Με τους αριθμούς να είναι ήδη καταγεγραμμένοι και τη Βουλή να έχει ξεκαθαρίσει τη θέση της ότι δεν πρόκειται να ασχοληθεί, πριν από τις βουλευτικές εκλογές με το πρόβλημα που αφορά την έλλειψη νοσηλευτών, το υπουργείο Υγείας αναζητά λύσεις που ενδεχομένως να βοηθήσουν κάπως στη διαχείριση του κενού που υπάρχει στη στελέχωση του ιδιωτικού τομέα, αλλά το κυριότερο να ανοίξουν τον δρόμο για την πρακτική εφαρμογή νομοθεσιών που ψηφίστηκαν πρόσφατα αλλά αυτή τη στιγμή είναι σχεδόν αδύνατο να εφαρμοστούν, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους κύπριους ασθενείς.
Ο υπουργός Υγείας ενημέρωσε τους ιδιώτες, κατά τη συνάντηση προχθές την Τρίτη, για πέντε δράσεις τις οποίες ο ίδιος προωθεί, ξεκαθαρίζοντας, ωστόσο, πως σε κάθε περίπτωση, επί της ουσίας το πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί εάν δεν προχωρήσει η Βουλή σε ψήφιση συγκεκριμένων τροποποποιήσεων σε σχετικές νομοθεσίες. Μοναδικό δεδομένο στα χέρια του Υπουργού, οι διαπιστώσεις της μελέτης καταγραφής δυναμικότητας και αναγκών, του γνωστού capacity plan, που δείχνουν ότι το πρόβλημα είναι υπαρκτό.
Από τη συγκεκριμένη μελέτη, όπως πληροφορούμαστε, έχει προκύψει έλλειψη 580 νοσηλευτών. Στον αριθμό αυτό, περιλαμβάνονται, πέραν των γνωστών αναγκών των νοσηλευτηρίων, των αναμενόμενων αφυπηρετήσεων κ.λπ. και οι ανάγκες για τη λειτουργία των νέων κέντρων αποκατάστασης. Δεν περιλαμβάνονται, όμως, οι ανάγκες σε νοσηλευτικό προσωπικό που προκύπτουν από τους νόμους που αφορούν τις υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας και την κατ’ οίκον νοσηλεία ασθενών. Για τον λόγο αυτό και το υπουργείο Υγείας προχωρεί αυτή τη στιγμή σε νέο υπολογισμό.
Δεδομένες για το υπουργείο Υγείας είναι και οι διαπιστώσεις για την Κύπρο από τις σχετικές ευρωπαϊκές αναφορές.
Το «Προφίλ Υγείας: Κύπρος 2025», επισημαίνει ότι η Κύπρος διαθέτει υψηλό αριθμό γιατρών, αλλά συγκριτικά χαμηλό αριθμό νοσηλευτών, με αναλογία σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ, «γεγονός που υποδηλώνει ανισορροπία στη σύνθεση του ανθρώπινου δυναμικού υγείας». Συγκεκριμένα, η αναλογία νοσηλευτών προς ιατρούς προσεγγίζει το 1:1, σε αντίθεση με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο που υπερβαίνει τους 2,5 νοσηλευτές ανά γιατρό. Επιπλέον και σύμφωνα με σχετικές εκθέσεις του ΟΟΣΑ, στην Κύπρο ενώ η διαθεσιμότητα ιατρών είναι ιδιαίτερα υψηλή (περίπου 5,2 ανά 1.000 κατοίκους), η διαθεσιμότητα νοσηλευτών εκτιμάται περίπου στους 4–5 ανά 1.000 κατοίκους, που είναι σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (περίπου 8–9 ανά 1.000).
Φροντιστές υγείας και κίνητρα για «αδρανείς» νοσηλευτές
Κατά την παρουσία του στην προχθεσινή σύσκεψη των παρόχων του ιδιωτικού τομέα ο υπουργός Υγείας, Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, όπως πληροφορούμαστε, διαβεβαίωσε ότι το Υπουργείο του προωθεί πέντε συγκεκριμένες δράσεις:
>> Παροχή κινήτρων σε νέους ώστε να επιλέξουν τις νοσηλευτικές σχολές για τις σπουδές τους (παρόμοιο μέτρο είχε εφαρμοστεί και πριν από 20 χρόνια όταν και πάλι στην Κύπρο υπήρχε σημαντική έλλειψη νοσηλευτών).
>> Ενίσχυση της διαθεσιμότητας υποστηρικτικού προσωπικού. Υπενθυμίζεται ότι και σε επίσημη συμφωνία μεταξύ κράτους και συνδικαλιστών του δημόσιου τομέα περιλαμβάνεται η πρόσληψη φροντιστών υγείας και η κατανομή τους κατ’ αναλογίαν στα διάφορα τμήματα και κλινικές. Το μέτρο αυτό προωθείται πλέον και για τον ιδιωτικό τομέα.
>> Παροχή κινήτρων για επιστροφή ατόμων που διαθέτουν τα νοσηλευτικά προσόντα αλλά απασχολούνται σε άλλους τομείς της οικονομίας.
>> Επανακατέθεση στη Βουλή των τροποποιήσεων που αφορούν την προσέλκυση νοσηλευτών από τρίτες χώρες. Οι ιδιώτες ζήτησαν διαβούλευση με τον Υπουργό, εκφράζοντας τη διαφωνία τους σε συγκεκριμένα σημεία της πρότασης που ο Νεόφυτος Χαραλαμπίδης είχε καταθέσει στη Βουλή έπειτα από διαβούλευση με τους φορείς που εκπροσωπούν τους νοσηλευτές.
>> Μελέτη και ετοιμασία τροποποίησης του νόμου περί ιδιωτικών νοσηλευτηρίων μέσω της οποίας να αλλάξει η αναλογία νοσηλευτών/ κλινών για συγκεκριμένα τμήματα και εκεί και όπου δεν θα επηρεάζεται η ασφάλεια των ασθενών.
Από πλευράς των εκπροσώπων του ιδιωτικού τομέα τέθηκε και πρόταση για επιστροφή των νοσηλευτών που είναι αποσπασμένοι σε άλλα τμήματα και υπηρεσίες, είτε του υπουργείου Υγείας είτε των δημόσιων νοσοκομείων, στον κλινικό χώρο. Ο Υπουργός, σύμφωνα με πληροφορίες, αν και δεν έδωσε ξεκάθαρη υπόσχεση επί του συγκεκριμένου, δήλωσε έτοιμος να διερευνήσει το κατά πόσον ένα τέτοιο μέρος θα βοηθήσει στη διαχείριση του προβλήματος.
Σε κάθε περίπτωση συνεχίζεται και η εκστρατεία του υπουργείου Υγείας για προσέλκυση νέων φοιτητών. Η εκστρατεία που άρχισε πριν από δύο περίπου χρόνια έχει ήδη δώσει σημαντικά αποτελέσματα.
Η εκκρεμότητα του μεταπτυχιακού
Υπενθυμίζεται ότι σε εκκρεμότητα εξακολουθεί να βρίσκεται νομοσχέδιο που καταργεί την υποχρέωση των ξένων νοσηλευτών, αποφοίτων κυπριακών νοσηλευτικών σχολών, για εξασφάλιση μεταπτυχιακού τίτλου προκειμένου να μπορέσουν να εργοδοτηθούν στην Κύπρο. Η συγκεκριμένη τροποποίηση είναι και η μοναδική στην οποία συμφώνησαν και οι φορείς που εκπροσωπούν τους νοσηλευτές.
