Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Δύο άνθρωποι μπορεί να έχουν ακριβώς τον ίδιο Δείκτη Μάζας Σώματος, αλλά να αντιμετωπίζουν εντελώς διαφορετικούς κινδύνους για την υγεία τους.

Η ζυγαριά και το ύψος, δηλαδή τα δύο στοιχεία που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του γνωστού BMI, δεν αποκαλύπτουν απαραίτητα πόσο λίπος υπάρχει στο σώμα, πού συγκεντρώνεται και, κυρίως, εάν έχει αρχίσει να επηρεάζει τη λειτουργία του οργανισμού.

Αυτό επιβεβαιώνει μεγάλη διεθνής επιστημονική έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 844.108 ενήλικες από τέσσερις χώρες, και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αξιολόγηση της παχυσαρκίας με βάση αποκλειστικά τον Δείκτη Μάζας Σώματος μπορεί να οδηγήσει τόσο σε υποεκτίμηση όσο και σε υπερεκτίμησή της.

Η προσθήκη απλών μετρήσεων, όπως η περίμετρος της μέσης και η αναλογία μέσης προς ύψος, προσφέρει πληρέστερη εικόνα για την παρουσία υπερβολικού σωματικού λίπους.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι η νέα προσέγγιση βοηθά να διαχωριστούν οι άνθρωποι που έχουν αυξημένο λίπος αλλά διατηρούν φυσιολογική λειτουργία των οργάνων τους από εκείνους στους οποίους η παχυσαρκία έχει ήδη προκαλέσει προβλήματα υγείας.

Τι έδειξε η έρευνα

Η μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές του King’s College London και τη συμμετοχή επιστημονικών ομάδων από διάφορες χώρες, αξιοποίησε δεδομένα ενηλίκων από την Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ισπανία.

Οι επιστήμονες συνέκριναν την παραδοσιακή ταξινόμηση της παχυσαρκίας με ένα νέο διαγνωστικό πλαίσιο που είχε προταθεί το 2025 από διεθνή επιτροπή ειδικών του The Lancet Diabetes & Endocrinology.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αποκλειστική χρήση του BMI δεν αναγνώριζε την παχυσαρκία σε ποσοστό από 5,2% έως 8,6% των συμμετεχόντων, ανάλογα με τον πληθυσμό που εξετάστηκε.

Αντίθετα, σε ποσοστό από 1,2% έως 3,1%, ο BMI κατέτασσε ανθρώπους στην κατηγορία της παχυσαρκίας χωρίς αυτό να επιβεβαιώνεται από τα συνδυαστικά κριτήρια.

Με τη νέα μέθοδο, η συνολική συχνότητα της παχυσαρκίας ήταν υψηλότερη κατά 3,3% έως 7,4% σε σύγκριση με την ταξινόμηση που βασίζεται μόνο στον BMI.

Γιατί μετρά η περίμετρος της μέσης

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος υπολογίζεται διαιρώντας το βάρος ενός ανθρώπου σε κιλά με το τετράγωνο του ύψους του σε μέτρα.

Είναι ένας εύχρηστος δείκτης, αλλά έχει ένα βασικό μειονέκτημα: δεν μπορεί να ξεχωρίσει το λίπος από τη μυϊκή μάζα ούτε να προσδιορίσει την κατανομή του λίπους στο σώμα.

Έτσι, ένα άτομο με αυξημένη μυϊκή μάζα μπορεί να εμφανίζει υψηλό BMI, χωρίς να έχει αντίστοιχα αυξημένο σωματικό λίπος.

Από την άλλη, ένας άνθρωπος με BMI που δεν φθάνει στο όριο της παχυσαρκίας μπορεί να συγκεντρώνει υπερβολικό λίπος στην κοιλιακή χώρα.

Η συσσώρευση λίπους στην περιοχή της κοιλιάς συνδέεται με αυξημένους μεταβολικούς και καρδιαγγειακούς κινδύνους.

Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η περίμετρος της μέσης και η αναλογία της προς το ύψος μπορούν να προσφέρουν χρήσιμες πρόσθετες πληροφορίες κατά την αξιολόγηση του σωματικού βάρους.

Δεν είναι ίδια όλες οι περιπτώσεις παχυσαρκίας

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της έρευνας είναι η διάκριση μεταξύ κλινικής και προκλινικής παχυσαρκίας.

Η κλινική παχυσαρκία αφορά περιπτώσεις στις οποίες το υπερβολικό σωματικό λίπος έχει ήδη προκαλέσει διαταραχές στη λειτουργία οργάνων ή περιορισμούς στις καθημερινές δραστηριότητες.

Αντίθετα, στην προκλινική παχυσαρκία υπάρχει υπερβολικό σωματικό λίπος, αλλά δεν έχουν διαπιστωθεί αντίστοιχες λειτουργικές επιπτώσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η προκλινική παχυσαρκία είναι ακίνδυνη. Σημαίνει ότι η κατάσταση και οι ανάγκες αντιμετώπισης μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, η κλινική παχυσαρκία αντιπροσώπευε περίπου το 23% έως 31% των περιπτώσεων παχυσαρκίας.

Η διάκριση είχε ιδιαίτερη σημασία και ως προς τη μελλοντική υγεία των συμμετεχόντων.

Η κλινική παχυσαρκία συνδεόταν με 69% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου κατά την παρακολούθηση, ενώ στην προκλινική παχυσαρκία η αντίστοιχη αύξηση ήταν 19%, σε σύγκριση με την ομάδα αναφοράς της μελέτης.

Πρόκειται για στατιστικές συσχετίσεις και όχι για απόδειξη ότι η παχυσαρκία ήταν η αιτία κάθε θανάτου.

Τι σημαίνει για όσους έχουν επιπλέον κιλά

Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι η προκλινική παχυσαρκία δεν εξελίχθηκε υποχρεωτικά σε κλινική.

Στις ομάδες με επαρκή διάρκεια παρακολούθησης, περίπου 77% έως 91% των ανθρώπων με προκλινική παχυσαρκία δεν είχαν εμφανίσει κλινική παχυσαρκία έπειτα από δέκα χρόνια.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτό δεν δικαιολογεί εφησυχασμό, αλλά ενισχύει την ανάγκη για εξατομικευμένη πρόληψη και παρακολούθηση.

Η εκτίμηση του κινδύνου δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε έναν αριθμό στη ζυγαριά ή στον υπολογισμό του BMI.

Χρειάζεται να λαμβάνονται υπόψη η κατανομή του σωματικού λίπους, η μεταβολική υγεία, η λειτουργία των οργάνων και το συνολικό ιατρικό ιστορικό.

Η νέα προσέγγιση θα μπορούσε, σύμφωνα με τους επιστήμονες, να συμβάλει στην καλύτερη επιλογή των ανθρώπων που χρειάζονται εντατικότερη θεραπευτική παρέμβαση και εκείνων για τους οποίους προτεραιότητα είναι η πρόληψη.

Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η παχυσαρκία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μία ενιαία κατάσταση για όλους.

Και ότι, τελικά, η πραγματική εικόνα της υγείας μας δεν χωρά σε έναν μόνο αριθμό.