστημονικού διαλόγου, η έλλειψη έγκυρης επιστημονικής πληροφόρησης και η ανάγκη του κόσμου να ενημερωθεί για σημαντικά ζητήματα, μακριά από το επίσημο κρατικό αφήγημα, που συχνά υιοθετείται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, πολλές φορές σπρώχνει τον κόσμο σε θεωρίες συνωμοσίας. Έχει εδραιωθεί ακόμη η αντίληψη ότι είναι αποδεκτό ο καθένας να μεταφέρει τις θεωρίες του και σε άλλα άτομα, μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και όχι μόνο, χωρίς να έχει κανένα ενδοιασμό. Και αυτό το βλέπουμε πολύ συχνά να λαμβάνει χώρα γύρω από σημαντικά διεθνή ζητήματα. Είναι απίστευτο αυτό, που συμβαίνει, αλλά αποτελεί πραγματικότητα. Κάθε φορά που προκύπτει στον ρουν της σύγχρονης ιστορίας ένα συμβάν που σχετίζεται με τις διεθνείς εξελίξεις, όλοι έχουν γνώμη και συχνά ειδική θεωρία για τα τεκταινόμενα. Όσο, λοιπόν, ο «Κωστής που τα κάζια» θα συνεχίσει να αναλύει με σιγουριά το Ουκρανικό ζήτημα, ένας ακόμη άνεργος πτυχιούχος Διεθνών Σχέσεων θα σκίζει τα πτυχία του!
