Την περασμένη βδομάδα γράφαμε για την ευημερία των αριθμών και τονίζαμε ότι αυτό δεν είναι αρκετό για να έχουν ένα καλό βιοτικό επίπεδο οι πολίτες. Επίσης, πριν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, όταν κυβερνητικοί αρμόδιοι πανηγύριζαν για τις επιδόσεις της οικονομίας μας και τις αναβαθμίσεις από τους ξένους οίκους, τονίζαμε την ανάγκη αυτοσυγκράτησης, γιατί στην οικονομία τα πάντα μπορούν να ανατραπούν από στιγμή σε στιγμή.
Σήμερα και ενώ η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή φαίνεται να τερματίστηκε οριστικά, οι αριθμοί άρχισαν να αλλάζουν ρότα και να συνάδουν με τα πραγματικά δεδομένα της οικονομίας.
Ο πληθωρισμός “σήκωσε πανιά” και με βάση την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat ανήλθε στο 4% τον Ιούνιο, θέτοντας τη χώρα μας ανάμεσα στις χώρες με τις υψηλότερες ετήσιες αυξήσεις τιμών στην Ευρωζώνη. Όμως και σε μηνιαία βάση, οι τιμές στην Κύπρο αυξήθηκαν κατά 0.8% που και πάλι είναι μια από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στην Ευρωζώνη για τον Ιούνιο.
Οι εξελίξεις αυτές θα δυσκολέψουν ακόμα περισσότερο τους πολίτες, οι οποίοι δηλώνουν ότι το κόστος ζωής αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Μάλιστα, ένα σημαντικό ποσοστό των πολιτών δηλώνει ότι δεν τα βγάζει πέρα και ο μισθός του τελειώνει πριν τη λήξη του μήνα.
Αν αυτή η εξέλιξη συνδυαστεί και με την άνοδο των επιτοκίων, τότε αντιλαμβάνεστε το δύσκολο της περιόδου.
Όμως, δεν είναι μόνο ο πληθωρισμός που προκαλεί ανησυχία, αλλά και οι προβλέψεις της Κεντρικής Τράπεζας για μείωση της ανάπτυξης για το 2026. Με βάση τις προβλέψεις της Κεντρικής Τράπεζας, ο ρυθμός ανάπτυξης από το προβλεπόμενο αρχικά ποσοστό του 2.7% του ΑΕΠ, τώρα προβλέπεται ότι θα μειωθεί στο 2.5% του ΑΕΠ.
Επίσης, η Κεντρική ανακοίνωσε στοιχεία, με βάση τα οποία η διεθνής επενδυτική θέση της Κύπρου επιδεινώθηκε το α’ τρίμηνο του 2026. Συγκεκριμένα, το εξωτερικό χρέος αυξήθηκε κατά 1.5 δις. ευρώ και το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε κατά 263 εκατ. ευρώ.
Σίγουρα, όλα αυτά τα στοιχεία δεν δείχνουν ότι η οικονομία μας εισήλθε σε κρίση, όμως αποτελούν σημάδια για την εικόνα, όπως διαμορφώνεται σήμερα, λόγω κυρίως των επιπτώσεων από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Θέλουμε, δεν θέλουμε να το παραδεχθούμε, ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν και κυρίως η αύξηση των τιμών του πετρελαίου επηρέασαν την οικονομία μας. Σοβαρούς αρνητικούς επηρεασμούς έχουμε και στην άφιξη τουριστών, αλλά και στην επιχειρηματική δραστηριότητα, με έμφαση στις επενδύσεις.
Υπό το φως αυτών των εξελίξεων, θα πρέπει να επαναξιολογήσουμε τις παραμέτρους που αφορούν τις δαπάνες του κράτους, το ενεργειακό κόστος, το κόστος αγοράς και ενοικίου για κατοικίες, το κόστος σπουδών, το κόστος πολλών καταναλωτικών προϊόντων κ.α.
Αν δεν συγκρατήσουμε το κόστος σ’ αυτά τα προϊόντα και αν δεν περιορίσει το κράτος τις δαπάνες του, δυστυχώς θα επιδεινωθεί η κατάσταση.
Όπως είπαμε πολλές φορές σ’ αυτή τη στήλη, η οικονομία τιμωρεί όσους αγνοούν την πορεία των μεγεθών της.
Και σήμερα, η πορεία των δικών μας οικονομικών μεγεθών είναι τέτοια που λειτουργεί ως καμπανάκι εγρήγορσης.
Αν δεν λάβουμε σωστά το μήνυμα θα βρεθούμε σε δυσάρεστη θέση. Αν αντιδράσουμε γρήγορα, σωστά και αποτελεσματικά, μπορούμε να αποφύγουμε τα χειρότερα. Από εμάς εξαρτάται…
