Κινητές μονάδες αφαλάτωσης: Τρέχουν να προλάβουν το καλοκαίρι του 2027

Η παρατεταμένη ανομβρία και η ανησυχητικά μειωμένη εισροή νερού στα φράγματα επέβαλαν την άμεση επιστράτευση έκτακτων μέτρων. Στο επίκεντρο του κυβερνητικού σχεδιασμού βρέθηκαν οι κινητές μονάδες αφαλάτωσης, οι οποίες επιστρατεύονται για να προσφέρουν ανάσα στην ύδρευση μέχρι να ολοκληρωθεί το μακροπρόθεσμο πλάνο με τις μόνιμες υποδομές, που επί του παρόντος βρίσκονται στο στάδιο προγραμματισμού.

Τα τελευταία δύο χρόνια λήφθηκαν αποφάσεις για την κατασκευή εννέα κινητών μονάδων αφαλάτωσης. Ο «Φ» καταγράφει αναλυτικά την πρόοδο, τις ακυρώσεις, τις καθυστερήσεις, αλλά και τα νέα έργα που βρίσκονται στα σκαριά όσον αφορά το πακέτο των μονάδων που αναμενόταν να δώσουν συνολικά 157.000 κ.μ. ημερησίως. Για δύο από αυτές, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε την περασμένη Τετάρτη να μην κατασκευαστούν. Για την Αγία Νάπα αποφασίστηκε η ακύρωσή της και για τη Γερμασόγεια η αναβολή υλοποίησής της. Τέσσερις κινητές μονάδες έχουν ήδη πιάσει δουλειά, προσθέτοντας 47.000 κ.μ. νερού στο υδατικό ισοζύγιο της χώρας. Άλλη μονάδα ολοκληρώνεται εντός Σεπτεμβρίου. Οι υπόλοιπες δύο καθυστερούν και αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία πριν το καλοκαίρι του 2027.

Η πορεία των μονάδων

Μονή (15.000 κ.μ./ημέρα): Η μονάδα, αποτελείται από εξοπλισμό που παραχωρήθηκε από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τέθηκε σε σταδιακή λειτουργία από τον Ιούλιο του 2025 και σε πλήρη παραγωγή το Δεκέμβριο του 2025. Με πρόσφατο Ειδικό Διάταγμα Ανάπτυξης, αποφασίστηκε η παράταση της λειτουργίας της μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2029.

Κισσόνεργα(12.000 κ.μ./ημέρα): Ξεκίνησε τη λειτουργία της τον Αύγουστο του 2025 και σήμερα παράγει στο μέγιστο της δυναμικότητάς της, η οποία αυξήθηκε από τις 10.000 στις 12.000 κ.μ./ημέρα μετά από σχετική έγκριση.

Λιμάνι Λεμεσού (10.000 κ.μ./ημέρα): Τέθηκε σε πλήρη παραγωγή τον Απρίλιο του 2026, ενισχύοντας σημαντικά τις ανάγκες της μείζονος Λεμεσού.

Γαρύλλης (10.000 κ.μ./ημέρα): Επεξεργάζεται υφάλμυρο νερό από τις γεωτρήσεις του ποταμού Γαρύλλη. Παρά τις καθυστερήσεις που σημειώθηκαν, η μονάδα τέθηκε σε πλήρη λειτουργία τον Ιούλιο του 2026.

Ακυρώσεις και αναστολές

Δεν έλειψαν, ωστόσο, τα εμπόδια, οι τοπικές αντιδράσεις και οι οικονομικοί επανασχεδιασμοί που οδήγησαν σε ακυρώσεις και αναστολές.

Οριστική Ακύρωση – Αγίας Νάπας (15.000 κ.μ./ημέρα): Παρόλο που το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ) είχε ολοκληρώσει το διαγωνισμό, οι σφοδρές αντιδράσεις της τοπικής Αρχής και των ξενοδόχων της περιοχής οδήγησαν στην οριστική ακύρωση του έργου.

Αναβολή – πλωτή μονάδα Αφαλάτωσης Γερμασόγειας (20.000 κ.μ./ημέρα): Αφού ο αρχικός διαγωνισμός κατέληξε άγονος το Μάρτιο του 2026, το Υπουργείο Οικονομικών ζήτησε την εξέταση φθηνότερων λύσεων, καθώς το κόστος αγοράς νερού από την πλωτή μονάδα άγγιζε τα €4/κ.μ. (έναντι €0,85-€1,82/κ.μ. των χερσαίων μονάδων). Δεδομένου ότι τα υφιστάμενα αποθέματα καλύπτουν το 2026 και παρατάθηκε η μονάδα στη Μονή, αποφασίστηκε η αναβολή του έργου και η επανεξέταση της αναγκαιότητάς του το χειμώνα του 2026.

Προσκόμματα

Σε δύο σημαντικές μονάδες παρατηρούνται προσκόμματα που καθυστερούν την έναρξη παραγωγής.

Μαζωτός (έως 40.000 κ.μ./ημέρα): Πρόκειται για τη μεγαλύτερη σχεδιαζόμενη κινητή μονάδα. Αν και εξασφαλίστηκε θετική περιβαλλοντική γνωμοδότηση, το Κοινοτικό Συμβούλιο Μαζωτού καταχώρισε προσφυγή στο Διοικητικό Δικαστήριο. Παρόλο που το αίτημα αναστολής των εργασιών αποσύρθηκε μετά την έκδοση Ειδικού Διατάγματος Ανάπτυξης τον Ιούλιο του 2026, η δικαστική διαμάχη παραμένει σε εξέλιξη, προκαλώντας καθυστέρηση στο χρονοδιάγραμμα. Αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Ιούλιο του 2027.

Βασιλικός / ΑΗΚ (20.000 κ.μ./ημέρα): Η ΑΗΚ έχει ολοκληρώσει την αξιολόγηση του διαγωνισμού, ωστόσο, η ανάθεση της σύμβασης έχει κολλήσει. Αιτία είναι η εκκρεμότητα στη συνομολόγηση και υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ ΑΗΚ και ΤΑΥ, το οποίο βρίσκεται για νομοτεχνικό έλεγχο στη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας. Αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Ιούλιο 2027.

Επισκοπή (15.000 κ.μ./ημέρα): Η σύμβαση υπογράφηκε το Φεβρουάριο του 2026 για αρχική δυναμικότητα 10.000 κ.μ., ενώ ήδη προχωρούν οι διαπραγματεύσεις με τον ανάδοχο για την αύξησή της στις 15.000 κ.μ./ημέρα. Η έναρξη λειτουργίας της υπολογίζεται εντός του Οκτωβρίου 2026, ενώ παράλληλα κατασκευάζονται ο αγωγός σύνδεσης και ο υποσταθμός της ΑΗΚ.