Με την ευκαιρία των τριών χρόνων του Γενικού Συστήματος Υγείας, θα ήθελα να καταθέσω τις προσωπικές μου απόψεις και τα συμπεράσματα μου από τη μέχρι τώρα πορεία του ΓΕΣΥ, μέσα από τα μάτια ενός προσωπικού γιατρού των ενηλίκων.
Αναμφισβήτητα, η υιοθέτηση ενός συστήματος υγείας, όπως το ΓΕΣΥ, θεωρείται ένα μεγάλο επίτευγμα για τους πολίτες. Ο Κύπριος πολίτης διαθέτει πλέον τον προσωπικό του γιατρό, έχει πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες υγείας, καθώς και σε εργαστηριακό και παρακλινικό έλεγχο, μπορεί να επισκεφθεί έναν ειδικό γιατρό για περαιτέρω ιατρική καθοδήγηση και δικαιούται να υποβληθεί σε εξειδικευμένες θεραπείες και χειρουργικές επεμβάσεις με ελάχιστο κόστος.
Παρόλα τα προβλήματα που έχουν παρουσιαστεί κατά την εφαρμογή του ΓΕΣΥ, αυτό παραμένει μια σημαντική κατάκτηση για τους δικαιούχους, αφού απαλλάσσονται από ένα μεγάλο κονδύλι που θα απαιτείτο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων υγείας τους, τα φάρμακα τους και για εξειδικευμένες θεραπείες. Επιπλέον, η πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη είναι μέσω του ΓΕΣΥ πιο προσιτή, αφού ο δικαιούχος απαλλάσσεται από ένα χρηματικό ποσό το οποίο, εκτός ΓΕΣΥ, θα επωμιζόταν ο ίδιος, γεγονός που αναβαθμίζει την ποιότητα ζωής των πολιτών.
Θα ήθελα να εστιάσω στον ρόλο του προσωπικού γιατρού, που είναι ο στυλοβάτης του ΓΕΣΥ. Ο προσωπικός γιατρός είναι υπεύθυνος για την πορεία της υγείας του κάθε δικαιούχου. Αυτός οφείλει να γνωρίζει τον κάθε δικαιούχο ξεχωριστά, την οικογενειακή του κατάσταση, την ψυχοσύνθεσή του, την προσωπικότητά του, τον ψυχισμό του, κ.λπ, στοιχεία σημαντικά για να μπορέσει να προσφέρει την ορθή θεραπεία και καθοδήγηση. Ο προσωπικός γιατρός είναι συνεργάτης του κάθε ασθενούς, για την καλύτερη σωματική και ψυχική του υγεία. Ο δικαιούχος έχει την ευκαιρία να επιλέξει όποιον προσωπικό γιατρό επιθυμεί και οφείλει να τον εμπιστευθεί, οικοδομώντας μια μακροχρόνια σχέση προς όφελος και των δύο. Αυτό θα επιτρέψει από τη μία πλευρά στον προσωπικό γιατρό να προσφέρει υψηλών προδιαγραφών ιατρικές υπηρεσίες και στον δικαιούχο, από την άλλη, να απολαμβάνει τα οφέλη των υπηρεσιών αυτών.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι προσωπικοί γιατροί, κατά τη γνώμη μου, στην παρούσα φάση του ΓΕΣΥ, είναι η διαχείριση των παραπεμπτικών προς τους ειδικούς γιατρούς. Το θέμα αυτό έχει δυο διαστάσεις. Από την πλευρά του δικαιούχου, το θέμα είναι η έλλειψη κουλτούρας, που δεν του επιτρέπει ν’ αντιληφθεί τη σημασία του ρόλου που έχει ο προσωπικός γιατρός, από τον οποίο έχει την απαίτηση να του εκδίδει διαρκώς παραπεμπτικά, πολλές φορές αχρείαστα. Από την έναρξη του ΓΕΣΥ, οι προσωπικοί γιατροί δέχονται έναν βομβαρδισμό απαιτήσεων για παραπεμπτικά, συνεχή τηλεφωνήματα και μηνύματα, στα οποία οφείλουν μεν να ανταποκριθούν και ταυτόχρονα να ανταπεξέλθουν στο ιατρικό τους λειτούργημα. Οι απαιτήσεις αυτές είναι πολλές φορές παράλογες από την πλευρά του ασθενούς, ο οποίος θεωρεί πως έχει το δικαίωμα να επιβάλλει στον προσωπικό γιατρό το είδος των εξετάσεων στο οποίο πιστεύει ο ίδιος πως πρέπει να υποβληθεί και πολλές φορές να απαιτεί παραπεμπτικό τηλεφωνικώς, χωρίς να επισκεφτεί τον προσωπικό του γιατρό για εξέταση. Ο προσωπικός γιατρός, από την πλευρά του, βρίσκεται αντιμέτωπος με μία «απειλητική», αν μου επιτραπεί ο όρος, κατάσταση, πως ο ασθενής θα διαγραφεί εάν δεν ενδώσει ο γιατρός στις απαιτήσεις του.
Η προσωπική μου άποψη είναι πως οι προσωπικοί γιατροί οφείλουν να κατέχουν την απαραίτητη κατάρτιση, ούτως ώστε να είναι σε θέση να διαχειρίζονται θέματα που άπτονται της αντιμετώπισης των απαιτήσεων των ασθενών, όπως αναφέρθηκαν πιο πάνω. Σίγουρα η διαχείριση ενός ιατρείου εξαρτάται από την προσωπικότητα, την ιδιοσυγκρασία και τον χαρακτήρα ενός γιατρού. Ο μετά ΓΕΣΥ εποχής γιατρός οφείλει πλέον, πέραν της ιατρικής του κατάρτισης, να συμπεριλάβει στις αρμοδιότητές του δεξιότητες διαχείρισης των ασθενών και να γνωρίζει πώς θα τους πείσει και να τους εξηγήσει αν πρέπει ή όχι να πάνε στον ειδικό γιατρό, να τους προτείνει μια θεραπεία και αυτοί να τον εμπιστευθούν, να χρησιμοποιεί παραδείγματα και επιχειρήματα για να τους κερδίσει.
Το ΓΕΣΥ είναι μια νέα πραγματικότητα για όλους. Πρέπει όλοι μαζί (γιατροί, δικαιούχοι, ΟΑΥ) να συνεργαστούν με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο, ώστε να διαφυλάξουμε το κύρος και την ικανότητα των προσωπικών γιατρών, να διαμορφώσουμε μία νέα κουλτούρα, όπου προσωπικός γιατρός και δικαιούχος θα συνεργάζονται αρμονικά για να προσφέρουν και να λαμβάνουν έκαστος ποιοτικές ιατρικές υπηρεσίες, ενώ ταυτόχρονα θα υπάρχει η απαραίτητη στήριξη των δυο αυτών ομάδων (γιατρών και ασθενών) από τον ΟΑΥ.
* Ειδικός Παθολόγος, προσωπικός ιατρός ενηλίκων
