Το έκτακτο συνέδριο της ΕΔΕΚ θα έπρεπε να αποτελέσει την αρχή μιας νέας πορείας. Αντί γι’ αυτό, η πρώτη εικόνα που έφτασε στην κοινωνία ήταν εκείνη της εσωστρέφειας. Και αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό μήνυμα της ημέρας.
Η ΕΔΕΚ συγκάλεσε έκτακτο συνέδριο για να αποδείξει ότι άκουσε το μήνυμα της κάλπης.
Δυστυχώς, η πρώτη εικόνα που έφτασε στην κοινωνία δεν ήταν αυτή ενός κόμματος που αλλάζει. Ήταν η εικόνα ενός κόμματος που εξακολουθεί να συγκρούεται περισσότερο με τον εαυτό του παρά να συνομιλεί με την κοινωνία.
Η μεγαλύτερη αυταπάτη στην πολιτική είναι ότι μια εκλογική ήττα οδηγεί αυτόματα στην αυτοκριτική.
Δεν οδηγεί.
Η αυτοκριτική είναι επιλογή. Και η αλλαγή ακόμη μεγαλύτερη.
Για πρώτη φορά μετά από 56 χρόνια συνεχούς κοινοβουλευτικής παρουσίας, η ΕΔΕΚ βρέθηκε εκτός Βουλής. Το αποτέλεσμα δεν ήταν μια απλή εκλογική αποτυχία. Ήταν ένα ηχηρό μήνυμα από τους πολίτες ότι κάτι είχε διαρραγεί στη σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κόμμα και την κοινωνία.
Ένα τέτοιο συνέδριο θα έπρεπε να σηματοδοτεί μια νέα αρχή. Να είναι η στιγμή που ένα ιστορικό κόμμα θα κοιτούσε κατάματα τα λάθη του, θα άκουγε όλες τις απόψεις, θα έκανε ουσιαστική αυτοκριτική και θα παρουσίαζε ένα πειστικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα.
Αντί γι’ αυτό, η δημόσια συζήτηση κυριάρχησε από διαδικαστικές αντιπαραθέσεις, εντάσεις και διαφωνίες γύρω από το ποιος θα μιλήσει και ποιος όχι.
Δεν είναι οι διαφωνίες που προβληματίζουν. Σε ένα δημοκρατικό κόμμα οι διαφορετικές απόψεις είναι όχι μόνο θεμιτές αλλά και απαραίτητες. Η δημοκρατία δεν δοκιμάζεται όταν όλοι συμφωνούν. Δοκιμάζεται όταν υπάρχουν διαφωνίες και όλοι έχουν τη δυνατότητα να εκφραστούν με σεβασμό και θεσμικό τρόπο.
Η πολιτική δεν κρίνεται μόνο από τις αποφάσεις που λαμβάνονται. Κρίνεται και από τις εικόνες που εκπέμπονται. Και οι εικόνες του σημερινού συνεδρίου δύσκολα μπορούν να πείσουν έναν πολίτη ότι κάτι άλλαξε πραγματικά.
Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι ποιος είχε δίκιο στις σημερινές αντιπαραθέσεις.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η ΕΔΕΚ απέδειξε ότι άκουσε πραγματικά το μήνυμα της κοινωνίας.
Γιατί οι πολίτες δεν απέκλεισαν την ΕΔΕΚ από τη Βουλή εξαιτίας μιας διαδικασίας ή μιας εσωκομματικής διαφωνίας. Την εγκατέλειψαν σταδιακά, όταν έπαψαν να πιστεύουν ότι μπορούσε να εκφράσει τις αγωνίες, τις ανάγκες και τις προσδοκίες τους.
Η εμπιστοσύνη δεν χάνεται σε μία ημέρα.
Αλλά ούτε και ξανακερδίζεται σε ένα συνέδριο.
Απαιτεί συνέπεια, αξιοπιστία, πολιτικό θάρρος και κυρίως ειλικρινή διάθεση αλλαγής.
Η ιστορία της ΕΔΕΚ είναι αναμφίβολα σημαντική. Η προσφορά της στους δημοκρατικούς αγώνες του τόπου είναι αδιαμφισβήτητη και αποτελεί κομμάτι της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας της Κύπρου.
Όμως η ιστορία, όσο σπουδαία κι αν είναι, δεν αποτελεί πολιτικό πρόγραμμα.
Οι πολίτες δεν ψηφίζουν το χθες.
Ψηφίζουν εκείνον που μπορεί να τους πείσει για το αύριο.
Αυτό σημαίνει ότι η επόμενη ημέρα απαιτεί κάτι περισσότερο από αλλαγές προσώπων ή οργανωτικές αποφάσεις.
Απαιτεί μια διαφορετική πολιτική κουλτούρα.
Μια κουλτούρα που θα επιτρέπει την ελεύθερη διακίνηση ιδεών, θα ενθαρρύνει την αυτοκριτική, θα δίνει ουσιαστικό ρόλο στα μέλη και στη νέα γενιά και θα αποδεικνύει καθημερινά ότι το κόμμα μπορεί να ακούει πριν ζητήσει να ακουστεί.
Γιατί όταν ένα κόμμα ζητά από την κοινωνία να του δώσει μια δεύτερη ευκαιρία, οφείλει πρώτα να αποδείξει ότι μπορεί να ακούσει τη δική του κοινωνία.
Το σημερινό συνέδριο δεν θα κριθεί από τις αποφάσεις που καταγράφηκαν στα πρακτικά του.
Θα κριθεί από το αν αποτέλεσε την αρχή μιας πραγματικής αλλαγής κουλτούρας.
Γιατί τα κόμματα δεν αναγεννώνται όταν αλλάζουν πρόσωπα.
Αναγεννώνται όταν αλλάζουν τρόπο σκέψης.
Και αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο, αλλά και το μόνο που μπορεί να τα φέρει ξανά κοντά στην κοινωνία.
Η ιστορία της ΕΔΕΚ δεν της εξασφαλίζει το μέλλον της.
Το μέλλον κερδίζεται μόνο όταν υπάρχει το θάρρος να αντικρίσεις τις αλήθειες που για χρόνια απέφευγες. Και αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα που άφησε πίσω του το σημερινό συνέδριο.
