Η Άγκυρα ζητά όπως πρώτα να γίνουν συγκεκριμένα βήματα στα ευρωτουρκικά και στη συνέχεια να συζητήσει οτιδήποτε επί της ουσίας στο Κυπριακό. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η κατοχική πλευρά συζητώντας τόσο με τα Ηνωμένα Έθνη όσο και με αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημειώνει πως θέλει στην πράξη να έχει ενώπιον  της πρόοδο στα ευρωτουρκικά, μέσα από κινήσεις προσέγγισης των Βρυξελλών προς την ίδια, σε πεδία που η Άγκυρα επιδεικνύει ενδιαφέρον. Δηλαδή, πρώτα να εισπράξει και στη συνέχεια… βλέπουμε. Θέλει πρώτη να… ανοίξει τα δώρα!

Την ίδια ώρα, στην τουρκική ατζέντα  συντηρείται μια ρητορική κατά της Λευκωσίας, υποστηρίζοντας πως «στρατικοποιεί το Κυπριακό» (!),  επειδή προχωρά στην αναβάθμιση της αποτρεπτικής της ισχύος. Ο Τούρκος Πρόεδρος και οι συνεργάτες τους επικαλούνται «σχέδιο περικύκλωσης» της κατοχικής δύναμης!

Τα τουρκικά «θέλω»

Σε σχέση με τα «θέλω» της Άγκυρας, η κατοχική πλευρά εκείνα τα οποία προτάσσει  είναι η επικαιροποίηση και αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης, η συμμετοχή στο SAFE, η αναθεώρηση της βίζας για Τούρκους πολίτες,  αλλά και… ανταλλάγματα για τους Τουρκοκύπριους, που αφορούν, το καθεστώς τους την επόμενη ημέρα ενός αδιεξόδου. Περαιτέρω θέτουν το θέμα της «κυριαρχίας».

Εκείνο, το οποίο παραμένει θολό είναι τι είναι διατεθειμένη να δώσει στο Κυπριακό. Δηλώνει, απλά, στήριξη στη διαδικασία. Κι αυτό δεν το δηλώνει εύκολα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι τρεις αξιωματούχοι της Ε.Ε. που επισκέφθηκαν προ ημερών την Άγκυρα, η Ύπατη Εκπρόσωπος  της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος και ο Επίτροπος  Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ, άσκησαν πιέσεις, προ της μετάβασης τους  στην Τουρκία, για να υπάρξει στο κοινό ανακοινωθέν αναφορά στο Κυπριακό. Έστω και γενική. Και τούτο δεν αποδείχθηκε εύκολη υπόθεση. Ωστόσο, το γεγονός ότι η Άγκυρα στο τέλος συναίνεσε, έστω και σε μια απλή αναφορά,  αυτό δείχνει πως η Ένωση διαθέτει εργαλεία πίεσης και αξιοποίησης έναντι της Άγκυρας. Το θέμα, βέβαια, είναι να μην παραμείνει στα γενικά και αόριστα, τα ασαφή, τα οποία, στο τέλος, δεν ενοχλούν την Άγκυρα.  Η Ε.Ε., συνεπώς, έχει πολλά να πράξει έναντι της Άγκυρας, για το Κυπριακό.

Πολλά, πάντως, θα κριθούν από την  παρουσία στην Άγκυρα, για τη σύνοδο του ΝΑΤΟ ( 7-8 Ιουλίου) του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα και της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθώς αναμένεται στις συναντήσεις που θα έχουν με τους Ερντογάν και Φιντάν, να θέσουν το Κυπριακό και να το συνδέσουν με τα ευρωτουρκικά. Είναι σαφές πως στις Βρυξέλλες δεν είναι διατεθειμένοι να κάνουν αβαρίες για να ανταποκριθεί η τουρκική πλευρά και να συνεργασθεί. Κι αυτό συνδέεται και με το γεγονός ότι τα πλείστα κράτη-μέλη δεν θεωρούν πως το καθεστώς Ερντογάν είναι έτοιμο να εναρμονισθεί με τα ευρωπαϊκά ενώ ενοχλεί η συμπεριφορά του.

Υπό περικύκλωση

Την ίδια ώρα, η κατοχική δύναμη επιχειρεί να δημιουργήσει την εικόνα ότι η Λευκωσία προσπαθεί με τις ενέργειες της και τις συνεργασίες να περικυκλώσει την Τουρκία. Στην Άγκυρα  συντηρούν  το σύνδρομο της περικύκλωσης ( το γνωστό σύνδρομο των  Σεβρών), ενώ το καθεστώς Ερντογάν θεωρεί πως οι κινήσεις της Κύπρου, οι στρατηγικές συμμαχίες που αναπτύσσει,  μπαίνουν «σφήνα» στη «Γαλάζια Πατρίδα»!

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, αναφέρουν σε συνομιλητές τους, ότι η συμφωνία Γαλλίας- Κύπρου ( SOFA), η ενεργειακή συμφωνία Λευκωσίας- Αθήνας και Τελ Αβίβ, αλλά και η ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω και του SAFE, στρέφονται, όπως υποστηρίζουν, εναντίον της Τουρκίας. Παρά το γεγονός ότι δεν το αναφέρουν, στην Άγκυρα διατυπώνονται παράπονα και για τη συνεργασία, που αναπτύσσουν οι ΗΠΑ με χώρες της περιοχής, τις οποίες χαρακτηρίζει εχθρικές.

Οι συνεργασίες της Λευκωσίας ενοχλούν το καθεστώς Ερντογάν, που σπεύδει να υποστηρίξει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία στρέφεται στην ενίσχυση της άμυνας της και ποσώς δεν ενδιαφέρεται για το Κυπριακό. Ή πως στήνει αντί- τουρκικές συμμαχίες. Με αυτό το αφήγημα, η κατοχική πλευρά προσπαθεί να αποποιηθεί ευθυνών για τη στάση της.

Δανεικές συνταγές

Είναι προφανές, πάντως, ότι τα  δεδομένα, όπως διαμορφώνονται σήμερα, δύσκολα μπορούν να ανατρέψουν το παρατεταμένο αδιέξοδο στο Κυπριακό, αν και η κινητικότητα θεωρείται «οξυγόνο» και συντηρεί την όποια προοπτική.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, παρεμβαίνει προσωπικά και μέσω της Προσωπικής Απεσταλμένης, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, για να δημιουργηθούν οι συνθήκες για μια νέα σύναξη, που θα οδηγήσει σε αποτελέσματα.

Ο ίδιος ο κ. Γκουτέρες έχει ανοικτή γραμμή επικοινωνίας με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα ( αμφότεροι είναι Πορτογάλοι) ενώ όταν και όποτε χρειάσθηκε, μίλησε τηλεφωνικά και με τον Τούρκο Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κι άλλους Τούρκους αξιωματούχους.

Την ίδια ώρα, η  Προσωπική Απεσταλμένη του, αναζητεί με παλιές ιδέες, αλλά και δανεικές συνταγές, να βρει τη «χρυσή τομή». Ωστόσο, όταν ξεκινά από λανθασμένη αφετηρία δεν μπορεί να φθάσει σε βιώσιμο διά ταύτα. Όταν για παράδειγμα παρουσιάζει ιδέες και στο μοντέλο στο οποίο επενδύει δεν υπάρχει στο ομοσπονδιακό κράτος  κοινοβούλιο, πόσο μπορούν να ληφθούν υπόψη αυτής της μορφής οι παρεμβάσεις; Κι όταν γίνεται από τους συνομιλητές της η υπόδειξη πως δεν… υπάρχει κοινοβούλιο ( μόνο στα συνιστώντα… προέβλεψε), επανέρχεται με «δανεική» φόρμουλα από τη συνεργασία κρατών στη Λατινική Αμερική, περίπου όπως  είναι η δομή της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης. Αλλά στην Κύπρο δεν υπάρχουν κράτη στην Κύπρο. Ένα κράτος υπάρχει, εδάφη του οποίου βρίσκονται υπό κατοχή.

Ανεξαρτήτως των δεδομένων σήμερα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης με τις κινήσεις του προκάλεσε τις εξελίξεις. Και τον διορισμό της κ. Ολγκίν και την εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, θωρακίζει την Κυπριακή Δημοκρατία με τις συνεργασίες, που αναπτύσσει. Τούτο κρίνεται αναγκαίο, κυρίως, λόγω και των εξελίξεων στην περιοχή και τις γεωπολιτικές διεργασίες ανακατανομής ισχύος.

Η «ασφάλεια» της Τουρκίας

Ο Ερντογάν, ο ρόλος της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, στην περιοχή, θεωρούνται κρίσιμοι παράγοντες. Το Κυπριακό δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τα όσα διαδραματίζονται στην περιοχή. Κι αυτό το λαμβάνει πρωτίστως υπόψη της η Λευκωσία και στη βάση αυτή έχει διαμορφώσει τη στρατηγική της. Με τις συνεργασίες, που έχουν πεδίο την ασφάλεια, τα ενεργειακά, προσφέρουν στην κυπριακή πλευρά, εργαλεία διαχείρισης και στο Κυπριακό.

Στην αντίπερα όχθη, για την Τουρκία τα κατεχόμενα έχουν διαχρονικά γεωπολιτική σημασία. Στρατηγικά, πολλές φορές, η παρουσία και η εδραίωση στην Κύπρο θεωρούνται ζητήματα «ασφάλειας» για την Τουρκία. Θεωρείται προκεχωρημένο φυλάκιο της Άγκυρας στην περιοχή, αλλά και απάντηση στην «περικύκλωση» της. Όλα αυτά μπορεί να ακούγονται υπερβολικά, αλλά για την Άγκυρα αποτελούν μέρος του σχεδιασμού της στην Κύπρο και την περιοχή.

Παράνομα λιμάνια στα κατεχόμενα Γαστριά και Καραβοστάσι

Τουρκία και αποσχιστική οντότητα συζητούν την κατασκευή έργων υποδομής και ανάπτυξης στα κατεχόμενα,  στο πλαίσιο της συστηματικής προσπάθειας εδραίωσης των κατοχικών δεδομένων. Μεταξύ αυτών που συζητούνται είναι η κατασκευή λιμανιών, στα  Γαστριά και στο Καραβοστάσι. Όπως μεταδίδεται από τα κατεχόμενα, τα έργα συζητήθηκαν προ ημερών στην Άγκυρα, μεταξύ του Τούρκου υπουργού Μεταφορών και Υποδομών,  Abdulkadir Uraloğlu και αξιωματούχων της αποσχιστικής οντότητας (  με τον «αναπληρωτή πρωθυπουργό, Fikri Ataoğlu και «υπουργό δημόσιων έργων και μεταφορών», Erhan Arıklı).  Αυτά που έχουν τεθεί και θα δρομολογηθούν είναι  η αποκατάσταση και εκσυγχρονισμό  των «λιμανιών» ( Αμμόχωστο),  μελέτη για να συμμορφωθεί πλήρες με τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας το παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου. Σημειώνεται πως στα κατεχόμενα έχει ξεκινήσει μια συζήτηση για να ενταχθεί η Τύμπου στα αεροδρόμια της Τουρκίας, να θεωρείται εσωτερική πτήση για να είναι φτηνότερα τα αεροπορικά εισιτήρια. Αυτό, όμως, προκαλεί αντιδράσεις στα κατεχόμενα. Όχι γιατί αντιδρούν επειδή θα είναι επαρχία της Τουρκίας, αλλά γιατί θα… υποβαθμιστούν ως κράτος! Ακόμη συζήτησαν τη  βελτίωση του οδικού δικτύου και την  έναρξη των εργασιών για νέο περιφερειακό δρόμο Τύμπου – Τρικώμου. Αυτό κρίνεται αναγκαίο ενόψει της οικοδομικής ανάπτυξης στο κατεχόμενο Τρίκωμο.  

Συζητήθηκαν και τα βήματα για το σχέδιο «ηλεκτρικής διασύνδεσης Τουρκίας-«τ.δ.β.Κ.» για μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειες στα κατεχόμενα, αλλά και η διεθνής προβολή της αποσχιστικής οντότητας.

Σε λειτουργία το ραντάρ στην κατεχόμενη

Καρπασία, στις 20 Ιουλίου, στην παρουσία Ερντογάν

Το ραντάρ, το σύστημαελέγχου και παρακολούθησης  κυκλοφορίας πλοίων, που κατασκευάσθηκε από την Τουρκία, στην περιοχή της κατεχόμενης Καρπασίας, θα τεθεί σε λειτουργία, στις 20 Ιουλίου, με την ευκαιρία της 52ης επετείου από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο.  Όπως έχει ανακοινωθεί, στα κατεχόμενα θα βρίσκεται ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, για τα πανηγύρια που πραγματοποιούνται για την εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή.

Το σύστημα, που θα λειτουργήσει, είναι ένα έργο, το οποίο η   Άγκυρα  συνδέει με την παρουσία, εδραίωση της στην Κύπρο, όπως και με το σχεδιασμό για έλεγχο της περιοχής αλλά και τη «Γαλάζια Πατρίδα». Σύμφωνα με τον υπουργό Μεταφορών και Υποδομών της Τουρκίας, , Abdulkadir Uraloğlu, στόχος του έργου είναι η ενίσχυση της δραστηριότητάς τους στην Ανατολική Μεσόγειο και η στενότερη παρακολούθηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας στη περιοχή. Είπε ακόμη ότι έχουν ολοκληρωθεί και οι μελέτες για το έργο επέκτασης των Υπηρεσιών Κυκλοφορίας Πλοίων, το οποίο θα καλύπτει με ραντάρ ολόκληρη τη Θάλασσα του Μαρμαρά και θα περιλαμβάνει τη δημιουργία εθνικού κέντρου συντονισμού. Όπως συναφώς ανέφερε, μετά την ολοκλήρωση των δύο έργων, θα ενισχυθεί σημαντικά η δυνατότητα ελέγχου της Τουρκίας και της «τ.δ.β.Κ.» στη «Γαλάζια Πατρίδα».

Υπενθυμίζεται ότι στις 23 Ιανουαρίου 2024 έγινε στην Άγκυρα η τελετή υπογραφής του «σχεδίου εγκατάστασης του συστήματος υπηρεσιών κυκλοφορίας πλοίων στην κατεχόμενη Καρπασία. Για τον σκοπό αυτό, το ΕΒΚΑΦ έχει ενοικιάσει στον κατοχικό στρατό 108 στρέμματα στην περιοχή Τέμπλος, στο Ακρωτήρι του Αποστόλου Ανδρέα. 

Στο έργο περιλαμβάνει ένα κέντρο υπηρεσίας κυκλοφορίας πλοίων και τρεις σταθμοί παρακολούθησης της κυκλοφορίας στα κατεχόμενα, σύστημα αυτόματης αναγνώρισης και ένας σταθμός ραντάρ. Το σύστημα θα υποστηρίζεται και θα παρακολουθείται μέσω του Κέντρου υπηρεσιών Κυκλοφορίας Πλοίων της Μερσίνας, το οποίο ήδη λειτουργεί.

Είναι σαφές πως η λειτουργία του  ραντάρ αποσκοπεί στο να  παρακολουθεί την κίνηση στη θάλασσα και στον αέρα. Το ραντάρ θα ενισχύει τις δυο άλλες βάσεις Λευκονοίκου, που λειτουργεί και του Μπογαζιού, που έχει σχεδιαστεί και θα κατασκευαστεί ενώ θα έχει- όπως αναφέρθηκε από τουρκικής πλευράς- σχέση με τη δραστηριότητα των σκαφών που εμπλέκονται και στα ενεργειακά.