Με την Κύπρο να έχει ήδη απολέσει το καθεστώς της χώρας που είναι «ελεύθερη από αφθώδη πυρετό» από τις 19 Φεβρουαρίου 2026, οι αρχές επιδίδονται σε έναν αγώνα δρόμου για τη σωτηρία του ζωικού κεφαλαίου, την ώρα που το ευρωπαϊκό πλαίσιο παραμένει άκαμπτο όσον αφορά τις υποχρεωτικές θανατώσεις ζώων.
Παρά τις έντονες πιέσεις και τα αιτήματα της Λευκωσίας για εξαίρεση από το μέτρο της θανάτωσης ζώων σε μολυσμένες μονάδες, οι πληροφορίες που καταφθάνουν από τις Βρυξέλλες είναι αποθαρρυντικές. Σύμφωνα με πηγές, θεωρείται πάρα πολύ δύσκολο έως αδύνατο να δοθεί η οποιαδήποτε παρέκκλιση, καθώς κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί ποτέ στο παρελθόν για παρόμοιες περιπτώσεις εντός της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αφού εξέτασε τα ειδικά δεδομένα της Κύπρου (γεωγραφική απομόνωση, μικρό μέγεθος παραγωγής), φαίνεται να εμμένει στην αυστηρή εφαρμογή του Κανονισμού 2020/687. Όπως διαμηνύεται, ακόμη και η παρέμβαση του Προέδρου της Δημοκρατίας προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν φαίνεται ικανή να μεταβάλει τα δεδομένα, με όλα τα βλέμματα να στρέφονται πλέον στη σημερινή επίσκεψη του Ευρωπαίου Επιτρόπου.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Υγεία και την Καλή Διαβίωση των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι, πραγματοποιεί σειρά επαφών σήμερα. Νωρίς το πρωί θα επισκεφθεί το Κέντρο «ΖΗΝΩΝ» στη Λάρνακα, όπου θα έχει συνάντηση με την υπουργό Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, και πληγέντες κτηνοτρόφους. Θα ακολουθήσει διευρυμένη σύσκεψη με αγροτικές οργανώσεις και εμπλεκόμενους φορείς, μεταξύ των οποίων αγροτικές οργανώσεις, παραγωγούς και λειτουργούς αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών.
Στη συνέχεια, ο Επίτροπος θα συναντηθεί με εκπρόσωπους πολιτικών κομμάτων και ακολούθως το μεσημέρι θα έχει συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στο Προεδρικό Μέγαρο.
Ο κ. Βάρχελι σε προηγούμενη τοποθέτησή του είχε εξαίρει τη διαχείριση της κρίσης από την Κύπρο, διαβεβαιώνοντας πως η ΕΕ θα στηρίξει οικονομικά τους κτηνοτρόφους και πως η εμπορία του χαλλουμιού δεν επηρεάζεται. Σημειώνεται ότι σήμερα το απόγευμα ο Πρόεδρος θα συναντηθεί και με τους εκπρόσωπους των παραγωγών και των αγροτικών οργανώσεων, σε συνέχεια της συνεδρίασης που προηγήθηκε την περασμένη Παρασκευή.
Στην προσπάθεια αναχαίτισης του ιού, η Κύπρος τρέχει το εμβολιαστικό πρόγραμμα παγκύπρια. Τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν 73% εμβολιαστική κάλυψη στις μονάδες βοοειδών και 32% στις μονάδες αιγοπροβατοτροφίας. Εν αναμονή βρίσκεται το εμβόλιο για τους χοίρους.
Η εκπρόσωπος των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Σωτηρία Γεωργιάδου, εξήγησε ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει εμβολιασμούς μόνο μετά από επιβεβαιωμένο κρούσμα. Σημείωσε ότι το πρώτο κρούσμα στην Κύπρο εντοπίστηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2026 και δηλώθηκε στον Παγκόσμιο Οργανισμό για την Υγεία των Ζώων.
Όπως ανέφερε, αν μια χώρα ξεκινήσει προληπτικό εμβολιασμό χωρίς να έχει επιβεβαιωμένο κρούσμα, χάνει αυτόματα το καθεστώς χώρας ελεύθερης από την ασθένεια και τις εξαγωγικές δυνατότητες.
Σε ότι αφορά τη διασπορά του ιού, ο αριθμός των προσβεβλημένων μονάδων παραμένει στις 38, 33 μονάδες αιγοπροβάτων και πέντε αγελάδων. Δύο από τις μονάδες αιγοπροβάτων ανήκουν σε ζωέμπορες. Από αυτές έχουν προχωρήσει οι θανατώσεις σε 14 μονάδες και εκκρεμούν οι υπόλοιπες.
Παράλληλα, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες ξεκαθαρίζουν πως η θανάτωση όλων των ζώων σε θετικές μονάδες (Άρθρο 12 του Κανονισμού) είναι μονόδρομος για τη μείωση του ιικού φορτίου. Όπως τονίστηκε στη χθεσινή επιστημονική ενημέρωση, ακόμη και τα ασυμπτωματικά ζώα μεταδίδουν τον ιό, ενώ η παραμονή τους θα οδηγούσε σε μείωση της παραγωγικότητας έως και 50% και σε μόνιμο αποκλεισμό από τις διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, το μέτρο της θανάτωσης των ζώων, παρότι ιδιαίτερα επώδυνο τόσο για τους κτηνοτρόφους όσο και για τους κτηνιάτρους που το εφαρμόζουν, προβλέπεται από το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο και θεωρείται επιδημιολογικά απαραίτητο για τη μείωση του ιικού φορτίου και τη γρήγορη αναχαίτιση της επιδημίας.
Η διαχείριση της κρίσης περιλαμβάνει αυστηρά πρωτόκολλα τα οποία υλοποιούν οι αρμόδιες Αρχές όπως υγειονομική ταφή των νεκρών ζώων σε συνεργασία με τα Τμήματα Γεωλογικής Επισκόπησης και Περιβάλλοντος, και εφαρμόζονται τεχνικοί όροι για την προστασία των υπόγειων υδάτων. Περαιτέρω, εφαρμόζεται απαγόρευση μετακίνησης δίχηλων ζώων και ζωοτροφών χωρίς άδεια από τις 20/2/2026.
Επιπρόσθετα, γίνονται έλεγχοι και πραγματοποιούνται δειγματοληψίες από άλλες εκμεταλλεύσεις που συνδέονται επιδημιολογικά με τις μολυσμένες εκτροφές αλλά και τυχαίες δειγματοληψίες σε παγκύπρια βάση.
Σημειώνεται ότι κατά τη διάρκεια της περσινής χρονιάς παρουσιάστηκαν κρούσματα αφθώδους πυρετού σε άλλα τρία μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ουγγαρία, Σλοβακία και Γερμανία. Κανένα άλλο κράτος δεν προχώρησε σε εμβολιασμούς ζώων.
