Σε κατάσταση έντονου προβληματισμού βρίσκεται η κοινή γνώμη και οι οργανωμένες ομάδες (φιλοζωικές οργανώσεις, κυνηγοί) μετά την πρόσφατη ψήφιση των νέων τροποποιητικών νομοθεσιών για τον «περί Σκύλων Νόμο» και τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 8/4/2026, αλλά και τις τροποποιήσεις που επήλθαν έναν μήνα αργότερα από τη Βουλή στις 12/5/2026.
Ωστόσο, λόγω των αντικρουόμενων απόψεων, των θετικών και αρνητικών σχολίων, καθίσταται πλέον σαφές ότι η Πολιτεία οφείλει να ξαναδεί άμεσα το νομοσχέδιο στο σύνολό του, καθώς οι τελευταίες αλλαγές δεν φαίνεται να περιορίζουν την έξαρση της εγκατάλειψης σκύλων, αλλά ούτε και να συμβάλλουν στον περιορισμό των ανεπιθύμητων γεννών.
Ιδιαίτερα αρνητική εντύπωση προκαλεί η απόφαση για μεταφορά της υποχρεωτικής σήμανσης των σκύλων στους 6 μήνες, αντί για τους 2 μήνες που ίσχυε προηγουμένως, γεγονός που στερεί τη δυνατότητα έγκαιρου ελέγχου κατά την κρίσιμη περίοδο του απογαλακτισμού. Με τη δημοσίευση του νόμου στις 8/4/2026 που εισηγήθηκε η κυβέρνηση, όλοι οι σκύλοι οι οποίοι υιοθετούνται φέρουν σήμανση, με σκοπό την αποτροπή εγκατάλειψής τους και την επιβολή μέτρων σε αντίθετη περίπτωση, μέσω της εύρεσης του ιδιοκτήτη τους. Παράλληλα, συμπεριλήφθηκε η υποχρεωτική εγγραφή όλων των σκύλων ηλικίας άνω των δύο μηνών στο σχετικό μητρώο των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ωστόσο, στις 12/05/2026, δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυβέρνησης, δύο επιπρόσθετα τροποποιητικά νομοσχέδια, τα οποία αποστάλθηκαν για εισηγήσεις ως προτάσεις νόμου, έτυχαν εισήγησης αναπομπής από μέρους της κυβέρνησης, λαμβάνοντας υπόψη πως με τα προτεινόμενα αυτά νομοσχέδια θα υπήρχε απόκλιση από τις βασικές αρχές για τις οποίες είχε καταρτιστεί το πρώτο τροποποιητικό νομοσχέδιο. Η εισήγηση αναπομπής απορρίφθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και ακολούθως τα νομοσχέδια δημοσιεύτηκαν.
Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», η κυβέρνηση, υλοποιώντας την πολιτική της για την ευημερία των ζώων, έχει ήδη δρομολογήσει την αξιολόγηση και τον καταρτισμό ενός νέου τροποποιητικού νομοσχεδίου, με σκοπό την αποδοτικότερη ρύθμιση του ζητήματος, υπενθυμίζοντας, παράλληλα, την επιτακτική ανάγκη για υπεύθυνη κατοχή, στείρωση και οριστική εξάλειψη της εγκατάλειψης.
Συγκεκριμένα, η κυβέρνηση, στο πλαίσιο της εφαρμογής της πολιτικής 7 για την ευημερία των ζώων και με σκοπό τη μείωση αδέσποτων ζώων, μέσω της αποτροπής ανεπιθύμητων γεννήσεων, ανεξέλεγκτης αναπαραγωγής και εγκατάλειψης, αξιολογεί καταρτισμό νέου τροποποιητικού νομοσχεδίου για την αποδοτικότερη ρύθμιση των όσων έχουν μέχρι σήμερα ψηφιστεί.
Η πορεία για την τροποποίηση του «περί Σκύλων Νόμου του 2002», την αρμοδιότητα της επίβλεψης και εφαρμογής του οποίου έχουν οι Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης, υπήρξε μακρά και πολυτάραχη. Η διαδικασία ξεκίνησε από το υπουργείο Εσωτερικών το 2012. Το 2015, κατόπιν διαφωνιών κατά τη συζήτηση στη Βουλή, η κοινοβουλευτική επιτροπή Περιβάλλοντος επέστρεψε το νομοσχέδιο στο Υπουργείο για ενσωμάτωση εισηγήσεων και περαιτέρω μελέτη από τη Νομική Υπηρεσία και τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες.
Τον Μάρτιο του 2017, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε ένα νέο νομοσχέδιο. Εντούτοις, στις 3 Μαΐου 2017, η επιτροπή Περιβάλλοντος έκρινε ως μη επαρκή τη διαβούλευση και έδωσε οδηγίες για νέο κύκλο επαφών υπό τον συντονισμό του Επιτρόπου Εθελοντισμού και Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ).
Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες προχώρησαν στη συνέχεια σε επίσημη γραπτή διαβούλευση με όλες τις εμπλεκόμενες αρμόδιες Αρχές, συμπεριλαμβανομένων των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Ένωση Δήμων, Ένωση Κοινοτήτων, Επαρχιακές Επιτροπές Ευημερίας Ζώων, Παγκύπριο Κτηνιατρικό Σύλλογο, Κτηνιατρικό Συμβούλιο, ομάδες κυνηγών και φιλοζωικές οργανώσεις, με στόχο τη σύγκλιση απόψεων. Το τελικό κυβερνητικό τροποποιητικό νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή των Αντιπροσώπων το 2022 από τον υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος.
Η προτεινόμενη νομοθεσία από την πλευρά της κυβέρνησης αποσκοπούσε στην αντιμετώπιση δύο βασικών ζητημάτων:
1. Στην πλήρη και ξεκάθαρη διάκριση των αρμοδιοτήτων, ώστε να διαλυθεί κάθε σύγχυση ή παρερμηνεία και να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη εφαρμογή του νόμου.
2. Στην εισαγωγή διαδικασιών εξώδικης ρύθμισης αδικημάτων, οι οποίες θα λειτουργούσαν ως ποινή αλλά και ως αποτρεπτικός παράγοντας, προάγοντας την υπεύθυνη κατοχή και περιορίζοντας το τεράστιο πρόβλημα των αδέσποτων που μαστίζει τη χώρα.
Τι προβλέπει ο νόμος που πρότεινε η κυβέρνηση
Μετά από τέσσερα χρόνια συζητήσεων, ο «περί Σκύλων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026» (Ν. 56(I)/2026) δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 08/04/2026. Οι κυριότερες αλλαγές που επέφερε περιλάμβαναν:
• Απαγόρευση ευθανασίας: Απαγορεύεται η ευθανασία υγιών σκύλων, εκτός ειδικών περιπτώσεων υγείας ή επικινδυνότητας (άρθρο 15).
• Σκύλοι βοήθειας: Πλήρης κατοχύρωση του θεσμού και των δικαιωμάτων πρόσβασης των προσώπων που τους χρησιμοποιούν (άρθρα 2, 3 και 13).
• Σήμανση στους 2 μήνες: Υποχρεωτική εγγραφή σκύλων άνω των δύο μηνών, ηλικία που συστήνεται από τους ειδικούς ως η καταλληλότερη για απογαλακτισμό και υιοθεσία, με σκοπό την αποτροπή της εγκατάλειψης (άρθρο 5).
• Δήλωση θανάτου: Υποχρέωση δήλωσης εντός 7 εργάσιμων ημερών με βεβαίωση κτηνιάτρου (άρθρο 5).
• Περιλαίμιο και λουρί: Υποχρεωτική χρήση κολάρου με μεταλλικό πλακίδιο στοιχείων (άρθρο 8) και υποχρεωτικό λουρί σε δημόσιους χώρους για ενίσχυση της δημόσιας ασφάλειας (άρθρο 9).
• Περισυλλογή περιττωμάτων: Υποχρέωση του συνοδού να καθαρίζει τους δημόσιους χώρους (άρθρο 9).
• Εξώδικα πρόστιμα: Ενίσχυση των εξουσιών των τοπικών Αρχών για επιβολή εκσυγχρονισμένων προστίμων (άρθρα 17–22).
• Ευπαθείς ομάδες και σκύλοι βοηθείας: Απαλλαγή από το ετήσιο τέλος εγγραφής για σκύλους βοηθείας και για έναν στειρωμένο σκύλο χαμηλοσυνταξιούχου.
• Επικίνδυνες φυλές: Διατήρηση ειδικού καθεστώτος (Pit Bull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino, Fila Brasileiro) και των διασταυρώσεών τους, με υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης και ενισχυμένα μέτρα περιορισμού.
• Διαφοροποίηση τελών εγγραφής: Αυξήθηκε το τέλος για τους στειρωμένους σκύλους από €20,50 σε €24, ενώ για τους μη στειρωμένους εκτοξεύθηκε στα €120 με ξεκάθαρο στόχο την αποτροπή ανεπιθύμητων γεννήσεων. Τα τέλη επικίνδυνων φυλών (στειρωμένων) αυξήθηκαν από €170 σε €240.
• Τέλη αναπαραγωγής: Αυξήθηκαν για σκοπούς εμπορίας από €83,14 σε €200 ανά γέννα και για άλλους σκοπούς από €33,25 σε €100.
Η ανατροπή του κυβερνητικού νόμου με τις προτάσεις της Βουλής
Η νομοθετική ισορροπία ανατράπηκε σύντομα, όταν στις 12/05/2026 δημοσιεύτηκαν δύο νέα τροποποιητικά νομοσχέδια (Αρ. 2 και Αρ. 3), τα οποία προήλθαν από προτάσεις νόμου της Βουλής. Η κυβέρνηση είχε προχωρήσει σε εισήγηση αναπομπής τους, προειδοποιώντας ότι προκαλούν επικίνδυνη απόκλιση από τις βασικές αρχές του αρχικού σχεδιασμού, όμως η Βουλή απέρριψε την αναπομπή.
1. Ο Νόμος Ν. 118(I)/2026 (Τροποποιητικός Αρ. 2) επέφερε τις εξής αλλαγές:
• Επαναφορά σήμανσης στους 6 μήνες: Ανατράπηκε η πρόνοια των 2 μηνών, γεγονός που επικρίνεται έντονα καθώς δυσχεραίνει τον περιορισμό της εγκατάλειψης.
• Κατάργηση διαφοροποίησης τελών: Επαναφορά του ενιαίου τέλους στα €20,50 για στειρωμένους και μη στειρωμένους σκύλους, και στα €170 για τις επικίνδυνες φυλές.
• Αφαίρεση αρμοδιοτήτων: Ο ρόλος των τοπικών Αρχών περιορίζεται πλέον μόνο στην καταγραφή και διαβίβαση πληροφοριών. Η παγίδευση και περισυλλογή μεταφέρεται σε κεντρικές εξουσιοδοτημένες υπηρεσίες (Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, εξουσιοδοτημένα συνεργεία, Αστυνομία).
• Κατάργηση εξωδίκων: Διαγράφεται πλήρως η διαδικασία επιβολής εξώδικων προστίμων.
• Δυνατότητα θανάτωσης: Δίνεται η δυνατότητα στην Αστυνομία και την Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας να θανατώνουν αδέσποτα ζώα κατά την κρίση τους, αν διαπιστωθεί άμεση και ανεξέλεγκτη ζημιά στην άγρια ζωή ή σε κτηνοτροφικά υποστατικά.
• Μείωση τελών αναπαραγωγής: Μειώθηκαν από €200 σε €85 για εμπορία και από €100 σε €35 για άλλους σκοπούς ανά γέννα.
2. Ο Νόμος Ν. 119(I)/2026 (Τροποποιητικός Αρ. 3) εισήγαγε:
• Ειδική κατηγορία κυνηγετικών σκύλων: Με ετήσιο τέλος €24 ανά σκύλο μέχρι 4 σκύλους, υπό την προϋπόθεση κατοχής άδειας κυνηγίου και εγγραφής στην πλατφόρμα της Υπηρεσίας Θήρας, χωρίς διαφοροποίηση για το καθεστώς στείρωσης.
• Τροποποίηση γενικών τελών: Προβλέπει τέλη €24 για στειρωμένους, €120 για μη στειρωμένους και €240 για επικίνδυνες φυλές.
