Ρύπανση στη θάλασσα της Λεμεσού: Μύλος η υπόθεση της αιτίας και των ευθυνών – Συσκέψεις, συζητήσεις και αποτέλεσμα μηδέν – Στο κάδρο και αγωγοί των πύργων

Προβληματισμό προκαλούν τα επαναλαμβανόμενα περιστατικά ρύπανσης στη θάλασσα της Λεμεσού, καθώς οι εικόνες από τις παραλίες και οι καταγγελίες πολιτών επαναφέρουν το θέμα στο προσκήνιο. Το ζήτημα συζητήθηκε χθες στο Υφυπουργείο Ναυτιλίας, με τις αρμόδιες υπηρεσίες και τις τοπικές αρχές να βάζουν στο τραπέζι τις πιθανές πηγές ρύπανσης και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να περιοριστούν τα περιστατικά.

Από όσα λέχθηκαν σήμερα δημοσίως, προκύπτει ότι οι πιθανές πηγές ρύπανσης είναι πολλές και διαφορετικές. Αγωγοί απορρίψεων, εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων, σκάφη αναχυψής και πλοία, ιχθυοκαλλιέργειες αλλά και όμβρια ύδατα είναι μεταξύ των δραστηριοτήτων που εξετάζονται. Ζητούμενο είναι πλέον η καταγραφή να ολοκληρωθεί και να ακολουθήσουν συγκεκριμένοι έλεγχοι και σαφείς απαντήσεις για την προέλευση των περιστατικών.

Στο μικροσκόπιο οι πιθανές πηγές ρύπανσης

Ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Υφυπουργείου Ναυτιλίας, Θεόδουλος Μεσημέρης, ανέφερε ότι η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της Υφυπουργού Ναυτιλίας και είχε συντονιστικό χαρακτήρα, αφού είχαν προηγηθεί επαφές με τις τοπικές αρχές και είχαν ληφθεί υπόψη παρατηρήσεις και καταγγελίες πολιτών.

«Ο σκοπός της σύσκεψης ήταν να δούμε όλη αυτή την πληροφόρηση για να μπορέσουμε να συνδιαμορφώσουμε από κοινού πρόσθετες δράσεις», ανέφερε.

Μιλώντας στο κρατικό ραδιόφωνο εξήγησε ότι το Υφυπουργείο Ναυτιλίας έχει οριστεί ως συντονιστικός φορέας, με στόχο να αναγνωριστούν και να χαρτογραφηθούν οι πιθανές πηγές ρύπανσης και να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο πρόσθετων δράσεων.

Παράλληλα, σημείωσε ότι απαιτείται αποτελεσματικός μηχανισμός παρακολούθησης, ώστε, όταν προκύπτει περιστατικό, οι υπηρεσίες να μπορούν να αντιδρούν το συντομότερο δυνατό.

Ο κ. Μεσημέρης υπογράμμισε ότι στην Κύπρο εφαρμόζεται πρόγραμμα τακτικών δειγματοληψιών για τα νερά κολύμβησης και ότι η συνολική εικόνα είναι πολύ καλή.

«Η εικόνα της Κύπρου είναι εξαιρετική. Μας κατατάσσει στην πρώτη κατηγορία από όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης», είπε, σημειώνοντας ωστόσο ότι «ναι, υπάρχουν περιστατικά ρύπανσης» και πολλές δυνητικές πηγές, ιδιαίτερα σε μια περιοχή με έντονη δραστηριότητα όπως ο κόλπος της Λεμεσού.

Ο αγωγός στην Ακτή Ολυμπίων

Ένα από τα ζητήματα που βρέθηκαν στο επίκεντρο ήταν αγωγός αποστράγγισης, που ξεκινά από υπό ανέγερση ψηλό κτίριο στην παραλιακή λεωφόρο και καταλήγει στη θαλάσσια περιοχή ανατολικότερα της Ακτής Ολυμπίων.

Ο Θεόδουλος Μεσημέρης ανέφερε ότι, σύμφωνα με την ενημέρωση που έχει, για τη συγκεκριμένη απόρριψη έχει εκδοθεί άδεια από το Τμήμα Περιβάλλοντος.

«Δεν μιλάμε για ένα θέμα ρύπανσης, μιλάμε για μία αδειοδοτημένη απόρριψη στη θάλασσα», είπε.

Έσπευσε, ωστόσο, να προσθέσει ότι πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο τηρούνται οι όροι της άδειας και εάν η απόρριψη μπορεί να προκαλεί τοπική υποβάθμιση της ποιότητας του νερού.

Όπως ανέφερε, μετά και τη συζήτηση που έγινε, το Τμήμα Περιβάλλοντος έχει δρομολογήσει ενέργειες ώστε να διαπιστωθεί εάν εφαρμόζονται όλες οι σχετικές προϋποθέσεις.

Να σημειωθεί ότι η εφημερίδα «Πολίτης» έφερε σήμερα στη δημοσιότητα βίντεο από το επίμαχο σημείο, στο οποίο καταγράφεται δραστηριότητα γύρω από τον αγωγό και εργασίες στην περιοχή.

Με αφορμή το περιστατικό, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Λεμεσού, Γιώργος Καραϊσκάκης, ζήτησε άμεση διερεύνηση της ρύπανσης και σαφείς απαντήσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι με την επανέναρξη των εργασιών της Βουλής θα ζητήσει την αυτεπάγγελτη εξέταση του θέματος στην Επιτροπή Περιβάλλοντος.

Ξυδιάς: Να ξεκαθαρίσει ποιος ελέγχει τι

Στην ανάγκη να μπει τάξη στις αρμοδιότητες στάθηκε ο δήμαρχος Αμαθούντας, Κυριάκος Ξυδιάς, ο οποίος συμμετείχε στη χθεσινή σύσκεψη στο Υφυπουργείο Ναυτιλίας.

Όπως είπε, το θέμα συζητείται εδώ και χρόνια, ενώ εμπλέκονται 17 με 18 κρατικές υπηρεσίες. Αυτό που χρειάζεται, κατά τον ίδιο, είναι πλήρης καταγραφή των πιθανών πηγών ρύπανσης και σαφής καθορισμός της ευθύνης κάθε υπηρεσίας.

«Αυτό που πρέπει να γίνει, ακριβώς για να βρούμε λύση και να μην κάνουμε συσκέψεις άσκοπες, είναι να γίνει μια απόλυτη καταγραφή όλων των πιθανών πηγών ρύπανσης και ο καθένας, στα πλαίσια της δικής του αρμοδιότητας, να ελέγχει το κομμάτι του», είπε.

Ζήτησε επίσης περισσότερη διαφάνεια, προτείνοντας τη δημιουργία δημόσιας πλατφόρμας όπου θα φαίνεται ο ρόλος κάθε υπηρεσίας, θα δημοσιεύονται τα αποτελέσματα των αναλύσεων και θα δίνονται εξηγήσεις όταν υπάρχουν τιμές εκτός ορίων.

«Όλα αυτά πρέπει να είναι σε δημόσια θέα», ανέφερε.

Ερωτήματα για τον αγωγό στην Ακτή Ολυμπίων

Ιδιαίτερα στάθηκε στον αγωγό αποστράγγισης που συνδέεται με ψηλό κτίριο στην παραλιακή λεωφόρο, ζητώντας από το Τμήμα Περιβάλλοντος να ξεκαθαρίσει πόσοι παρόμοιοι αγωγοί έχουν αδειοδοτηθεί και πώς ελέγχονται.

«Δεν ξέρω πόσοι είναι, 10, 50, 100. Να μας πει πόσους αδειοδοτεί και με ποιους μηχανισμούς τους ελέγχει», είπε.

Έθεσε παράλληλα ερωτήματα για την όδευση του συγκεκριμένου αγωγού, χαρακτηρίζοντας «καινοφανές» το γεγονός ότι εισέρχεται στη θάλασσα, στρίβει και κινείται περίπου ένα χιλιόμετρο προς τα ανατολικά πριν από το σημείο εκβολής.

Όπως ανέφερε, είχε ενημερώσει από την προηγούμενη εβδομάδα το Τμήμα Περιβάλλοντος και επανέφερε το θέμα στη χθεσινή σύσκεψη.

«Ζήτησα κάποιες εξηγήσεις και επιμένω ότι δεν έχουμε λάβει επαρκείς εξηγήσεις», σημείωσε.

Ο κ. Ξυδιάς ξεκαθάρισε πάντως ότι ο συγκεκριμένος αγωγός είναι μόνο μία παράμετρος ενός ευρύτερου προβλήματος. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, σε αγωγούς ομβρίων, πλοία, αγκυροβόλια, σκάφη αναψυχής και ιχθυοκαλλιέργειες, τονίζοντας ότι χρειάζεται συνεχής έλεγχος τόσο στο στάδιο της αδειοδότησης όσο και στην τήρηση των όρων που τίθενται.

Η Μονή και η ανάγκη πρόληψης

Ο δήμαρχος Αμαθούντας αναφέρθηκε και στο περιστατικό στο εργοστάσιο επεξεργασίας αστικών λυμάτων στη Μονή.

Όπως είπε, σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί μια απόρριψη για την αντιμετώπιση έκτακτου προβλήματος, ωστόσο, οι εγκαταστάσεις πρέπει να λειτουργούν με τρόπο που να μην οδηγούνται σε τέτοιες λύσεις.

Παρότι το εργοστάσιο δεν βρίσκεται στα διοικητικά όρια του Δήμου του, τόνισε ότι «η θάλασσα δεν καταλαβαίνει από διοικητικά όρια», καθώς ένα περιστατικό μπορεί να επηρεάσει και γειτονικές περιοχές.

Καταληκτικά, ανέφερε ότι στη χθεσινή σύσκεψη παρουσιάστηκε και υιοθετήθηκε οδικός χάρτης ενεργειών, με τις τοπικές αρχές να αναμένουν πλέον την εφαρμογή του. «Αυτά που έχουν επισημανθεί έχουν καταγραφεί ως ένας οδικός χάρτης. Άμεσα να προχωρήσουν, να υλοποιηθούν. Εδώ είναι η ουσία» επισήμανε

Θεοπέμπτου: «12 χρόνια και ακόμη δεν βρήκαμε τις πηγές»

Έντονη κριτική άσκησε ο Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, πρώην πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος και πρώην Επίτροπος Περιβάλλοντος, ο οποίος έχει ασχοληθεί για χρόνια με θέματα θαλάσσιας ρύπανσης και διαχείρισης αποβλήτων.

«Δεν είναι δυνατόν εδώ και 12-13 χρόνια να καταγράφονται παρόμοια περιστατικά και η κρατική μηχανή να ενεργοποιείται κάθε φορά μόνο όταν προκύψει νέο επεισόδιο» ανέφερε στο κρατικό ραδιόφωνο.

Όσον αφορά τις πιθανές πηγές είπε: «Εγώ μπορώ να σας πω οκτώ, για παράδειγμα. Αλλά 12 χρόνια και αμέτρητες να ήταν, έπρεπε να βρουν τρόπο να το ρυθμίσουν».

Στάθηκε επίσης στον χρόνο κατά τον οποίο γίνονται οι δειγματοληψίες για τα νερά κολύμβησης, σημειώνοντας ότι περίπου τον Φεβρουάριο λαμβάνονται δείγματα στο πλαίσιο της διαδικασίας για τον ορισμό των οργανωμένων παραλιών, ενώ τα περιστατικά και τα παράπονα για ρύπανση εμφανίζονται συνήθως το καλοκαίρι.

Κατά τον ίδιο, αυτό είναι ένα στοιχείο που θα πρέπει να αξιοποιείται στην έρευνα, ώστε οι αρχές να εξετάζουν πότε εμφανίζεται η ρύπανση και ποιες δραστηριότητες βρίσκονται τότε σε εξέλιξη.

Ο πρώην Επίτροπος Περιβάλλοντος στάθηκε και στο γεγονός ότι, όπως είπε, όλα αυτά τα χρόνια δαπανήθηκαν σημαντικά ποσά για καθαρισμούς χωρίς να έχει δοθεί η ίδια έμφαση στον εντοπισμό της πηγής.

«Ξόδεψαν πάρα πολλά λεφτά μέχρι τώρα για να καθαρίζουν, αλλά δεν είδαμε μια φορά μια έρευνα να κάνει αναλύσεις, να εντοπίσει και να κυνηγήσει την πηγή», ανέφερε.

Στο κάδρο έβαλε μια σειρά από πιθανές πηγές ρύπανσης, μεταξύ των οποίων αποχετευτικά συστήματα, αγκυροβόλια, σκάφη αναψυχής, αλλά ιχθυοκαλλιέργειες

Τα ψηλά κτίρια και οι αγωγοί

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα ψηλά κτίρια της Λεμεσού, λέγοντας ότι έχουν δοθεί άδειες για αγωγούς που καταλήγουν στη θάλασσα και απορρίπτουν μεγάλες ποσότητες νερού.

Όπως ανέφερε, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να διοχετεύονται «γύρω στις 2.000-2.500 τόνους νερό την ημέρα», θέτοντας ερωτήματα κατά πόσο υπάρχει ουσιαστικός και συνεχής έλεγχος της ποιότητας του νερού που απορρίπτεται.

Ο κ. Θεοπέμπτου διερωτήθηκε ακόμη κατά πόσο αρκεί να γίνονται αναλύσεις από τους ίδιους τους ενδιαφερόμενους και έθεσε θέμα επιτόπιων ελέγχων, ακόμη και με δύτες, ώστε να διαπιστώνεται τι πραγματικά καταλήγει στη θάλασσα.

Αναφέρθηκε επίσης στα διερχόμενα πλοία, λέγοντας ότι υπάρχουν τεχνολογικά μέσα, ακόμη και δορυφορικές εικόνες, που μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό απορρίψεων και στην παρακολούθηση της πορείας τους.

ΔΗΣΥ

Με αφορμή τα πρόσφατα περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης , ο ΔΗΣΥ ζητά πλήρη δημοσιοποίηση των εργαστηριακών αποτελεσμάτων και σαφείς απαντήσεις για τις πιθανές πηγές της ρύπανσης, αλλά και για τα μέτρα που λαμβάνονται από τις αρμόδιες αρχές.

Η Δρ Ολυμπία Νησιφόρου, υπεύθυνη Χαρτοφυλακίου Περιβάλλοντος του Συμβουλίου Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου του κόμματος, επισημαίνει ότι το πρόβλημα δεν είναι νέο και ότι υπάρχουν ήδη δεδομένα, μελέτες και καταγεγραμμένα περιστατικά από προηγούμενα χρόνια. Σε ανακοίνωσή της τονίζει ότι ζητούμενο είναι να αξιοποιείται αυτή η γνώση, ώστε κάθε νέο περιστατικό να μην αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, αλλά να δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη, στον εντοπισμό των πραγματικών αιτιών και στην αντιμετώπιση της ρύπανσης στην πηγή της.

Οι πολίτες, όπως αναφέρει, δικαιούνται να γνωρίζουν:

1. τι ακριβώς εντοπίστηκε και αναλύθηκε,
2. ποια είναι τα πλήρη αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων,
3. πώς συγκρίνονται με προηγούμενα περιστατικά και μελέτες,
4. ποιες δυνητικές πηγές εξετάστηκαν και με ποια δεδομένα αποκλείστηκαν ή δεν αποκλείστηκαν,
5. ποιες παραβάσεις έχουν καταγραφεί διαχρονικά και ποια μέτρα λήφθηκαν,
6. πώς διασφαλίζεται η πλήρης εφαρμογή της περιβαλλοντικής και ναυτιλιακής νομοθεσίας,
7. και ποιες συγκεκριμένες ενέργειες γίνονται ώστε το πρόβλημα να αντιμετωπίζεται στην πηγή και όχι όταν έχει ήδη φτάσει στην παραλία.