Λίγο έξω από τη Λευκωσία, στη βιομηχανική περιοχή του Δήμου Ιδαλίου, βρίσκεται μια ωρολογιακή βόμβα. Πρόκειται για τους 4.500 τόνους μεταχειρισμένων ελαστικών που παραμένουν εδώ και χρόνια διασκορπισμένα σε χώρο του λατομείου Λατούρος, αλλά και έξω από αυτό σε χαλίτικη γη.
Τα ελαστικά βρίσκονται πεταμένα σε διάφορους σωρούς χωρίς να ληφθεί κανένα μέτρο ασφαλείας. Ούτε πυρασφάλειας, ούτε δημόσιας υγείας, ούτε περιβάλλοντος. Στην περίπτωση πυρκαγιάς, όπως συνέβη στις 3 Ιουλίου 2017 στην Τσιμεντοποιία Βασιλικού όπου σωροί μεταχειρισμένων ελαστικών τυλίχτηκαν στις φλόγες, τότε τα χειρότερα έπονται. Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο στα Λατομεία Λατούρος ΛΤδ, Αντώνη Αντωνίου Λατούρο, «θα μιλάμε για βιβλική καταστροφή όσον αφορά τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, αφού ο καπνός που θα αναπτυχθεί θα καλύψει μια ακτίνα δεκάδων χιλιομέτρων».
Τις ανησυχίες του κ. Λατούρου συμμερίζεται και η Πυροσβεστική Υπηρεσία, η οποία σηκώνει τα χέρια ψηλά σε περίπτωσης ανάφλεξης των ελαστικών που βρίσκονται διασκορπισμένα στο λατομείο. Σύμφωνα με τον διευθυντή της Πυροσβεστικής, Μάρκο Τράγκολα, σε περίπτωση πυρκαγιάς η ρύπανση στο περιβάλλον είναι δεδομένη.
Σημείωσε ότι σήμερα δεν λαμβάνονται μέτρα πυροπροστασίας, τονίζοντας ότι τα ελαστικά τοποθετήθηκαν χωρίς κανένα σχεδιασμό με υπαρκτό τον κίνδυνο ανάφλεξης όλων των σωρών σε περίπτωση πυρκαγιάς. Όπως εξήγησε ο κ. Τράγκολας, εδώ και χρόνια η Πυροσβεστική επισημαίνει τον κίνδυνο και η μόνη λύση, όπως είπε, είναι να μεταφερθούν σε αδειοδοτημένο χώρο όπου θα λαμβάνονται όλα τα μέτρα με φύλακα επί 24ώρου βάσεως, σε μικρούς σωρούς και να υπάρχει απόσταση μεταξύ τους με διαδρόμους. «Δεν υπάρχει τρόπος κατάσβεσης πυρκαγιάς σε ελαστικά εφόσον εξελιχθεί. Η καλύτερη μέθοδος πυρόσβεσης είναι να ρίξεις από πάνω χώμα. Για να επιτευχτεί κάτι τέτοιο θα πρέπει να πλησιάσεις την εστία εφόσον καταλαγιάσει η φωτιά», πρόσθεσε και συμπλήρωσε: «Και 20 αυτοκίνητα να στείλω και να ρίχνω νερό δεν σβήνουν με τίποτα τα ελαστικά». Ο κ. Τράγκολας υπογράμμισε πως δεν υπάρχει περίπτωση να μην μολυνθεί το υπέδαφος και να επηρεαστεί η ατμόσφαιρα.
Η υπεύθυνη του Τομέα Ελέγχου Ρύπανσης στο Τμήμα Περιβάλλοντος, Χρυστάλλα Στυλιανού, ανέφερε ότι το Τμήμα προέβη σε πάρα πολλές ενέργειες τα τελευταία χρόνια προκειμένου να απομακρυνθούν από την περιοχή τα ελαστικά. Σημείωσε ότι επιβλήθηκαν στην αρχή εξώδικα στην εταιρεία που μετέφερε τα ελαστικά στα λατομεία και δεν προχώρησε σε τεμαχισμό και σε διαδικασία για διαχείρισή τους. Ακολούθως, μέσω του Γενικού Εισαγγελέα κατατέθηκαν ποινικά μέτρα εναντίον της εταιρείας. Τόνισε ότι στα πλαίσια της δικαστικής διαδικασίας που βρίσκεται σε εξέλιξη, αναμένονται οι τελικές αποφάσεις.
Παράλληλα, με την ποινική δίωξη κατατέθηκε και αίτημα στο δικαστήριο που ζητούσε την άμεση μετακίνηση ελαστικών. Το σχετικό διάταγμα εκδόθηκε στις 29 Φεβρουαρίου 2016 και σύμφωνα με τις υποδείξεις του δικαστηρίου θα έπρεπε να μεταφερθούν τα απόβλητα σε αδειδοτημένους χώρους μέχρι τις 30 Ιουνίου 2016. Μετά την εκπνοή του χρόνου αυτού κατατέθηκε στις 19 Ιουλίου 2016 αίτημα για παρακοή διατάγματος. Το αίτημα απορρίφθηκε στις 8 Μαρτίου 2017 από το επαρχιακό δικαστήριο. Προσεχώς, αναμένεται να τεθεί εκ νέου στο δικαστήριο θέμα για παρακοή διατάγματος.
Επιπλέον, σύμφωνα με την κ. Στυλιανού, μαζί με άλλες υπηρεσίες μελετούνται διάφορες προτάσεις για άμεση απομάκρυνση των ελαστικών στη βάση των υφιστάμενων νομοθεσιών. Όπως εξήγησε, τα νέα μέτρα θα είναι στη βάση των μέχρι σήμερα ενεργειών που δεν έγιναν κατορθωτό να υλοποιηθούν. Πρόσθεσε ότι μελετούνται πιο πρακτικά μέτρα για τα οποία θα χρησιμοποιηθούν υφιστάμενες νομοθεσίες.
Παρέμβαση Αναστασιάδη ζητά ο Α. Λατούρος
Με αφορμή την πυρκαγιά στην Τσιμεντοποιία Βασιλικού, ο Αντώνης Αντωνίου Λατούρος, στον χώρο του οποίου βρίσκονται τα ελαστικά, απευθύνθηκε στον Πρόεδρο Αναστασιάδη κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για μια ενδεχόμενη παρόμοια πυρκαγιά στους σωρούς που τοποθετήθηκαν στα λατομεία το 2012 για περίοδο δύο χρόνων, μετά από παράκληση των αρμοδίων κυβερνητικών υπηρεσιών. Ο κ. Λατούρος κάνει λόγο για απρόβλεπτες περιβαλλοντικές επιπτώσεις μιας πιθανής πυρκαγιάς και καλεί τον Πρόεδρο Αναστασιάδη σε προσωπική παρέμβαση για απενεργοποίηση της ωρολογιακής βόμβας.
Μετά την πάροδο των δύο χρόνων, τόσο τα λατομεία Λατούρος, όσο και ο Δήμος Ιδαλίου και το Κοινοτικό Συμβούλιο Ποταμιάς, έχουν προβεί σε πάρα πολλές διαμαρτυρίες και συναντήσεις με αρμοδίους για μετακίνηση των ελαστικών. Προσθέτει ότι όλες οι ενέργειες και οι διαμαρτυρίες ήταν άκαρπες. Ο κ. Λατούρος χαρακτηρίζει κατάντια να μην έχει στηθεί ένα αξιόπιστο σύστημα διαχείρισης των μεταχειρισμένων ελαστικών.
