Με δύο νομοσχέδια του Τμήματος Οδικών Μεταφορών μπαίνει τάξη στην αναρχία που υπήρχε με τις ανακλήσεις οχημάτων, καθορίζονται οι Αρχές Έγκρισης και Εποπτείας, ενώ για πρώτη φορά κατοχυρώνεται το επάγγελμα του εμπόρου οχημάτων.

Μετά τα προβλήματα που προέκυψαν με τους αερόσακους takata, την ελλιπή ενημέρωση των οδηγών αλλά και την αναρχία στον τομέα της εμπορίας μεταχειρισμένων οχημάτων, το Υπουργείο Μεταφορών και κατ’ επέκταση το ΤΟΜ, προχώρησαν στη σύνταξη δύο σημαντικών νομοσχεδίων που «νοικοκυρεύουν» τόσο την αγορά όσο και τις υποχρεώσεις του κράτους να εποπτεύει τους εμπόρους και να προλαβαίνει ατυχήματα από ελαττωματικά εξαρτήματα. Το ένα νομοσχέδιο θα αναφέρεται ως «Ο περί της Έγκρισης και της Εποπτείας της Αγοράς Οχημάτων Νόμος του 2026» και το άλλο, ως «O περί Ρύθμισης και Κατοχύρωσης του Επαγγέλματος των Εμπόρων Οχημάτων Νόμος του 2026».

Με το πρώτο νομοσχέδιο καθορίζεται πλέον ότι «ανάκληση» σημαίνει κάθε μέτρο που αποβλέπει στην επιστροφή προϊόντος το οποίο έχει ήδη καταστεί διαθέσιμο στον τελικό χρήστη, ενώ «απόσυρση» σημαίνει κάθε μέτρο που έχει ως στόχο να αποτρέψει τη διαθεσιμότητα στην αγορά προϊόντος που βρίσκεται στην αλυσίδα εφοδιασμού. Καθορίζεται η «Αρχή Έγκρισης Τύπου» που σημαίνει το Τμήμα Οδικών Μεταφορών του Υπουργείου Μεταφορών και την «Αρχή Εποπτείας της Αγοράς» που σημαίνει το Τμήμα Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Μεταφορών.

Η Αρχή Έγκρισης Τύπου έχει εξουσία όποτε το κρίνει σκόπιμο και δικαιολογημένο να εισέρχεται σε εγκαταστάσεις οικονομικών φορέων στη Δημοκρατία και να ελέγχει ή επιθεωρεί όχημα, τεχνική μονάδα ή έγγραφα ή εγκαταστάσεις ή εξοπλισμό ή χώρο που σχετίζεται µε αυτά, περαιτέρω δε έχει εξουσία να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα δείγματα οχημάτων, συστημάτων, κατασκευαστικών στοιχείων και χωριστών τεχνικών μονάδων για σκοπούς δοκιμών συμμόρφωσης. Η Αρχή δυνατό να ορίσει τεχνικές υπηρεσίες και εργαστήρια που να πραγματοποιούν τεχνικούς ελέγχους και δοκιμές που καθορίζονται και απαιτούνται από τα διατάγματα και τους Κανονισμούς, ελέγχους για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης της παραγωγής του κατασκευαστή με την έγκριση τύπου. Τα πρόσωπα που διενεργούν τους ελέγχους σε σχέση με αλλαγές και μετατροπές πρέπει να κατέχουν δίπλωμα σπουδών στον κλάδο Μηχανολογικής Μηχανικής, πέντε χρόνια πείρα και να περάσουν με επιτυχία σχετικές εξετάσεις διαπίστευσης.

Η Αρχή Εποπτείας της Αγοράς καταρτίζει ετησίως γενική επισκόπηση των προγραμματισμένων ελέγχων εποπτείας της αγοράς την οποία υποβάλλει στο φόρουμ το αργότερο την 1η Μαρτίου και συντάσσει ανά διετία, έκθεση με τα πορίσματά της από κάθε έλεγχο επαλήθευσης της συμμόρφωσης που πραγματοποίησε κατά τα δύο προηγούμενα έτη.

Στον εισαγωγέα η ευθύνη

Καθιερώνονται επίσης στο νομοσχέδιο, υποχρεώσεις οικονομικών φορέων, εισαγωγέων, αντιπροσώπων, των κατασκευαστών και  διανομέων. Επιπρόσθετα των υποχρεώσεων του δυνάμει των Ευρωπαϊκών Κανονισμών, οικονομικός φορέας (εταιρεία) ή εισαγωγέας οφείλει και έχει την υποχρέωση όπως: (α) Ενημερώσει άμεσα τις αρμόδιες Αρχές για την έναρξη της διαδικασίας απόσυρσης ή ανάκλησης σχετικά με οχήματα, συστήματα, κατασκευαστικά στοιχεία, μηχανικά μέρη, χωριστές τεχνικές μονάδες ή εξοπλισμού και εξαρτήματος από τη Δημοκρατία19, και (β) λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα, σε συνεννόηση με την Αρχή Εποπτείας της Αγοράς, περιλαμβανομένης, όπου συντρέχει περίπτωση, της έγκαιρης ενημέρωσης του ιδιοκτήτη ή του τελικού χρήστη για τη λήψη διορθωτικών μέτρων ή την ανάκληση, όσο αφορά οχήματα για τα οποία είναι υπεύθυνος αλλά και για τα οποία αιτείται η χορήγηση εθνικής επιμέρους έγκρισης οχήματος στη Δημοκρατία καθώς και όσο αφορά οχήματα τα οποία κατέχουν έγκριση τύπου ΕΕ.

Προβλέπεται επίσης ότι για τα οχήματα τα οποία καλύπτονται από έγκριση τύπου Ευρωπαϊκής Ένωσης, οικονομικός φορέας σημαίνει τον κατασκευαστή, τον εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο του κατασκευαστή ή, εάν αυτός δεν είναι εγκατεστημένος στη Δημοκρατία, τον διανομέα που είναι εγκατεστημένος στη Δημοκρατία. Όσον αφορά οχήματα που εισάχθηκαν από τρίτες χώρες χωρίς να λάβουν έγκριση τύπου ΕΕ ή εθνική επιμέρους έγκριση οχήματος, οικονομικός φορέας είναι ο εγκατεστημένος στη Δημοκρατία διανομέας ακόμα και όταν δεν ήταν υπεύθυνος για διανομή του σχετικού οχήματος αλλά διανέμει καινούργια οχήματα του ίδιου εμπορικού σήματος ή εμπορικής επωνυμίας. Σε περίπτωση που κανένα εκ των προσώπων που καθορίζεται ως οικονομικός φορέας ως ανωτέρω είναι εγκατεστημένος στη Δημοκρατία, τότε οικονομικός φορέας είναι ο τελικός χρήστης.

Για τις περιπτώσεις παραβάσεων των πιο πάνω προνοιών προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα που κυμαίνονται από €1000 έως €250.000, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης, και σε περίπτωση που η παράβαση συνεχίζεται, πρόσθετο διοικητικό πρόστιμο, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης, που κυμαίνεται από €100 έως €30.000 για κάθε ημέρα συνέχισης της παράβασης.

Σε περίπτωση ανάκλησης οχήματος τότε καθορίζεται διαδικασία ενημέρωσης των οδηγών από τον εισαγωγέα με: Αποστολή συστημένης επιστολής, τηλεφωνική κλήση ή/και γραπτό μήνυμα SMS, σχετική ανάρτηση των αρ. πλαισίων, μοντέλου, μάρκας και ημερομηνία κατασκευής του οχήματος στην ιστοσελίδα του και ανακοίνωση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Νέο πλαίσιο για εμπόρους και εισαγωγείς

Στη βάση του δεύτερου νομοσχεδίου, καθιδρύεται για πρώτη φορά Συμβούλιο με την επωνυμία «Συμβούλιο Εγγραφής Εμπόρων Οχημάτων» και έδρα τη Λευκωσία, το οποίο θα έχει αρμοδιότητα και εξουσία- (α) να διενεργεί την εγγραφή των εμπόρων και να εκδίδει τα σχετικά πιστοποιητικά ή άδειες σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου· (β) να τηρεί το Μητρώο Εμπόρων και να διαγράφει από αυτό εγγεγραμμένους εμπόρους, τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου· (γ) να ασκεί τον πειθαρχικό έλεγχο επί των εγγεγραμμένων εμπόρων και να επιβάλλει τις καθορισμένες από τον παρόντα Νόμο πειθαρχικές κυρώσεις.

Ο πρόεδρος του Συμβουλίου θα διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, ενώ σ’ αυτό θα μετέχουν οι διευθυντές του ΤΟΜ και των Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών, εκπρόσωπος της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτής και εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα. Επίσης θα μετέχουν δύο μέλη από το μητρώο εμπόρων καινούργιων και δυο από το μητρώο εμπόρων μεταχειρισμένων οχημάτων. Το Συμβούλιο θα εκδίδει ετήσια άδεια άσκησης επαγγέλματος εμπόρου οχημάτων, ενώ κανένα πρόσωπο δεν ενεργεί ως έμπορος οχημάτων, εκτός αν έχει προσκομίσει στο Συμβούλιο έγκυρη εγγυητική επιστολή, η οποία να καλύπτει την ενδεχόμενη ευθύνη του εμπόρου για καταβολή αποζημίωσης σε αγοραστή, λόγω παράβασης της νόμιμης υποχρέωσης του για πλήρη ενημέρωση του αγοραστή,

Το πλέον σημαντικό είναι πως έμπορος οχημάτων, οφείλει να ενημερώνει γραπτώς και στην ελληνική γλώσσα τον προτιθέμενο αγοραστή οχήματος για όλα τα στοιχεία που σχετίζονται με τη φυσική κατάσταση του οχήματος και/ή την προέλευση και/ή ιστορικό ταξινόμησης, τυχόν ανάκληση και/ή τυχόν ελαττωματικότητα του προϊόντος και/ή τους χιλιομετρικούς δείκτες. Ειδικά για το τελευταίο επειδή πολλοί αγοραστές την έχουν πάθει, προβλέπονται και ποινές.