Ο ένοπλος αυτός αγώνας της ΕΟΚΑ υπήρξε η λαμπρότερη και ηρωικότερη μορφή αγώνα του ελληνισμού της Κύπρου. Ο προαιώνιος στόχος και πόθος της ενώσεως έδωσε φτερά στη νεολαία της Κύπρου, με τον ηρωικό αγώνα, τον ανταρτοπόλεμο και την περιφρόνηση του θανάτου έγραψε τη λαμπρότερη σελίδα της Κυπριακής ιστορίας. Ο βρετανικός στρατός δεν κατάφερε να πλήξει την αγώνα και να διαλύσει της ΕΟΚΑ. Όμως ο νικητής κυπριακός λαός δεν κατάφερε να κερδίσει την αυτοδιάθεση – ένωση. Η αποικιοκρατική δύναμη κατάφερε να εμπλέξει την Τουρκία. Η Βρετανία υποστηρίζοντας τις θέσεις της κατάφερε να επιβάλει μίαν απαράδεκτη λύση και ένα δοτό σύνταγμα που οδήγησε σε ένα δικοινοτικό ανεξάρτητο κράτος, την Κυπριακή Δημοκρατία. Η ένωση δεν μπορούσε να επιτευχθεί. Αντί τούτου η Βρετανία ήταν έτοιμη να επιβάλει μια λύση, που θα ήταν διχοτόμηση της Κύπρου ανάμεσα στις δύο κοινότητες. Αυτό προέβλεπε το σχέδιο Μακμίλλαν. Η Κύπρος αναγκάστηκε να αποδεχθεί εκβιαστικά τη λύση που αποφάσισαν Ελλάδα και Τουρκία το 1959, για να ματαιώσει το διχοτομικό σχέδιο Μακμίλλαν.
Τότε η Κύπρος ήταν αποικία. Η ένωση ήταν ο προαιώνιος στόχος. Δεν απορρίψαμε την ένωση για να δεχτούμε την ανεξαρτησία. Την αποδεχτήκαμε εκβιαστικά, ακόμα και με εκβιασμό της ελληνικής κυβέρνησης για να αποφύγουμε τη διχοτόμηση, που επέβαλλε η αποικιοκρατική δύναμη ως λύση του Κυπριακού.
Σήμερα 52 μετά το έγκλημα του πραξικοπήματος και την τουρκική εισβολή βρισκόμαστε πάλι μπροστά σε ένα δίλημμα. Στόχος μας είναι ο τερματισμός της κατοχής και η απελευθέρωση της Κύπρου.
Βρισκόμαστε και πάλι μπροστά στο εκβιασμό της συνθηκολόγησης για να αποφύγουμε δήθεν την διχοτόμηση και να δημιουργήσουμε μια ΔΔΟ, που θα καθιστά την Κύπρο προτεκτοράτο της Τουρκίας.
Η σημερινή φάση του αγώνα μας έχει μια μεγάλη διαφορά από την εκβιαστική αποδοχή της λύσης της Ζυρίχης με ανεξάρτητη Κυπριακή Δημοκρατία. Τότε δεν είχαμε καμίαν αναγνωρισμένη διεθνή οντότητα. Τότε είμαστε ένας υπόδουλος λαός, μια αποικία της Βρετανίας. Δεν εγκαταλείψαμε μια κεκτημένη οντότητα ως Έλληνες της Κύπρου, για να αποδεχτούμε τη λειτουργία ενός ανεξάρτητου δικοινοτικού κράτους. Αποδεχτήκαμε την ανεξαρτησία, για να αποφύγουμε τη διχοτόμηση της ελληνικής Κύπρου, που θα επέβαλλε η Βρετανία, που είχε την κυριαρχία πάνω στην Κύπρο.
Σήμερα η κατάσταση είναι και πάλι πολύ δύσκολη. Η Τουρκία κατέχει το 36% της Κύπρου και επέβαλε μίαν de facto διχοτόμηση της Κύπρου, εκδιώκοντας τους Έλληνες από το κατεχόμενο τμήμα.
Δεν έχουμε μπροστά μας λύση που να απελευθερώνει την Κύπρο και την απορρίπτουμε. Η Τουρκία θέλει να της αναγνωρίσουμε κυριαρχικό κράτος στο βόρειο τμήμα της Κύπρου. Είτε με λύση δυο κρατών, είτε με λύση ΔΔΟ, που στην ουσία θα είναι defacto διχοτόμηση. Δεν αποδεχτήκαμε αυτή τη λύση το 1974, όταν μας πατούσε η τουρκική μπότα του Αττίλα, για να μην καταργήσουμε την Κ.Δ. και να δώσουμε ένα τμήμα της Κύπρου στην Τουρκία, υποθηκεύοντας ολόκληρη την Κύπρο.
Αντιλαμβανόμαστε ότι για να επιτευχθεί λύση στην Κύπρο, αυτή θα είναι μια Δ.Δ.Ο. με πολιτική ισότητα, όπως προνοούν τα ψηφίσματα του ΟΗΕ. Όμως αυτή η ΔΔΟ πρέπει να αποτελεί μετεξέλιξη και όχι κατάργηση της Κ.Δ. και δημιουργία νέου κράτους. Και η ΔΔΟ πρέπει να είναι ένα κανονικό κράτος χωρίς ξένα στρατεύματα και εγγυητικά δικαιώματα στην Τουρκία. Και κυρίως μια μετεξέλιξη της Κ.Δ., που το ευρωπαϊκό κεκτημένο και τα ανθρώπινα δικαιώματα να εφαρμόζονται σε ολόκληρη την επικράτεια.
Και σήμερα μας εκβιάζουν και ο εκβιασμός θα επεκταθεί από τη διεθνή κοινότητα, ακόμα και από την Ε.Ε. για να συνθηκολογήσουμε και να αποδεχτούμε απαράδεκτες πρόνοιες, για δήθεν «επανένωση» της Κύπρου.
Πρέπει όμως να συνειδητοποιήσουμε ότι σήμερα δεν είμαστε στη θέση του 1959, χωρίς κρατική ή άλλη αναγνωρισμένη οντότητα. Σήμερα οι ελληνική κοινότητα της Κύπρου αποτελεί την Κ.Δ. με τη δική της κυριαρχία και διεθνή αναγνώριση και ισότητα μέλος της Ε.Ε. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι με τη λύση ΔΔΟ, ακόμα και με μετεξέλιξη της Κ.Δ., η σημερινή Κ.Δ. θα καταργηθεί και η εξουσία της θα μεταβιβαστεί στη ΔΔΟ.
Η Κ.Δ. μπορεί να καταργηθεί μόνο με την υπογραφή μας. Για τούτο για να αποδεχτούμε μια λύση, πρέπει αυτή να διασφαλίζει ένα κανονικό κράτος και μια βιώσιμη και διαρκή λύση, χωρίς στρατεύματα και εγγυήσεις με εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου και ελεύθερη διακίνηση και εγκατάσταση σε ολόκληρη την επικράτεια. Δεν πρέπει να αποδεχτούμε μια ασαφή συνθηκολόγηση που να καταργεί την Κ.Δ. για μια «επανένωση», που στο τέλος θα αποτελεί νομιμοποίηση της διχοτόμησης και ο Ελληνισμός της Κύπρου θα αναζητά κηδεμόνα για να υποστηρίξει το δίκαιό του.