Η νέα φάση της ρωσικής στρατηγικής στην Ουκρανία ξεκίνησε μετά από επιθέσεις του Κιέβου που η Μόσχα χαρακτηρίζει «τρομοκρατικές». Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ ενημέρωσε τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο ότι η Ρωσία προτίθεται να πραγματοποιήσει συστηματικά και επαναλαμβανόμενα πλήγματα εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων, κέντρων διοίκησης και άλλων στρατηγικών στόχων στο Κίεβο και στην ευρύτερη περιοχή του.
Η ανακοίνωση αυτή ακολούθησε την επίθεση στο Σταρομπέλσκ, την οποία η Ρωσία θεωρεί ουκρανική πρόκληση και την προηγούμενη ρωσική προειδοποίηση ότι οποιαδήποτε ουκρανική ενέργεια κατά της παρέλασης της Ημέρας της Νίκης στη Μόσχα στις 9 Μαΐου θα προκαλούσε μαζικά αντίποινα καθώς και τη χρήση των υπερηχητικών πυραύλων Oreshnik ως πρώτο στάδιο αυτών των αντιποίνων.
Η Ρωσία ειναι αποφασισμένη και εντείνει τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις εναντίον της Ουκρανίας και ιδιαίτερα κατά του Κιέβου κάτι που αναμένεται να συνεχιστεί μέσα στο καλοκαίρι.
Τα πιθανά σενάρια για το καλοκαίρι που ήδη διανύουμε.
Πρώτο σενάριο: Επιτυχία της ρωσικής πίεσης
Οι συνεχείς επιθέσεις εξαναγκάζουν την Ουκρανία σε υποχώρηση και επιτυγχάνεται συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Δεύτερο σενάριο: Συνέχιση του πολέμου
Η Ουκρανία δεν υποχωρεί και η Ρωσία συνεχίζει τις επιχειρήσεις παρά τις οικονομικές και πολιτικές δυσκολίες.
Τρίτο σενάριο: Πάγωμα της σύγκρουσης
Η πιο ρεαλιστική -σύμφωνα με αναλυτές διεθνούς κύρους-εκδοχή είναι ένα προσωρινό πάγωμα των συγκρούσεων μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού και σε αυτή την περίπτωση ισως η Μόσχα παρουσιάσει το αποτέλεσμα ως νίκη.
Οι τρεις πολιτικοί παράγοντες που επηρεάζουν τον Πούτιν
1. Οι αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές
Μία πιθανή ανάγνωση της ρωσικής στρατηγικής είναι ότι η ρωσική ηγεσία θεωρεί οτι σε πιθανή ήττα των Ρεπουμπλικανών στις αμερικανικές ενδιάμεσες του Νοεμβρίου θα καταστεί πολύ δυσκολότερη οποιαδήποτε αμερικανορωσική συμφωνία καθώς και η άρση ή χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας η οποία θα συναντήσει εμπόδια στο Κογκρέσο.
Οι δυνατότητες προσέγγισης μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον θα περιοριστούν έως και το 2029.
Αυτό δημιουργεί πίεση στον Πούτιν να επιδιώξει αποτελέσματα πριν κλείσει αυτό το πολιτικό «παράθυρο ευκαιρίας».
2. Οι βουλευτικές εκλογές στη Ρωσία
Τον Σεπτέμβριο του 2026 διεξάγονται εκλογές για τη ρωσική Δούμα.
Η κατάσταση είναι πιο δύσκολη για το κυβερνών κόμμα Ενιαία Ρωσία απ’ ό,τι το 2021, επειδή η οικονομία βρίσκεται σε ύφεση, οι συνέπειες του πολέμου είναι πλεον αισθητές και η εσωτερική ασφάλεια έχει επιβαρυνθεί.
Να σημειωθεί ότι το 2021 η Ενιαία Ρωσία είχε συγκεντρώσει 49,82% των ψήφων, κάτι που πλέον θεωρείται δύσκολο να επαναληφθεί, χωρίς μια σαφή επιτυχία στην Ουκρανία.
Εάν η κοινωνία δεν πεισθεί ότι ο πόλεμος οδεύει προς νικηφόρα κατάληξη, ενδέχεται να αυξηθούν οι ψήφοι διαμαρτυρίας υπέρ των κομμουνιστών ή των εθνικιστών.
Οι σχέσεις με την Κίνα
Ο τρίτος παράγοντας αφορά τις επαφές του Πούτιν με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ.
Ο Πούτιν φέρεται να πρότεινε μια στενότερη στρατηγική συμμαχία Ρωσίας-Κίνας απέναντι στη Δύση.
Η Ρωσία επιθυμεί μεγαλύτερη κινεζική οικονομική και τεχνολογική στήριξη όμως δεν φαίνεται να υπάρχουν ενδείξεις ότι το Πεκίνο αποδέχθηκε πλήρως αυτή την πρόταση.
Η Κίνα εξακολουθεί να ακολουθεί προσεκτική πολιτική, αποφεύγοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε άμεση σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αν η Κίνα δεν προσφέρει ισχυρότερη υποστήριξη, η Ρωσία ενδέχεται να δυσκολευτεί να συνεχίσει τον πόλεμο για πολλά ακόμη χρόνια χωρίς σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις.
Αντιθέτως η λήξη του πολέμου θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες οικονομικές συμφωνίες μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών όπως συνεργασία στην εκμετάλλευση φυσικών πόρων, ενεργειακές συμφωνίες καθώς επίσης και πιθανές ρυθμίσεις γύρω από τον αγωγό Nord Stream.
Ευρύτερη αναδιάταξη των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών σημαίνει επίσης ότι τόσο ο Πούτιν όσο και ο Τραμπ θα μπορούσαν να παρουσιάσουν τέτοιες συμφωνίες ως πολιτικές επιτυχίες στο εσωτερικό των χωρών τους.
Η Ρωσία δεν κλιμακώνει επειδή πιστεύει ότι μπορεί να πετύχει μια ολοκληρωτική στρατιωτική νίκη μέσα σε λίγους μήνες. Το κάνει ακριβώς επειδή θέλει να εισέλθει σε πιθανές διαπραγματεύσεις από θέση ισχύος. Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ επιθυμούν να αποφύγουν μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη αντιπαράθεση Ρωσίας–ΝΑΤΟ.
Η Μόσχα ακριβώς ελπίζει ότι η καταστροφή στρατηγικών υποδομών και η διαρκής πίεση θα αναγκάσουν τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να αποδεχθεί μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που θα περιλαμβάνει ουκρανική αποχώρηση από περιοχές του Ντονμπάς.
Η ύπαρξης παρασκηνιακής συνεννόησης μεταξύ του Πούτιν και του Ντόναλντ Τραμπ είναι ένα βασιμο υποθετικό σενάριο και οι ρωσικές επιθέσεις θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως μοχλός πίεσης, ώστε η αμερικανική κυβέρνηση να περιορίσει ή ακόμη και να διακόψει τις στρατιωτικές προμήθειες που φθάνουν στην Ουκρανία μέσω του ΝΑΤΟ.
Σε επίπεδο μακροπρόθεσμου στρατηγικού σχεδιασμού, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η Ρωσία, μετά το τέλος ή το πάγωμα του πολέμου στην Ουκρανία να αναπροσανατολίσει τη στρατηγική της. Δηλαδή οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να πάψουν να παρουσιάζονται ως ο βασικός αντίπαλος της Μόσχας, ενώ μεγαλύτερη έμφαση θα δοθεί στη Γερμανία και στην Τουρκία. Η Ρωσία θα επιχειρήσει να ενισχύσει τα σύνορά της με το ΝΑΤΟ, να αυξήσει την παρουσία της στον Νότιο Καύκασο όπως και να αντιμετωπίσει την τουρκική επιρροή στην Κεντρική Ασία. Στο πλαίσιο αυτό…. και το θεωρητικό ενδεχόμενο ρωσικής επέμβασης κατά του Αζερμπαϊτζάν, προκειμένου να διακοπούν δίκτυα μεταφορών και στρατιωτικού εφοδιασμού που συνδέουν την Τουρκία με τις τουρκόφωνες δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας.
Τα παραπάνω δεν συνιστούν πρόβλεψη εξελίξεων αλλά ανάλυση πιθανών στρατηγικών κατευθύνσεων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις με την πραγματική κατεύθυνση των εξελίξεων να γίνεται σαφής στα τέλη Ιουνίου ή στις αρχές Ιουλίου.
