Με δύο προσφυγές που εκκρεμούν στο Ανώτατο και Διοικητικό Δικαστήριο, κρίνεται το μέλλον της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πριν ακόμα εφαρμοστεί. Με την πρώτη που καταχώρησε ο Δήμος Αγλαντζιάς και αφορά στην ουσία της μεταρρύθμισης, ζητείται η ακύρωση του νόμου της Βουλής επειδή δεν προηγήθηκε διαβούλευση με τους εμπλεκόμενους Δήμους ή δημοψηφίσματα. Με τη δεύτερη, κρίνεται η παράταση της θητείας των δημάρχων και δημοτικών συμβουλίων μέχρι τις Ευρωεκλογές του 2024. 

Με απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου στις 24 Φεβρουαρίου, έγινε αποδεκτή αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα, να εμφανιστεί ως φίλος του Δικαστηρίου, στη διαδικασία προσφυγής εταιρείας στην Πάφο, η οποία ήγειρε νομικά ζητήματα που άπτονται με την παράταση της θητείας των δημάρχων και δημοτικών συμβουλίων που υπηρετούσαν την 1.1.2022.

Σύμφωνα με τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση, ο Δήμος Πάφου με αποφάσεις του ημερομηνίας 20.1.2022 και 28.1.2022 αντίστοιχα, απαγόρευσαν τη χρήση οικοδομής ιδιοκτησίας των αιτητών και εξέδωσαν ειδοποίηση επιβολής με την οποία έγινε αλλαγή χρήσης της οικοδομής από οργανωμένα διαμερίσματα σε οικιστική. Οι αιτητές στην προσφυγή τους προβάλλουν ως λόγο ακύρωσης ότι η παράταση της θητείας των καθ’ ων η αίτηση που προκύπτει από την ως άνω τροποποίηση, παραβιάζει το Άρθρο 173 του Συντάγματος και το Άρθρο 3 του Πρώτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ. Και ενώ η διαδικασία βρισκόταν σε εξέλιξη, ζήτησε όπως παρέμβει ο Γενικός Εισαγγελέας ως φίλος του Δικαστηρίου. Ο Δήμος ήγειρε ένσταση στην αίτηση παρέμβασης και εισηγήθηκαν ότι ο Γενικός Εισαγγελέας δεν είναι διάδικος, δεν είναι σε θέση να προσφέρει απρόσωπη, ουδέτερη και αντικειμενική άποψη στο Δικαστήριο αφού είναι ο νομικός σύμβουλος της εκτελεστικής εξουσίας που ετοίμασε και προώθησε το επίδικο νομοσχέδιο και ότι η παρέμβαση αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση της κυβερνητικής πολιτικής και όχι της υποβοήθησης του Δικαστηρίου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: 20 δήμοι και 30 τοπικά συμπλέγματα από το 2024

Όπως αναφέρεται στην απόφαση, από την πιο πάνω αναφορά δεν καθίσταται αντιληπτό πώς συνδέεται η επικείμενη μεταρρύθμιση του πλαισίου δράσης και λειτουργίας των δήμων με την παράταση της θητείας των δημάρχων και δημοτικών συμβουλίων. «Επί του συγκεκριμένου ζητήματος κρίνω ότι η συμβολή του Γενικού Εισαγγελέα θα ήταν χρήσιμη προς το Δικαστήριο έτσι ώστε να εξακριβωθούν οι ορθές απαντήσεις δεδομένου ότι δεν αναμένεται από τους διαδίκους να είναι σε θέση να γνωρίζουν τις απαντήσεις στα πιο πάνω ερωτήματα». Ο Γενικός Εισαγγελέας είναι, προσθέτει το Δικαστήριο, εκ του Συντάγματος, ανεξάρτητος αξιωματούχος της Δημοκρατίας επιφορτισμένος, ως το Άρθρο 113.1 του Συντάγματος προνοεί, με το έργο του νομικού συμβούλου της Δημοκρατίας. Η ευθύνη αυτή δεν αφαιρεί από τον θεσμό την ανεξαρτησία του ενώ παράλληλα είναι το καθ’ ύλην αρμόδιο πρόσωπο για να διαφωτίσει το Δικαστήριο για τους λόγους που η εκτελεστική εξουσία ενήργησε σε κάποια περίπτωση με συγκεκριμένο τρόπο έτσι ώστε να διευκολυνθεί ο τελικός στόχος του Δικαστηρίου που δεν είναι άλλος από την απονομή δικαιοσύνης. Αφού επέτρεψε την παρέμβαση του Γ. Εισαγγελέα, το Δικαστήριο όρισε την υπόθεση για οδηγίες στις 8.3.2023.

Όσον αφορά στον Δήμο Αγλαντζιάς, ο οποίος μετατρέπεται σε διαμέρισμα του Δήμου Λευκωσίας, με προσφυγή του υποστηρίζεται ότι υπάρχει σύγκρουση μεταξύ νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας και ότι η προσβαλλόμενη νομοθεσία παραβιάζει σημαντικότατα άρθρα του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ιδιαίτερα το άρθρο 5, που προνοεί διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες ή/και δημοψηφίσματα. Η ακρόαση της προσφυγής ενώπιον της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει ολοκληρωθεί και η απόφαση επιφυλάχθηκε.